DharmaPragya
Bhishma Parva, Adhyaya 73
Containing 71 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 1
Verse 1 of 71
SANSKRIT TEXT
आत्मदोषात्त्वया राजन्प्राप्तं व्यसनमीदृशम् न हि दुर्योधनस्तानि पश्यते भरतर्षभ यानि त्वं दृष्टवान्राजन्धर्मसंकरकारिते
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 2
Verse 2 of 71
SANSKRIT TEXT
तव दोषात्पुरा वृत्तं द्यूतमेतद्विशां पते तव दोषेण युद्धं च प्रवृत्तं सह पाण्डवैः त्वमेवाद्य फलं भुङ्क्ष्व कृत्वा किल्बिषमात्मना
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 3
Verse 3 of 71
SANSKRIT TEXT
आत्मना हि कृतं कर्म आत्मनैवोपभुज्यते इह वा प्रेत्य वा राजंस्त्वया प्राप्तं यथातथम्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 4
Verse 4 of 71
SANSKRIT TEXT
तस्माद्राजन्स्थिरो भूत्वा प्राप्येदं व्यसनं महत् शृणु युद्धं यथावृत्तं शंसतो मम मारिष
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 5
Verse 5 of 71
SANSKRIT TEXT
भीमसेनस्तु निशितैर्बाणैर्भित्त्वा महाचमूम् आससाद ततो वीरः सर्वान्दुर्योधनानुजान्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 6
Verse 6 of 71
SANSKRIT TEXT
दुःशासनं दुर्विषहं दुःसहं दुर्मदं जयम् जयत्सेनं विकर्णं च चित्रसेनं सुदर्शनम्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 7
Verse 7 of 71
SANSKRIT TEXT
चारुचित्रं सुवर्माणं दुष्कर्णं कर्णमेव च एतानन्यांश्च सुबहून्समीपस्थान्महारथान्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 8
Verse 8 of 71
SANSKRIT TEXT
धार्तराष्ट्रान्सुसंक्रुद्धान्दृष्ट्वा भीमो महाबलः भीष्मेण समरे गुप्तां प्रविवेश महाचमूम्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 9
Verse 9 of 71
SANSKRIT TEXT
अथाह्वयन्त तेऽन्योन्यमयं प्राप्तो वृकोदरः जीवग्राहं निगृह्णीमो वयमेनं नराधिपाः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 10
Verse 10 of 71
SANSKRIT TEXT
स तैः परिवृतः पार्थो भ्रातृभिः कृतनिश्चयैः प्रजासंहरणे सूर्यः क्रूरैरिव महाग्रहैः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 11
Verse 11 of 71
SANSKRIT TEXT
संप्राप्य मध्यं व्यूहस्य न भीः पाण्डवमाविशत् यथा देवासुरे युद्धे महेन्द्रः प्राप्य दानवान्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 12
Verse 12 of 71
SANSKRIT TEXT
ततः शतसहस्राणि रथिनां सर्वशः प्रभो छादयानं शरैर्घोरैस्तमेकमनुवव्रिरे
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 13
Verse 13 of 71
SANSKRIT TEXT
स तेषां प्रवरान्योधान्हस्त्यश्वरथसादिनः जघान समरे शूरो धार्तराष्ट्रानचिन्तयन्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 14
Verse 14 of 71
SANSKRIT TEXT
तेषां व्यवसितं ज्ञात्वा भीमसेनो जिघृक्षताम् समस्तानां वधे राजन्मतिं चक्रे महामनाः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 15
Verse 15 of 71
SANSKRIT TEXT
ततो रथं समुत्सृज्य गदामादाय पाण्डवः जघान धार्तराष्ट्राणां तं बलौघमहार्णवम्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 16
Verse 16 of 71
SANSKRIT TEXT
भीमसेने प्रविष्टे तु धृष्टद्युम्नोऽपि पार्षतः द्रोणमुत्सृज्य तरसा प्रययौ यत्र सौबलः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 17
Verse 17 of 71
SANSKRIT TEXT
विदार्य महतीं सेनां तावकानां नरर्षभः आससाद रथं शून्यं भीमसेनस्य संयुगे
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 18
Verse 18 of 71
SANSKRIT TEXT
दृष्ट्वा विशोकं समरे भीमसेनस्य सारथिम् धृष्टद्युम्नो महाराज दुर्मना गतचेतनः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 19
Verse 19 of 71
SANSKRIT TEXT
अपृच्छद्बाष्पसंरुद्धो निस्वनां वाचमीरयन् मम प्राणैः प्रियतमः क्व भीम इति दुःखितः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 20
Verse 20 of 71
SANSKRIT TEXT
विशोकस्तमुवाचेदं धृष्टद्युम्नं कृताञ्जलिः संस्थाप्य मामिह बली पाण्डवेयः प्रतापवान्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 21
Verse 21 of 71
SANSKRIT TEXT
प्रविष्टो धार्तराष्ट्राणामेतद्बलमहार्णवम् मामुक्त्वा पुरुषव्याघ्र प्रीतियुक्तमिदं वचः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 22
Verse 22 of 71
SANSKRIT TEXT
प्रतिपालय मां सूत नियम्याश्वान्मुहूर्तकम् यावदेतान्निहन्म्याशु य इमे मद्वधोद्यताः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 23
Verse 23 of 71
SANSKRIT TEXT
ततो दृष्ट्वा गदाहस्तं प्रधावन्तं महाबलम् सर्वेषामेव सैन्यानां संघर्षः समजायत
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 24
Verse 24 of 71
SANSKRIT TEXT
तस्मिंस्तु तुमुले युद्धे वर्तमाने भयानके भित्त्वा राजन्महाव्यूहं प्रविवेश सखा तव
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 25
Verse 25 of 71
SANSKRIT TEXT
विशोकस्य वचः श्रुत्वा धृष्टद्युम्नोऽपि पार्षतः प्रत्युवाच ततः सूतं रणमध्ये महाबलः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 26
Verse 26 of 71
SANSKRIT TEXT
न हि मे विद्यते सूत जीवितेऽद्य प्रयोजनम् भीमसेनं रणे हित्वा स्नेहमुत्सृज्य पाण्डवैः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 27
Verse 27 of 71
SANSKRIT TEXT
यदि यामि विना भीमं किं मां क्षत्रं वदिष्यति एकायनगते भीमे मयि चावस्थिते युधि
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 28
Verse 28 of 71
SANSKRIT TEXT
अस्वस्ति तस्य कुर्वन्ति देवाः साग्निपुरोगमाः यः सहायान्परित्यज्य स्वस्तिमानाव्रजेद्गृहान्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 29
Verse 29 of 71
SANSKRIT TEXT
मम भीमः सखा चैव संबन्धी च महाबलः भक्तोऽस्मान्भक्तिमांश्चाहं तमप्यरिनिषूदनम्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 30
Verse 30 of 71
SANSKRIT TEXT
सोऽहं तत्र गमिष्यामि यत्र यातो वृकोदरः निघ्नन्तं मामरीन्पश्य दानवानिव वासवम्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 31
Verse 31 of 71
SANSKRIT TEXT
एवमुक्त्वा ततो वीरो ययौ मध्येन भारतीम् भीमसेनस्य मार्गेषु गदाप्रमथितैर्गजैः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 32
Verse 32 of 71
SANSKRIT TEXT
स ददर्श ततो भीमं दहन्तं रिपुवाहिनीम् वातं वृक्षानिव बलात्प्रभञ्जन्तं रणे नृपान्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 33
Verse 33 of 71
SANSKRIT TEXT
ते हन्यमानाः समरे रथिनः सादिनस्तथा पादाता दन्तिनश्चैव चक्रुरार्तस्वरं महत्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 34
Verse 34 of 71
SANSKRIT TEXT
हाहाकारश्च संजज्ञे तव सैन्यस्य मारिष वध्यतो भीमसेनेन कृतिना चित्रयोधिना
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 35
Verse 35 of 71
SANSKRIT TEXT
ततः कृतास्त्रास्ते सर्वे परिवार्य वृकोदरम् अभीताः समवर्तन्त शस्त्रवृष्ट्या समन्ततः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 36
Verse 36 of 71
SANSKRIT TEXT
अभिद्रुतं शस्त्रभृतां वरिष्ठं; समन्ततः पाण्डवं लोकवीरैः सैन्येन घोरेण सुसंगतेन; दृष्ट्वा बली पार्षतो भीमसेनम्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 37
Verse 37 of 71
SANSKRIT TEXT
अथोपगच्छच्छरविक्षताङ्गं; पदातिनं क्रोधविषं वमन्तम् आश्वासयन्पार्षतो भीमसेनं; गदाहस्तं कालमिवान्तकाले
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 38
Verse 38 of 71
SANSKRIT TEXT
निःशल्यमेनं च चकार तूर्ण;मारोपयच्चात्मरथं महात्मा भृशं परिष्वज्य च भीमसेन;माश्वासयामास च शत्रुमध्ये
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 39
Verse 39 of 71
SANSKRIT TEXT
भ्रातॄनथोपेत्य तवापि पुत्र;स्तस्मिन्विमर्दे महति प्रवृत्ते अयं दुरात्मा द्रुपदस्य पुत्रः; समागतो भीमसेनेन सार्धम् तं यात सर्वे सहिता निहन्तुं; मा वो रिपुः प्रार्थयतामनीकम्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 40
Verse 40 of 71
SANSKRIT TEXT
श्रुत्वा तु वाक्यं तममृष्यमाणा; ज्येष्ठाज्ञया चोदिता धार्तराष्ट्राः वधाय निष्पेतुरुदायुधास्ते; युगक्षये केतवो यद्वदुग्राः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 41
Verse 41 of 71
SANSKRIT TEXT
प्रगृह्य चित्राणि धनूंषि वीरा; ज्यानेमिघोषैः प्रविकम्पयन्तः शरैरवर्षन्द्रुपदस्य पुत्रं; यथाम्बुदा भूधरं वारिजालैः निहत्य तांश्चापि शरैः सुतीक्ष्णै;र्न विव्यथे समरे चित्रयोधी
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 42
Verse 42 of 71
SANSKRIT TEXT
समभ्युदीर्णांश्च तवात्मजांस्तथा; निशाम्य वीरानभितः स्थितान्रणे जिघांसुरुग्रं द्रुपदात्मजो युवा; प्रमोहनास्त्रं युयुजे महारथः क्रुद्धो भृशं तव पुत्रेषु राज;न्दैत्येषु यद्वत्समरे महेन्द्रः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 43
Verse 43 of 71
SANSKRIT TEXT
ततो व्यमुह्यन्त रणे नृवीराः; प्रमोहनास्त्राहतबुद्धिसत्त्वाः प्रदुद्रुवुः कुरवश्चैव सर्वे; सवाजिनागाः सरथाः समन्तात् परीतकालानिव नष्टसंज्ञा;न्मोहोपेतांस्तव पुत्रान्निशम्य
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 44
Verse 44 of 71
SANSKRIT TEXT
एतस्मिन्नेव काले तु द्रोणः शस्त्रभृतां वरः द्रुपदं त्रिभिरासाद्य शरैर्विव्याध दारुणैः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 45
Verse 45 of 71
SANSKRIT TEXT
सोऽतिविद्धस्तदा राजन्रणे द्रोणेन पार्थिवः अपायाद्द्रुपदो राजन्पूर्ववैरमनुस्मरन्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 46
Verse 46 of 71
SANSKRIT TEXT
जित्वा तु द्रुपदं द्रोणः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् तस्य शङ्खस्वनं श्रुत्वा वित्रेसुः सर्वसोमकाः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 47
Verse 47 of 71
SANSKRIT TEXT
अथ शुश्राव तेजस्वी द्रोणः शस्त्रभृतां वरः प्रमोहनास्त्रेण रणे मोहितानात्मजांस्तव
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 48
Verse 48 of 71
SANSKRIT TEXT
ततो द्रोणो राजगृद्धी त्वरितोऽभिययौ रणात् तत्रापश्यन्महेष्वासो भारद्वाजः प्रतापवान् धृष्टद्युम्नं च भीमं च विचरन्तौ महारणे
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 49
Verse 49 of 71
SANSKRIT TEXT
मोहाविष्टांश्च ते पुत्रानपश्यत्स महारथः ततः प्रज्ञास्त्रमादाय मोहनास्त्रं व्यशातयत्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 50
Verse 50 of 71
SANSKRIT TEXT
अथ प्रत्यागतप्राणास्तव पुत्रा महारथाः पुनर्युद्धाय समरे प्रययुर्भीमपार्षतौ
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 51
Verse 51 of 71
SANSKRIT TEXT
ततो युधिष्ठिरः प्राह समाहूय स्वसैनिकान् गच्छन्तु पदवीं शक्त्या भीमपार्षतयोर्युधि
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 52
Verse 52 of 71
SANSKRIT TEXT
सौभद्रप्रमुखा वीरा रथा द्वादश दंशिताः प्रवृत्तिमधिगच्छन्तु न हि शुध्यति मे मनः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 53
Verse 53 of 71
SANSKRIT TEXT
त एवं समनुज्ञाताः शूरा विक्रान्तयोधिनः बाढमित्येवमुक्त्वा तु सर्वे पुरुषमानिनः मध्यंदिनगते सूर्ये प्रययुः सर्व एव हि
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 54
Verse 54 of 71
SANSKRIT TEXT
केकया द्रौपदेयाश्च धृष्टकेतुश्च वीर्यवान् अभिमन्युं पुरस्कृत्य महत्या सेनया वृताः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 55
Verse 55 of 71
SANSKRIT TEXT
ते कृत्वा समरे व्यूहं सूचीमुखमरिंदमाः बिभिदुर्धार्तराष्ट्राणां तद्रथानीकमाहवे
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 56
Verse 56 of 71
SANSKRIT TEXT
तान्प्रयातान्महेष्वासानभिमन्युपुरोगमान् भीमसेनभयाविष्टा धृष्टद्युम्नविमोहिता
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 57
Verse 57 of 71
SANSKRIT TEXT
न संधारयितुं शक्ता तव सेना जनाधिप मदमूर्छान्वितात्मानं प्रमदेवाध्वनि स्थिता
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 58
Verse 58 of 71
SANSKRIT TEXT
तेऽभियाता महेष्वासाः सुवर्णविकृतध्वजाः परीप्सन्तोऽभ्यधावन्त धृष्टद्युम्नवृकोदरौ
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 59
Verse 59 of 71
SANSKRIT TEXT
तौ च दृष्ट्वा महेष्वासानभिमन्युपुरोगमान् बभूवतुर्मुदा युक्तौ निघ्नन्तौ तव वाहिनीम्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 60
Verse 60 of 71
SANSKRIT TEXT
दृष्ट्वा च सहसायान्तं पाञ्चाल्यो गुरुमात्मनः नाशंसत वधं वीरः पुत्राणां तव पार्षतः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 61
Verse 61 of 71
SANSKRIT TEXT
ततो रथं समारोप्य केकयस्य वृकोदरम् अभ्यधावत्सुसंक्रुद्धो द्रोणमिष्वस्त्रपारगम्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 62
Verse 62 of 71
SANSKRIT TEXT
तस्याभिपततस्तूर्णं भारद्वाजः प्रतापवान् क्रुद्धश्चिच्छेद भल्लेन धनुः शत्रुनिषूदनः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 63
Verse 63 of 71
SANSKRIT TEXT
अन्यांश्च शतशो बाणान्प्रेषयामास पार्षते दुर्योधनहितार्थाय भर्तृपिण्डमनुस्मरन्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 64
Verse 64 of 71
SANSKRIT TEXT
अथान्यद्धनुरादाय पार्षतः परवीरहा द्रोणं विव्याध सप्तत्या रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 65
Verse 65 of 71
SANSKRIT TEXT
तस्य द्रोणः पुनश्चापं चिच्छेदामित्रकर्शनः हयांश्च चतुरस्तूर्णं चतुर्भिः सायकोत्तमैः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 66
Verse 66 of 71
SANSKRIT TEXT
वैवस्वतक्षयं घोरं प्रेषयामास वीर्यवान् सारथिं चास्य भल्लेन प्रेषयामास मृत्यवे
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 67
Verse 67 of 71
SANSKRIT TEXT
हताश्वात्स रथात्तूर्णमवप्लुत्य महारथः आरुरोह महाबाहुरभिमन्योर्महारथम्
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 68
Verse 68 of 71
SANSKRIT TEXT
ततः सरथनागाश्वा समकम्पत वाहिनी पश्यतो भीमसेनस्य पार्षतस्य च पश्यतः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 69
Verse 69 of 71
SANSKRIT TEXT
तत्प्रभग्नं बलं दृष्ट्वा द्रोणेनामिततेजसा नाशक्नुवन्वारयितुं समस्तास्ते महारथाः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 70
Verse 70 of 71
SANSKRIT TEXT
वध्यमानं तु तत्सैन्यं द्रोणेन निशितैः शरैः व्यभ्रमत्तत्र तत्रैव क्षोभ्यमाण इवार्णवः
No translation available in english for this verse.
Bhishma Parva, Adhyaya 73, Verse 71
Verse 71 of 71
SANSKRIT TEXT
तथा दृष्ट्वा च तत्सैन्यं जहृषे च बलं तव दृष्ट्वाचार्यं च संक्रुद्धं दहन्तं रिपुवाहिनीम् चुक्रुशुः सर्वतो योधाः साधु साध्विति भारत
No translation available in english for this verse.