Bhishma Parva, Adhyaya 54

ततस्ते पार्थिवाः क्रुद्धाः फल्गुनं वीक्ष्य संयुगे

रथैरनेकसाहस्रैः समन्तात्पर्यवारयन्

अथैनं रथवृन्देन कोष्टकीकृत्य भारत

शरैः सुबहुसाहस्रैः समन्तादभ्यवारयन्

शक्तीश्च विमलास्तीक्ष्णा गदाश्च परिघैः सह

प्रासान्परश्वधांश्चैव मुद्गरान्मुसलानपि

चिक्षिपुः समरे क्रुद्धाः फल्गुनस्य रथं प्रति

शस्त्राणामथ तां वृष्टिं शलभानामिवायतिम्

रुरोध सर्वतः पार्थः शरैः कनकभूषणैः

तत्र तल्लाघवं दृष्ट्वा बीभत्सोरतिमानुषम्

देवदानवगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः

साधु साध्विति राजेन्द्र फल्गुनं प्रत्यपूजयन्

सात्यकिं चाभिमन्युं च महत्या सेनया सह

गान्धाराः समरे शूरा रुरुधुः सहसौबलाः

तत्र सौबलकाः क्रुद्धा वार्ष्णेयस्य रथोत्तमम्

तिलशश्चिच्छिदुः क्रोधाच्छस्त्रैर्नानाविधैर्युधि

सात्यकिस्तु रथं त्यक्त्वा वर्तमाने महाभये

अभिमन्यो रथं तूर्णमारुरोह परंतपः

तावेकरथसंयुक्तौ सौबलेयस्य वाहिनीम्

व्यधमेतां शितैस्तूर्णं शरैः संनतपर्वभिः

द्रोणभीष्मौ रणे यत्तौ धर्मराजस्य वाहिनीम्

नाशयेतां शरैस्तीक्ष्णैः कङ्कपत्रपरिच्छदैः

ततो धर्मसुतो राजा माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ

मिषतां सर्वसैन्यानां द्रोणानीकमुपाद्रवन्

तत्रासीत्सुमहद्युद्धं तुमुलं लोमहर्षणम्

यथा देवासुरं युद्धं पूर्वमासीत्सुदारुणम्

कुर्वाणौ तु महत्कर्म भीमसेनघटोत्कचौ

दुर्योधनस्ततोऽभ्येत्य तावुभावभ्यवारयत्

तत्राद्भुतमपश्याम हैडिम्बस्य पराक्रमम्

अतीत्य पितरं युद्धे यदयुध्यत भारत

भीमसेनस्तु संक्रुद्धो दुर्योधनममर्षणम्

हृद्यविध्यत्पृषत्केन प्रहसन्निव पाण्डवः

ततो दुर्योधनो राजा प्रहारवरमोहितः

निषसाद रथोपस्थे कश्मलं च जगाम ह

तं विसंज्ञमथो ज्ञात्वा त्वरमाणोऽस्य सारथिः

अपोवाह रणाद्राजंस्ततः सैन्यमभिद्यत

ततस्तां कौरवीं सेनां द्रवमाणां समन्ततः

निघ्नन्भीमः शरैस्तीक्ष्णैरनुवव्राज पृष्ठतः

पार्षतश्च रथश्रेष्ठो धर्मपुत्रश्च पाण्डवः

द्रोणस्य पश्यतः सैन्यं गाङ्गेयस्य च पश्यतः

जघ्नतुर्विशिखैस्तीक्ष्णैः परानीकविशातनैः

द्रवमाणं तु तत्सैन्यं तव पुत्रस्य संयुगे

नाशक्नुतां वारयितुं भीष्मद्रोणौ महारथौ

वार्यमाणं हि भीष्मेण द्रोणेन च विशां पते

विद्रवत्येव तत्सैन्यं पश्यतोर्द्रोणभीष्मयोः

ततो रथसहस्रेषु विद्रवत्सु ततस्ततः

तावास्थितावेकरथं सौभद्रशिनिपुंगवौ

सौबलीं समरे सेनां शातयेतां समन्ततः

शुशुभाते तदा तौ तु शैनेयकुरुपुंगवौ

अमावास्यां गतौ यद्वत्सोमसूर्यौ नभस्तले

अर्जुनस्तु ततः क्रुद्धस्तव सैन्यं विशां पते

ववर्ष शरवर्षेण धाराभिरिव तोयदः

वध्यमानं ततस्तत्तु शरैः पार्थस्य संयुगे

दुद्राव कौरवं सैन्यं विषादभयकम्पितम्

द्रवतस्तान्समालोक्य भीष्मद्रोणौ महारथौ

न्यवारयेतां संरब्धौ दुर्योधनहितैषिणौ

ततो दुर्योधनो राजा समाश्वस्य विशां पते

न्यवर्तयत तत्सैन्यं द्रवमाणं समन्ततः

यत्र यत्र सुतं तुभ्यं यो यः पश्यति भारत

तत्र तत्र न्यवर्तन्त क्षत्रियाणां महारथाः

तान्निवृत्तान्समीक्ष्यैव ततोऽन्येऽपीतरे जनाः

अन्योन्यस्पर्धया राजँल्लज्जयान्येऽवतस्थिरे

पुनरावर्ततां तेषां वेग आसीद्विशां पते

पूर्यतः सागरस्येव चन्द्रस्योदयनं प्रति