Udyoga Parva, Adhyaya 56

कांस्तत्र संजयापश्यः प्रत्यर्थेन समागतान्

ये योत्स्यन्ते पाण्डवार्थे पुत्रस्य मम वाहिनीम्

मुख्यमन्धकवृष्णीनामपश्यं कृष्णमागतम्

चेकितानं च तत्रैव युयुधानं च सात्यकिम्

पृथगक्षौहिणीभ्यां तौ पाण्डवानभिसंश्रितौ

महारथौ समाख्यातावुभौ पुरुषमानिनौ

अक्षौहिण्याथ पाञ्चाल्यो दशभिस्तनयैर्वृतः

सत्यजित्प्रमुखैर्वीरैर्धृष्टद्युम्नपुरोगमैः

द्रुपदो वर्धयन्मानं शिखण्डिपरिपालितः

उपायात्सर्वसैन्यानां प्रतिच्छाद्य तदा वपुः

विराटः सह पुत्राभ्यां शङ्खेनैवोत्तरेण च

सूर्यदत्तादिभिर्वीरैर्मदिराश्वपुरोगमैः

सहितः पृथिवीपालो भ्रातृभिस्तनयैस्तथा

अक्षौहिण्यैव सैन्यस्य वृतः पार्थं समाश्रितः

जारासंधिर्मागधश्च धृष्टकेतुश्च चेदिराट्

पृथक्पृथगनुप्राप्तौ पृथगक्षौहिणीवृतौ

केकया भ्रातरः पञ्च सर्वे लोहितकध्वजाः

अक्षौहिणीपरिवृताः पाण्डवानभिसंश्रिताः

एतानेतावतस्तत्र यानपश्यं समागतान्

ये पाण्डवार्थे योत्स्यन्ति धार्तराष्ट्रस्य वाहिनीम्

यो वेद मानुषं व्यूहं दैवं गान्धर्वमासुरम्

स तस्य सेनाप्रमुखे धृष्टद्युम्नो महामनाः

भीष्मः शांतनवो राजन्भागः कॢप्तः शिखण्डिनः

तं विराटोऽनु संयाता सह मत्स्यैः प्रहारिभिः

ज्येष्ठस्य पाण्डुपुत्रस्य भागो मद्राधिपो बली

तौ तु तत्राब्रुवन्केचिद्विषमौ नो मताविति

दुर्योधनः सहसुतः सार्धं भ्रातृशतेन च

प्राच्याश्च दाक्षिणात्याश्च भीमसेनस्य भागतः

अर्जुनस्य तु भागेन कर्णो वैकर्तनो मतः

अश्वत्थामा विकर्णश्च सैन्धवश्च जयद्रथः

अशक्याश्चैव ये केचित्पृथिव्यां शूरमानिनः

सर्वांस्तानर्जुनः पार्थः कल्पयामास भागतः

महेष्वासा राजपुत्रा भ्रातरः पञ्च केकयाः

केकयानेव भागेन कृत्वा योत्स्यन्ति संयुगे

तेषामेव कृतो भागो मालवाः शाल्वकेकयाः

त्रिगर्तानां च द्वौ मुख्यौ यौ तौ संशप्तकाविति

दुर्योधनसुताः सर्वे तथा दुःशासनस्य च

सौभद्रेण कृतो भागो राजा चैव बृहद्बलः

द्रौपदेया महेष्वासाः सुवर्णविकृतध्वजाः

धृष्टद्युम्नमुखा द्रोणमभियास्यन्ति भारत

चेकितानः सोमदत्तं द्वैरथे योद्धुमिच्छति

भोजं तु कृतवर्माणं युयुधानो युयुत्सति

सहदेवस्तु माद्रेयः शूरः संक्रन्दनो युधि

स्वमंशं कल्पयामास श्यालं ते सुबलात्मजम्

उलूकं चापि कैतव्यं ये च सारस्वता गणाः

नकुलः कल्पयामास भागं माद्रवतीसुतः

ये चान्ये पार्थिवा राजन्प्रत्युद्यास्यन्ति संयुगे

समाह्वानेन तांश्चापि पाण्डुपुत्रा अकल्पयन्

एवमेषामनीकानि प्रविभक्तानि भागशः

यत्ते कार्यं सपुत्रस्य क्रियतां तदकालिकम्

न सन्ति सर्वे पुत्रा मे मूढा दुर्द्यूतदेविनः

येषां युद्धं बलवता भीमेन रणमूर्धनि

राजानः पार्थिवाः सर्वे प्रोक्षिताः कालधर्मणा

गाण्डीवाग्निं प्रवेक्ष्यन्ति पतङ्गा इव पावकम्

विद्रुतां वाहिनीं मन्ये कृतवैरैर्महात्मभिः

तां रणे केऽनुयास्यन्ति प्रभग्नां पाण्डवैर्युधि

सर्वे ह्यतिरथाः शूराः कीर्तिमन्तः प्रतापिनः

सूर्यपावकयोस्तुल्यास्तेजसा समितिंजयाः

येषां युधिष्ठिरो नेता गोप्ता च मधुसूदनः

योधौ च पाण्डवौ वीरौ सव्यसाचिवृकोदरौ