Bhishma Parva, Adhyaya 7

उक्तो द्वीपस्य संक्षेपो विस्तरं ब्रूहि संजय

यावद्भूम्यवकाशोऽयं दृश्यते शशलक्षणे

तस्य प्रमाणं प्रब्रूहि ततो वक्ष्यसि पिप्पलम्

एवमुक्तः स राज्ञा तु संजयो वाक्यमब्रवीत्

प्रागायता महाराज षडेते रत्नपर्वताः

अवगाढा ह्युभयतः समुद्रौ पूर्वपश्चिमौ

हिमवान्हेमकूटश्च निषधश्च नगोत्तमः

नीलश्च वैडूर्यमयः श्वेतश्च रजतप्रभः

सर्वधातुविनद्धश्च शृङ्गवान्नाम पर्वतः

एते वै पर्वता राजन्सिद्धचारणसेविताः

तेषामन्तरविष्कम्भो योजनानि सहस्रशः

तत्र पुण्या जनपदास्तानि वर्षाणि भारत

वसन्ति तेषु सत्त्वानि नानाजातीनि सर्वशः

इदं तु भारतं वर्षं ततो हैमवतं परम्

हेमकूटात्परं चैव हरिवर्षं प्रचक्षते

दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण च

प्रागायतो महाराज माल्यवान्नाम पर्वतः

ततः परं माल्यवतः पर्वतो गन्धमादनः

परिमण्डलस्तयोर्मध्ये मेरुः कनकपर्वतः

आदित्यतरुणाभासो विधूम इव पावकः

योजनानां सहस्राणि षोडशाधः किल स्मृतः

उच्चैश्च चतुराशीतिर्योजनानां महीपते

ऊर्ध्वमन्तश्च तिर्यक्च लोकानावृत्य तिष्ठति

तस्य पार्श्वे त्विमे द्वीपाश्चत्वारः संस्थिताः प्रभो

भद्राश्वः केतुमालश्च जम्बूद्वीपश्च भारत

उत्तराश्चैव कुरवः कृतपुण्यप्रतिश्रयाः

विहगः सुमुखो यत्र सुपर्णस्यात्मजः किल

स वै विचिन्तयामास सौवर्णान्प्रेक्ष्य वायसान्

मेरुरुत्तममध्यानामधमानां च पक्षिणाम्

अविशेषकरो यस्मात्तस्मादेनं त्यजाम्यहम्

तमादित्योऽनुपर्येति सततं ज्योतिषां पतिः

चन्द्रमाश्च सनक्षत्रो वायुश्चैव प्रदक्षिणम्

स पर्वतो महाराज दिव्यपुष्पफलान्वितः

भवनैरावृतः सर्वैर्जाम्बूनदमयैः शुभैः

तत्र देवगणा राजन्गन्धर्वासुरराक्षसाः

अप्सरोगणसंयुक्ताः शैले क्रीडन्ति नित्यशः

तत्र ब्रह्मा च रुद्रश्च शक्रश्चापि सुरेश्वरः

समेत्य विविधैर्यज्ञैर्यजन्तेऽनेकदक्षिणैः

तुम्बुरुर्नारदश्चैव विश्वावसुर्हहा हुहूः

अभिगम्यामरश्रेष्ठाः स्तवै स्तुन्वन्ति चाभिभो

सप्तर्षयो महात्मानः कश्यपश्च प्रजापतिः

तत्र गच्छन्ति भद्रं ते सदा पर्वणि पर्वणि

तस्यैव मूर्धन्युशनाः काव्यो दैत्यैर्महीपते

तस्य हीमानि रत्नानि तस्येमे रत्नपर्वताः

तस्मात्कुबेरो भगवांश्चतुर्थं भागमश्नुते

ततः कलांशं वित्तस्य मनुष्येभ्यः प्रयच्छति

पार्श्वे तस्योत्तरे दिव्यं सर्वर्तुकुसुमं शिवम्

कर्णिकारवनं रम्यं शिलाजालसमुद्गतम्

तत्र साक्षात्पशुपतिर्दिव्यैर्भूतैः समावृतः

उमासहायो भगवान्रमते भूतभावनः

कर्णिकारमयीं मालां बिभ्रत्पादावलम्बिनीम्

त्रिभिर्नेत्रैः कृतोद्द्योतस्त्रिभिः सूर्यैरिवोदितैः

तमुग्रतपसः सिद्धाः सुव्रताः सत्यवादिनः

पश्यन्ति न हि दुर्वृत्तैः शक्यो द्रष्टुं महेश्वरः

तस्य शैलस्य शिखरात्क्षीरधारा नरेश्वर

त्रिंशद्बाहुपरिग्राह्या भीमनिर्घातनिस्वना

पुण्या पुण्यतमैर्जुष्टा गङ्गा भागीरथी शुभा

पतत्यजस्रवेगेन ह्रदे चान्द्रमसे शुभे

तया ह्युत्पादितः पुण्यः स ह्रदः सागरोपमः

तां धारयामास पुरा दुर्धरां पर्वतैरपि

शतं वर्षसहस्राणां शिरसा वै महेश्वरः

मेरोस्तु पश्चिमे पार्श्वे केतुमालो महीपते

जम्बूषण्डश्च तत्रैव सुमहान्नन्दनोपमः

आयुर्दश सहस्राणि वर्षाणां तत्र भारत

सुवर्णवर्णाश्च नराः स्त्रियश्चाप्सरसोपमाः