Udyoga Parva, Adhyaya 48

समवेतेषु सर्वेषु तेषु राजसु भारत

दुर्योधनमिदं वाक्यं भीष्मः शांतनवोऽब्रवीत्

बृहस्पतिश्चोशना च ब्रह्माणं पर्युपस्थितौ

मरुतश्च सहेन्द्रेण वसवश्च सहाश्विनौ

आदित्याश्चैव साध्याश्च ये च सप्तर्षयो दिवि

विश्वावसुश्च गन्धर्वः शुभाश्चाप्सरसां गणाः

नमस्कृत्वोपजग्मुस्ते लोकवृद्धं पितामहम्

परिवार्य च विश्वेशं पर्यासत दिवौकसः

तेषां मनश्च तेजश्चाप्याददानौ दिवौकसाम्

पूर्वदेवौ व्यतिक्रान्तौ नरनारायणावृषी

बृहस्पतिश्च पप्रच्छ ब्राह्मणं काविमाविति

भवन्तं नोपतिष्ठेते तौ नः शंस पितामह

यावेतौ पृथिवीं द्यां च भासयन्तौ तपस्विनौ

ज्वलन्तौ रोचमानौ च व्याप्यातीतौ महाबलौ

नरनारायणावेतौ लोकाल्लोकं समास्थितौ

ऊर्जितौ स्वेन तपसा महासत्त्वपराक्रमौ

एतौ हि कर्मणा लोकान्नन्दयामासतुर्ध्रुवौ

असुराणामभावाय देवगन्धर्वपूजितौ

जगाम शक्रस्तच्छ्रुत्वा यत्र तौ तेपतुस्तपः

सार्धं देवगणैः सर्वैर्बृहस्पतिपुरोगमैः

तदा देवासुरे घोरे भये जाते दिवौकसाम्

अयाचत महात्मानौ नरनारायणौ वरम्

तावब्रूतां वृणीष्वेति तदा भरतसत्तम

अथैतावब्रवीच्छक्रः साह्यं नः क्रियतामिति

ततस्तौ शक्रमब्रूतां करिष्यावो यदिच्छसि

ताभ्यां च सहितः शक्रो विजिग्ये दैत्यदानवान्

नर इन्द्रस्य संग्रामे हत्वा शत्रून्परंतपः

पौलोमान्कालखञ्जांश्च सहस्राणि शतानि च

एष भ्रान्ते रथे तिष्ठन्भल्लेनापहरच्छिरः

जम्भस्य ग्रसमानस्य यज्ञमर्जुन आहवे

एष पारे समुद्रस्य हिरण्यपुरमारुजत्

हत्वा षष्टिसहस्राणि निवातकवचान्रणे

एष देवान्सहेन्द्रेण जित्वा परपुरंजयः

अतर्पयन्महाबाहुरर्जुनो जातवेदसम्

नारायणस्तथैवात्र भूयसोऽन्याञ्जघान ह

एवमेतौ महावीर्यौ तौ पश्यत समागतौ

वासुदेवार्जुनौ वीरौ समवेतौ महारथौ

नरनारायणौ देवौ पूर्वदेवाविति श्रुतिः

अजेयौ मानुषे लोके सेन्द्रैरपि सुरासुरैः

एष नारायणः कृष्णः फल्गुनस्तु नरः स्मृतः

नारायणो नरश्चैव सत्त्वमेकं द्विधाकृतम्

एतौ हि कर्मणा लोकानश्नुवातेऽक्षयान्ध्रुवान्

तत्र तत्रैव जायेते युद्धकाले पुनः पुनः

तस्मात्कर्मैव कर्तव्यमिति होवाच नारदः

एतद्धि सर्वमाचष्ट वृष्णिचक्रस्य वेदवित्

शङ्खचक्रगदाहस्तं यदा द्रक्ष्यसि केशवम्

पर्याददानं चास्त्राणि भीमधन्वानमर्जुनम्

सनातनौ महात्मानौ कृष्णावेकरथे स्थितौ

दुर्योधन तदा तात स्मर्तासि वचनं मम

नो चेदयमभावः स्यात्कुरूणां प्रत्युपस्थितः

अर्थाच्च तात धर्माच्च तव बुद्धिरुपप्लुता

न चेद्ग्रहीष्यसे वाक्यं श्रोतासि सुबहून्हतान्

तवैव हि मतं सर्वे कुरवः पर्युपासते

त्रयाणामेव च मतं तत्त्वमेकोऽनुमन्यसे

रामेण चैव शप्तस्य कर्णस्य भरतर्षभ

दुर्जातेः सूतपुत्रस्य शकुनेः सौबलस्य च

तथा क्षुद्रस्य पापस्य भ्रातुर्दुःशासनस्य च

नैवमायुष्मता वाच्यं यन्मामात्थ पितामह

क्षत्रधर्मे स्थितो ह्यस्मि स्वधर्मादनपेयिवान्

किं चान्यन्मयि दुर्वृत्तं येन मां परिगर्हसे

न हि मे वृजिनं किंचिद्धार्तराष्ट्रा विदुः क्वचित्