Udyoga Parva, Adhyaya 94

तस्मिन्नभिहिते वाक्ये केशवेन महात्मना

स्तिमिता हृष्टरोमाण आसन्सर्वे सभासदः

कः स्विदुत्तरमेतस्माद्वक्तुमुत्सहते पुमान्

इति सर्वे मनोभिस्ते चिन्तयन्ति स्म पार्थिवाः

तथा तेषु च सर्वेषु तूष्णींभूतेषु राजसु

जामदग्न्य इदं वाक्यमब्रवीत्कुरुसंसदि

इमामेकोपमां राजञ्शृणु सत्यामशङ्कितः

तां श्रुत्वा श्रेय आदत्स्व यदि साध्विति मन्यसे

राजा दम्भोद्भवो नाम सार्वभौमः पुराभवत्

अखिलां बुभुजे सर्वां पृथिवीमिति नः श्रुतम्

स स्म नित्यं निशापाये प्रातरुत्थाय वीर्यवान्

ब्राह्मणान्क्षत्रियांश्चैव पृच्छन्नास्ते महारथः

अस्ति कश्चिद्विशिष्टो वा मद्विधो वा भवेद्युधि

शूद्रो वैश्यः क्षत्रियो वा ब्राह्मणो वापि शस्त्रभृत्

इति ब्रुवन्नन्वचरत्स राजा पृथिवीमिमाम्

दर्पेण महता मत्तः कंचिदन्यमचिन्तयन्

तं स्म वैद्या अकृपणा ब्राह्मणाः सर्वतोऽभयाः

प्रत्यषेधन्त राजानं श्लाघमानं पुनः पुनः

प्रतिषिध्यमानोऽप्यसकृत्पृच्छत्येव स वै द्विजान्

अभिमानी श्रिया मत्तस्तमूचुर्ब्राह्मणास्तदा

तपस्विनो महात्मानो वेदव्रतसमन्विताः

उदीर्यमाणं राजानं क्रोधदीप्ता द्विजातयः

अनेकजननं सख्यं ययोः पुरुषसिंहयोः

तयोस्त्वं न समो राजन्भवितासि कदाचन

एवमुक्तः स राजा तु पुनः पप्रच्छ तान्द्विजान्

क्व तौ वीरौ क्वजन्मानौ किंकर्माणौ च कौ च तौ

नरो नारायणश्चैव तापसाविति नः श्रुतम्

आयातौ मानुषे लोके ताभ्यां युध्यस्व पार्थिव

श्रूयते तौ महात्मानौ नरनारायणावुभौ

तपो घोरमनिर्देश्यं तप्येते गन्धमादने

स राजा महतीं सेनां योजयित्वा षडङ्गिनीम्

अमृष्यमाणः संप्रायाद्यत्र तावपराजितौ

स गत्वा विषमं घोरं पर्वतं गन्धमादनम्

मृगयाणोऽन्वगच्छत्तौ तापसावपराजितौ

तौ दृष्ट्वा क्षुत्पिपासाभ्यां कृशौ धमनिसंततौ

शीतवातातपैश्चैव कर्शितौ पुरुषोत्तमौ

अभिगम्योपसंगृह्य पर्यपृच्छदनामयम्

तमर्चित्वा मूलफलैरासनेनोदकेन च

न्यमन्त्रयेतां राजानं किं कार्यं क्रियतामिति

बाहुभ्यां मे जिता भूमिर्निहताः सर्वशत्रवः

भवद्भ्यां युद्धमाकाङ्क्षन्नुपयातोऽस्मि पर्वतम्

आतिथ्यं दीयतामेतत्काङ्क्षितं मे चिरं प्रति

अपेतक्रोधलोभोऽयमाश्रमो राजसत्तम

न ह्यस्मिन्नाश्रमे युद्धं कुतः शस्त्रं कुतोऽनृजुः

अन्यत्र युद्धमाकाङ्क्ष्व बहवः क्षत्रियाः क्षितौ

उच्यमानस्तथापि स्म भूय एवाभ्यभाषत

पुनः पुनः क्षम्यमाणः सान्त्व्यमानश्च भारत

दम्भोद्भवो युद्धमिच्छन्नाह्वयत्येव तापसौ

ततो नरस्त्विषीकाणां मुष्टिमादाय कौरव

अब्रवीदेहि युध्यस्व युद्धकामुक क्षत्रिय

सर्वशस्त्राणि चादत्स्व योजयस्व च वाहिनीम्

अहं हि ते विनेष्यामि युद्धश्रद्धामितः परम्

यद्येतदस्त्रमस्मासु युक्तं तापस मन्यसे

एतेनापि त्वया योत्स्ये युद्धार्थी ह्यहमागतः

इत्युक्त्वा शरवर्षेण सर्वतः समवाकिरत्

दम्भोद्भवस्तापसं तं जिघांसुः सहसैनिकः

तस्य तानस्यतो घोरानिषून्परतनुच्छिदः

कदर्थीकृत्य स मुनिरिषीकाभिरपानुदत्

ततोऽस्मै प्रासृजद्घोरमैषीकमपराजितः

अस्त्रमप्रतिसंधेयं तदद्भुतमिवाभवत्

तेषामक्षीणि कर्णांश्च नस्तकांश्चैव मायया

निमित्तवेधी स मुनिरिषीकाभिः समर्पयत्

स दृष्ट्वा श्वेतमाकाशमिषीकाभिः समाचितम्

पादयोर्न्यपतद्राजा स्वस्ति मेऽस्त्विति चाब्रवीत्