Bhishma Parva, Adhyaya 23

धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः

मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत संजय

दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा

आचार्यमुपसंगम्य राजा वचनमब्रवीत्

पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम्

व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता

अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि

युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः

धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान्

पुरुजित्कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुंगवः

युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान्

सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः

अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम

नायका मम सैन्यस्य संज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते

भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिंजयः

अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च

अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः

नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः

अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम्

पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम्

अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः

भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि

तस्य संजनयन्हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः

सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान्

ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः

सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत्

ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ

माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः

पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनंजयः

पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः

अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः

नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ

काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः

धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः

द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते

सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक्

स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत्

नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन्

अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्कपिध्वजः

प्रवृत्ते शस्त्रसंपाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः

हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते

सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत

यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान्

कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन्रणसमुद्यमे

योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः

धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः

एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत

सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम्

भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम्

उवाच पार्थ पश्यैतान्समवेतान्कुरूनिति

तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः पितॄनथ पितामहान्

आचार्यान्मातुलान्भ्रातॄन्पुत्रान्पौत्रान्सखींस्तथा

श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि

तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान्

कृपया परयाविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत्

दृष्ट्वेमान्स्वजनान्कृष्ण युयुत्सून्समवस्थितान्

सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति

वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते

गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते

न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः