Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39

Containing 70 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 1

अनीश्वरोऽयं पुरुषो भवाभवे; सूत्रप्रोता दारुमयीव योषा

धात्रा तु दिष्टस्य वशे किलायं; तस्माद्वद त्वं श्रवणे धृतोऽहम्

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 2

अप्राप्तकालं वचनं बृहस्पतिरपि ब्रुवन्

लभते बुद्ध्यवज्ञानमवमानं च भारत

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 3

प्रियो भवति दानेन प्रियवादेन चापरः

मन्त्रं मूलबलेनान्यो यः प्रियः प्रिय एव सः

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 4

द्वेष्यो न साधुर्भवति न मेधावी न पण्डितः

प्रिये शुभानि कर्माणि द्वेष्ये पापानि भारत

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 5

न स क्षयो महाराज यः क्षयो वृद्धिमावहेत्

क्षयः स त्विह मन्तव्यो यं लब्ध्वा बहु नाशयेत्

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 6

समृद्धा गुणतः केचिद्भवन्ति धनतोऽपरे

धनवृद्धान्गुणैर्हीनान्धृतराष्ट्र विवर्जयेत्

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 7

सर्वं त्वमायतीयुक्तं भाषसे प्राज्ञसंमतम्

न चोत्सहे सुतं त्यक्तुं यतो धर्मस्ततो जयः

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 8

स्वभावगुणसंपन्नो न जातु विनयान्वितः

सुसूक्ष्ममपि भूतानामुपमर्दं प्रयोक्ष्यते

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 9

परापवादनिरताः परदुःखोदयेषु च

परस्परविरोधे च यतन्ते सततोत्थिताः

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 10

सदोषं दर्शनं येषां संवासे सुमहद्भयम्

अर्थादाने महान्दोषः प्रदाने च महद्भयम्

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 11

ये पापा इति विख्याताः संवासे परिगर्हिताः

युक्ताश्चान्यैर्महादोषैर्ये नरास्तान्विवर्जयेत्

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 12

निवर्तमाने सौहार्दे प्रीतिर्नीचे प्रणश्यति

या चैव फलनिर्वृत्तिः सौहृदे चैव यत्सुखम्

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 13

यतते चापवादाय यत्नमारभते क्षये

अल्पेऽप्यपकृते मोहान्न शान्तिमुपगच्छति

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 14

तादृशैः संगतं नीचैर्नृशंसैरकृतात्मभिः

निशाम्य निपुणं बुद्ध्या विद्वान्दूराद्विवर्जयेत्

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 15

यो ज्ञातिमनुगृह्णाति दरिद्रं दीनमातुरम्

स पुत्रपशुभिर्वृद्धिं यशश्चाव्ययमश्नुते

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 16

ज्ञातयो वर्धनीयास्तैर्य इच्छन्त्यात्मनः शुभम्

कुलवृद्धिं च राजेन्द्र तस्मात्साधु समाचर

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 17

श्रेयसा योक्ष्यसे राजन्कुर्वाणो ज्ञातिसत्क्रियाम्

विगुणा ह्यपि संरक्ष्या ज्ञातयो भरतर्षभ

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 18

किं पुनर्गुणवन्तस्ते त्वत्प्रसादाभिकाङ्क्षिणः

प्रसादं कुरु दीनानां पाण्डवानां विशां पते

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 19

दीयन्तां ग्रामकाः केचित्तेषां वृत्त्यर्थमीश्वर

एवं लोके यशःप्राप्तो भविष्यसि नराधिप

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 20

वृद्धेन हि त्वया कार्यं पुत्राणां तात रक्षणम्

मया चापि हितं वाच्यं विद्धि मां त्वद्धितैषिणम्

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 21

ज्ञातिभिर्विग्रहस्तात न कर्तव्यो भवार्थिना

सुखानि सह भोज्यानि ज्ञातिभिर्भरतर्षभ

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 22

संभोजनं संकथनं संप्रीतिश्च परस्परम्

ज्ञातिभिः सह कार्याणि न विरोधः कथंचन

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 23

ज्ञातयस्तारयन्तीह ज्ञातयो मज्जयन्ति च

सुवृत्तास्तारयन्तीह दुर्वृत्ता मज्जयन्ति च

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 24

सुवृत्तो भव राजेन्द्र पाण्डवान्प्रति मानद

अधर्षणीयः शत्रूणां तैर्वृतस्त्वं भविष्यसि

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 25

श्रीमन्तं ज्ञातिमासाद्य यो ज्ञातिरवसीदति

दिग्धहस्तं मृग इव स एनस्तस्य विन्दति

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 26

पश्चादपि नरश्रेष्ठ तव तापो भविष्यति

तान्वा हतान्सुतान्वापि श्रुत्वा तदनुचिन्तय

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 27

येन खट्वां समारूढः परितप्येत कर्मणा

आदावेव न तत्कुर्यादध्रुवे जीविते सति

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 28

न कश्चिन्नापनयते पुमानन्यत्र भार्गवात्

शेषसंप्रतिपत्तिस्तु बुद्धिमत्स्वेव तिष्ठति

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 29

दुर्योधनेन यद्येतत्पापं तेषु पुरा कृतम्

त्वया तत्कुलवृद्धेन प्रत्यानेयं नरेश्वर

Mahabharata

Udyoga Parva, Adhyaya 39, Verse 30

तांस्त्वं पदे प्रतिष्ठाप्य लोके विगतकल्मषः

भविष्यसि नरश्रेष्ठ पूजनीयो मनीषिणाम्