Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91

Containing 22 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 1

यथा ब्रूयान्महाप्राज्ञो यथा ब्रूयाद्विचक्षणः

यथा वाच्यस्त्वद्विधेन सुहृदा मद्विधः सुहृत्

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 2

धर्मार्थयुक्तं तथ्यं च यथा त्वय्युपपद्यते

तथा वचनमुक्तोऽस्मि त्वयैतत्पितृमातृवत्

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 3

सत्यं प्राप्तं च युक्तं चाप्येवमेव यथात्थ माम्

शृणुष्वागमने हेतुं विदुरावहितो भव

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 4

दौरात्म्यं धार्तराष्ट्रस्य क्षत्रियाणां च वैरिताम्

सर्वमेतदहं जानन्क्षत्तः प्राप्तोऽद्य कौरवान्

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 5

पर्यस्तां पृथिवीं सर्वां साश्वां सरथकुञ्जराम्

यो मोचयेन्मृत्युपाशात्प्राप्नुयाद्धर्ममुत्तमम्

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 6

धर्मकार्यं यतञ्शक्त्या न चेच्छक्नोति मानवः

प्राप्तो भवति तत्पुण्यमत्र मे नास्ति संशयः

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 7

मनसा चिन्तयन्पापं कर्मणा नाभिरोचयन्

न प्राप्नोति फलं तस्य एवं धर्मविदो विदुः

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 8

सोऽहं यतिष्ये प्रशमं क्षत्तः कर्तुममायया

कुरूणां सृञ्जयानां च संग्रामे विनशिष्यताम्

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 9

सेयमापन्महाघोरा कुरुष्वेव समुत्थिता

कर्णदुर्योधनकृता सर्वे ह्येते तदन्वयाः

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 10

व्यसनैः क्लिश्यमानं हि यो मित्रं नाभिपद्यते

अनुनीय यथाशक्ति तं नृशंसं विदुर्बुधाः

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 11

आ केशग्रहणान्मित्रमकार्यात्संनिवर्तयन्

अवाच्यः कस्यचिद्भवति कृतयत्नो यथाबलम्

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 12

तत्समर्थं शुभं वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम्

धार्तराष्ट्रः सहामात्यो ग्रहीतुं विदुरार्हति

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 13

हितं हि धार्तराष्ट्राणां पाण्डवानां तथैव च

पृथिव्यां क्षत्रियाणां च यतिष्येऽहममायया

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 14

हिते प्रयतमानं मां शङ्केद्दुर्योधनो यदि

हृदयस्य च मे प्रीतिरानृण्यं च भविष्यति

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 15

ज्ञातीनां हि मिथो भेदे यन्मित्रं नाभिपद्यते

सर्वयत्नेन मध्यस्थं न तन्मित्रं विदुर्बुधाः

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 16

न मां ब्रूयुरधर्मज्ञा मूढा असुहृदस्तथा

शक्तो नावारयत्कृष्णः संरब्धान्कुरुपाण्डवान्

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 17

उभयोः साधयन्नर्थमहमागत इत्युत

तत्र यत्नमहं कृत्वा गच्छेयं नृष्ववाच्यताम्

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 18

मम धर्मार्थयुक्तं हि श्रुत्वा वाक्यमनामयम्

न चेदादास्यते बालो दिष्टस्य वशमेष्यति

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 19

अहापयन्पाण्डवार्थं यथाव;च्छमं कुरूणां यदि चाचरेयम्

पुण्यं च मे स्याच्चरितं महार्थं; मुच्येरंश्च कुरवो मृत्युपाशात्

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 20

अपि वाचं भाषमाणस्य काव्यां; धर्मारामामर्थवतीमहिंस्राम्

अवेक्षेरन्धार्तराष्ट्राः समर्थां; मां च प्राप्तं कुरवः पूजयेयुः

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 21

न चापि मम पर्याप्ताः सहिताः सर्वपार्थिवाः

क्रुद्धस्य प्रमुखे स्थातुं सिंहस्येवेतरे मृगाः

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 91, Verse 22

इत्येवमुक्त्वा वचनं वृष्णीनामृषभस्तदा

शयने सुखसंस्पर्शे शिश्ये यदुसुखावहः