Bhishma Parva, Adhyaya 55

प्रतिज्ञाते तु भीष्मेण तस्मिन्युद्धे सुदारुणे

क्रोधितो मम पुत्रेण दुःखितेन विशेषतः

भीष्मः किमकरोत्तत्र पाण्डवेयेषु संजय

पितामहे वा पाञ्चालास्तन्ममाचक्ष्व संजय

गतपूर्वाह्णभूयिष्ठे तस्मिन्नहनि भारत

जयं प्राप्तेषु हृष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु

सर्वधर्मविशेषज्ञः पिता देवव्रतस्तव

अभ्ययाज्जवनैरश्वैः पाण्डवानामनीकिनीम्

महत्या सेनया गुप्तस्तव पुत्रैश्च सर्वशः

प्रावर्तत ततो युद्धं तुमुलं लोमहर्षणम्

अस्माकं पाण्डवैः सार्धमनयात्तव भारत

धनुषां कूजतां तत्र तलानां चाभिहन्यताम्

महान्समभवच्छब्दो गिरीणामिव दीर्यताम्

तिष्ठ स्थितोऽस्मि विद्ध्येनं निवर्तस्व स्थिरो भव

स्थितोऽस्मि प्रहरस्वेति शब्दाः श्रूयन्त सर्वशः

काञ्चनेषु तनुत्रेषु किरीटेषु ध्वजेषु च

शिलानामिव शैलेषु पतितानामभूत्स्वनः

पतितान्युत्तमाङ्गानि बाहवश्च विभूषिताः

व्यचेष्टन्त महीं प्राप्य शतशोऽथ सहस्रशः

हृतोत्तमाङ्गाः केचित्तु तथैवोद्यतकार्मुकाः

प्रगृहीतायुधाश्चापि तस्थुः पुरुषसत्तमाः

प्रावर्तत महावेगा नदी रुधिरवाहिनी

मातङ्गाङ्गशिलारौद्रा मांसशोणितकर्दमा

वराश्वनरनागानां शरीरप्रभवा तदा

परलोकार्णवमुखी गृध्रगोमायुमोदिनी

न दृष्टं न श्रुतं चापि युद्धमेतादृशं नृप

यथा तव सुतानां च पाण्डवानां च भारत

नासीद्रथपथस्तत्र योधैर्युधि निपातितैः

गजैश्च पतितैर्नीलैर्गिरिशृङ्गैरिवावृतम्

विकीर्णैः कवचैश्चित्रैर्ध्वजैश्छत्रैश्च मारिष

शुशुभे तद्रणस्थानं शरदीव नभस्तलम्

विनिर्भिन्नाः शरैः केचिदन्तपीडाविकर्षिणः

अभीताः समरे शत्रूनभ्यधावन्त दंशिताः

तात भ्रातः सखे बन्धो वयस्य मम मातुल

मा मां परित्यजेत्यन्ये चुक्रुशुः पतिता रणे

आधावाभ्येहि मा गच्छ किं भीतोऽसि क्व यास्यसि

स्थितोऽहं समरे मा भैरिति चान्ये विचुक्रुशुः

तत्र भीष्मः शांतनवो नित्यं मण्डलकार्मुकः

मुमोच बाणान्दीप्ताग्रानहीनाशीविषानिव

शरैरेकायनीकुर्वन्दिशः सर्वा यतव्रतः

जघान पाण्डवरथानादिश्यादिश्य भारत

स नृत्यन्वै रथोपस्थे दर्शयन्पाणिलाघवम्

अलातचक्रवद्राजंस्तत्र तत्र स्म दृश्यते

तमेकं समरे शूरं पाण्डवाः सृञ्जयास्तथा

अनेकशतसाहस्रं समपश्यन्त लाघवात्

मायाकृतात्मानमिव भीष्मं तत्र स्म मेनिरे

पूर्वस्यां दिशि तं दृष्ट्वा प्रतीच्यां ददृशुर्जनाः

उदीच्यां चैनमालोक्य दक्षिणस्यां पुनः प्रभो

एवं स समरे वीरो गाङ्गेयः प्रत्यदृश्यत

न चैनं पाण्डवेयानां कश्चिच्छक्नोति वीक्षितुम्

विशिखानेव पश्यन्ति भीष्मचापच्युतान्बहून्

कुर्वाणं समरे कर्म सूदयानं च वाहिनीम्

व्याक्रोशन्त रणे तत्र वीरा बहुविधं बहु

अमानुषेण रूपेण चरन्तं पितरं तव

शलभा इव राजानः पतन्ति विधिचोदिताः

भीष्माग्निमभि संक्रुद्धं विनाशाय सहस्रशः

न हि मोघः शरः कश्चिदासीद्भीष्मस्य संयुगे

नरनागाश्वकायेषु बहुत्वाल्लघुवेधिनः

भिनत्त्येकेन बाणेन सुमुक्तेन पतत्रिणा

गजकङ्कटसंनाहं वज्रेणेवाचलोत्तमम्

द्वौ त्रीनपि गजारोहान्पिण्डितान्वर्मितानपि

नाराचेन सुतीक्ष्णेन निजघान पिता तव