DharmaPragya
Udyoga Parva, Adhyaya 29
Containing 51 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 1
Verse 1 of 51
SANSKRIT TEXT
अविनाशं संजय पाण्डवाना;मिच्छाम्यहं भूतिमेषां प्रियं च तथा राज्ञो धृतराष्ट्रस्य सूत; सदाशंसे बहुपुत्रस्य वृद्धिम्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 2
Verse 2 of 51
SANSKRIT TEXT
कामो हि मे संजय नित्यमेव; नान्यद्ब्रूयां तान्प्रति शाम्यतेति राज्ञश्च हि प्रियमेतच्छृणोमि; मन्ये चैतत्पाण्डवानां समर्थम्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 3
Verse 3 of 51
SANSKRIT TEXT
सुदुष्करश्चात्र शमो हि नूनं; प्रदर्शितः संजय पाण्डवेन यस्मिन्गृद्धो धृतराष्ट्रः सपुत्रः; कस्मादेषां कलहो नात्र मूर्च्छेत्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 4
Verse 4 of 51
SANSKRIT TEXT
तत्त्वं धर्मं विचरन्संजयेह; मत्तश्च जानासि युधिष्ठिराच्च अथो कस्मात्संजय पाण्डवस्य; उत्साहिनः पूरयतः स्वकर्म यथाख्यातमावसतः कुटुम्बं; पुराकल्पात्साधु विलोपमात्थ
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 5
Verse 5 of 51
SANSKRIT TEXT
अस्मिन्विधौ वर्तमाने यथाव;दुच्चावचा मतयो ब्राह्मणानाम् कर्मणाहुः सिद्धिमेके परत्र; हित्वा कर्म विद्यया सिद्धिमेके नाभुञ्जानो भक्ष्यभोज्यस्य तृप्ये;द्विद्वानपीह विदितं ब्राह्मणानाम्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 6
Verse 6 of 51
SANSKRIT TEXT
या वै विद्याः साधयन्तीह कर्म; तासां फलं विद्यते नेतरासाम् तत्रेह वै दृष्टफलं तु कर्म; पीत्वोदकं शाम्यति तृष्णयार्तः
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 7
Verse 7 of 51
SANSKRIT TEXT
सोऽयं विधिर्विहितः कर्मणैव; तद्वर्तते संजय तत्र कर्म तत्र योऽन्यत्कर्मणः साधु मन्ये;न्मोघं तस्य लपितं दुर्बलस्य
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 8
Verse 8 of 51
SANSKRIT TEXT
कर्मणामी भान्ति देवाः परत्र; कर्मणैवेह प्लवते मातरिश्वा अहोरात्रे विदधत्कर्मणैव; अतन्द्रितो नित्यमुदेति सूर्यः
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 9
Verse 9 of 51
SANSKRIT TEXT
मासार्धमासानथ नक्षत्रयोगा;नतन्द्रितश्चन्द्रमा अभ्युपैति अतन्द्रितो दहते जातवेदाः; समिध्यमानः कर्म कुर्वन्प्रजाभ्यः
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 10
Verse 10 of 51
SANSKRIT TEXT
अतन्द्रिता भारमिमं महान्तं; बिभर्ति देवी पृथिवी बलेन अतन्द्रिताः शीघ्रमपो वहन्ति; संतर्पयन्त्यः सर्वभूतानि नद्यः
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 11
Verse 11 of 51
SANSKRIT TEXT
अतन्द्रितो वर्षति भूरितेजाः; संनादयन्नन्तरिक्षं दिवं च अतन्द्रितो ब्रह्मचर्यं चचार; श्रेष्ठत्वमिच्छन्बलभिद्देवतानाम्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 12
Verse 12 of 51
SANSKRIT TEXT
हित्वा सुखं मनसश्च प्रियाणि; तेन शक्रः कर्मणा श्रैष्ठ्यमाप सत्यं धर्मं पालयन्नप्रमत्तो; दमं तितिक्षां समतां प्रियं च एतानि सर्वाण्युपसेवमानो; देवराज्यं मघवान्प्राप मुख्यम्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 13
Verse 13 of 51
SANSKRIT TEXT
बृहस्पतिर्ब्रह्मचर्यं चचार; समाहितः संशितात्मा यथावत् हित्वा सुखं प्रतिरुध्येन्द्रियाणि; तेन देवानामगमद्गौरवं सः
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 14
Verse 14 of 51
SANSKRIT TEXT
नक्षत्राणि कर्मणामुत्र भान्ति; रुद्रादित्या वसवोऽथापि विश्वे यमो राजा वैश्रवणः कुबेरो; गन्धर्वयक्षाप्सरसश्च शुभ्राः ब्रह्मचर्यं वेदविद्याः क्रियाश्च; निषेवमाणा मुनयोऽमुत्र भान्ति
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 15
Verse 15 of 51
SANSKRIT TEXT
जानन्निमं सर्वलोकस्य धर्मं; ब्राह्मणानां क्षत्रियाणां विशां च स कस्मात्त्वं जानतां ज्ञानवान्स;न्व्यायच्छसे संजय कौरवार्थे
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 16
Verse 16 of 51
SANSKRIT TEXT
आम्नायेषु नित्यसंयोगमस्य; तथाश्वमेधे राजसूये च विद्धि संयुज्यते धनुषा वर्मणा च; हस्तत्राणै रथशस्त्रैश्च भूयः
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 17
Verse 17 of 51
SANSKRIT TEXT
ते चेदिमे कौरवाणामुपाय;मधिगच्छेयुरवधेनैव पार्थाः धर्मत्राणं पुण्यमेषां कृतं स्या;दार्ये वृत्ते भीमसेनं निगृह्य
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 18
Verse 18 of 51
SANSKRIT TEXT
ते चेत्पित्र्ये कर्मणि वर्तमाना; आपद्येरन्दिष्टवशेन मृत्युम् यथाशक्त्या पूरयन्तः स्वकर्म; तदप्येषां निधनं स्यात्प्रशस्तम्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 19
Verse 19 of 51
SANSKRIT TEXT
उताहो त्वं मन्यसे सर्वमेव; राज्ञां युद्धे वर्तते धर्मतन्त्रम् अयुद्धे वा वर्तते धर्मतन्त्रं; तथैव ते वाचमिमां शृणोमि
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 20
Verse 20 of 51
SANSKRIT TEXT
चातुर्वर्ण्यस्य प्रथमं विभाग;मवेक्ष्य त्वं संजय स्वं च कर्म निशम्याथो पाण्डवानां स्वकर्म; प्रशंस वा निन्द वा या मतिस्ते
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 21
Verse 21 of 51
SANSKRIT TEXT
अधीयीत ब्राह्मणोऽथो यजेत; दद्यादियात्तीर्थमुख्यानि चैव अध्यापयेद्याजयेच्चापि याज्या;न्प्रतिग्रहान्वा विदितान्प्रतीच्छेत्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 22
Verse 22 of 51
SANSKRIT TEXT
तथा राजन्यो रक्षणं वै प्रजानां; कृत्वा धर्मेणाप्रमत्तोऽथ दत्त्वा यज्ञैरिष्ट्वा सर्ववेदानधीत्य; दारान्कृत्वा पुण्यकृदावसेद्गृहान्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 23
Verse 23 of 51
SANSKRIT TEXT
वैश्योऽधीत्य कृषिगोरक्षपण्यै;र्वित्तं चिन्वन्पालयन्नप्रमत्तः प्रियं कुर्वन्ब्राह्मणक्षत्रियाणां; धर्मशीलः पुण्यकृदावसेद्गृहान्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 24
Verse 24 of 51
SANSKRIT TEXT
परिचर्या वन्दनं ब्राह्मणानां; नाधीयीत प्रतिषिद्धोऽस्य यज्ञः नित्योत्थितो भूतयेऽतन्द्रितः स्या;देष स्मृतः शूद्रधर्मः पुराणः
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 25
Verse 25 of 51
SANSKRIT TEXT
एतान्राजा पालयन्नप्रमत्तो; नियोजयन्सर्ववर्णान्स्वधर्मे अकामात्मा समवृत्तिः प्रजासु; नाधार्मिकाननुरुध्येत कामान्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 26
Verse 26 of 51
SANSKRIT TEXT
श्रेयांस्तस्माद्यदि विद्येत कश्चि;दभिज्ञातः सर्वधर्मोपपन्नः स तं दुष्टमनुशिष्यात्प्रजान;न्न चेद्गृध्येदिति तस्मिन्न साधु
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 27
Verse 27 of 51
SANSKRIT TEXT
यदा गृध्येत्परभूमिं नृशंसो; विधिप्रकोपाद्बलमाददानः ततो राज्ञां भविता युद्धमेत;त्तत्र जातं वर्म शस्त्रं धनुश्च इन्द्रेणेदं दस्युवधाय कर्म; उत्पादितं वर्म शस्त्रं धनुश्च
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 28
Verse 28 of 51
SANSKRIT TEXT
स्तेनो हरेद्यत्र धनं ह्यदृष्टः; प्रसह्य वा यत्र हरेत दृष्टः उभौ गर्ह्यौ भवतः संजयैतौ; किं वै पृथक्त्वं धृतराष्ट्रस्य पुत्रे योऽयं लोभान्मन्यते धर्ममेतं; यमिच्छते मन्युवशानुगामी
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 29
Verse 29 of 51
SANSKRIT TEXT
भागः पुनः पाण्डवानां निविष्ट;स्तं नोऽकस्मादाददीरन्परे वै अस्मिन्पदे युध्यतां नो वधोऽपि; श्लाघ्यः पित्र्यः परराज्याद्विशिष्टः एतान्धर्मान्कौरवाणां पुराणा;नाचक्षीथाः संजय राज्यमध्ये
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 30
Verse 30 of 51
SANSKRIT TEXT
ये ते मन्दा मृत्युवशाभिपन्नाः; समानीता धार्तराष्ट्रेण मूढाः इदं पुनः कर्म पापीय एव; सभामध्ये पश्य वृत्तं कुरूणाम्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 31
Verse 31 of 51
SANSKRIT TEXT
प्रियां भार्यां द्रौपदीं पाण्डवानां; यशस्विनीं शीलवृत्तोपपन्नाम् यदुपेक्षन्त कुरवो भीष्ममुख्याः; कामानुगेनोपरुद्धां रुदन्तीम्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 32
Verse 32 of 51
SANSKRIT TEXT
तं चेत्तदा ते सकुमारवृद्धा; अवारयिष्यन्कुरवः समेताः मम प्रियं धृतराष्ट्रोऽकरिष्य;त्पुत्राणां च कृतमस्याभविष्यत्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 33
Verse 33 of 51
SANSKRIT TEXT
दुःशासनः प्रातिलोम्यान्निनाय; सभामध्ये श्वशुराणां च कृष्णाम् सा तत्र नीता करुणान्यवोच;न्नान्यं क्षत्तुर्नाथमदृष्ट कंचित्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 34
Verse 34 of 51
SANSKRIT TEXT
कार्पण्यादेव सहितास्तत्र राज्ञो; नाशक्नुवन्प्रतिवक्तुं सभायाम् एकः क्षत्ता धर्म्यमर्थं ब्रुवाणो; धर्मं बुद्ध्वा प्रत्युवाचाल्पबुद्धिम्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 35
Verse 35 of 51
SANSKRIT TEXT
अनुक्त्वा त्वं धर्ममेवं सभाया;मथेच्छसे पाण्डवस्योपदेष्टुम् कृष्णा त्वेतत्कर्म चकार शुद्धं; सुदुष्करं तद्धि सभां समेत्य येन कृच्छ्रात्पाण्डवानुज्जहार; तथात्मानं नौरिव सागरौघात्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 36
Verse 36 of 51
SANSKRIT TEXT
यत्राब्रवीत्सूतपुत्रः सभायां; कृष्णां स्थितां श्वशुराणां समीपे न ते गतिर्विद्यते याज्ञसेनि; प्रपद्येदानीं धार्तराष्ट्रस्य वेश्म पराजितास्ते पतयो न सन्ति; पतिं चान्यं भामिनि त्वं वृणीष्व
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 37
Verse 37 of 51
SANSKRIT TEXT
यो बीभत्सोर्हृदये प्रौढ आसी;दस्थिप्रच्छिन्मर्मघाती सुघोरः कर्णाच्छरो वाङ्मयस्तिग्मतेजाः; प्रतिष्ठितो हृदये फल्गुनस्य
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 38
Verse 38 of 51
SANSKRIT TEXT
कृष्णाजिनानि परिधित्समाना;न्दुःशासनः कटुकान्यभ्यभाषत् एते सर्वे षण्ढतिला विनष्टाः; क्षयं गता नरकं दीर्घकालम्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 39
Verse 39 of 51
SANSKRIT TEXT
गान्धारराजः शकुनिर्निकृत्या; यदब्रवीद्द्यूतकाले स पार्थान् पराजितो नकुलः किं तवास्ति; कृष्णया त्वं दीव्य वै याज्ञसेन्या
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 40
Verse 40 of 51
SANSKRIT TEXT
जानासि त्वं संजय सर्वमेत;द्द्यूतेऽवाच्यं वाक्यमेवं यथोक्तम् स्वयं त्वहं प्रार्थये तत्र गन्तुं; समाधातुं कार्यमेतद्विपन्नम्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 41
Verse 41 of 51
SANSKRIT TEXT
अहापयित्वा यदि पाण्डवार्थं; शमं कुरूणामथ चेच्चरेयम् पुण्यं च मे स्याच्चरितं महोदयं; मुच्येरंश्च कुरवो मृत्युपाशात्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 42
Verse 42 of 51
SANSKRIT TEXT
अपि वाचं भाषमाणस्य काव्यां; धर्मारामामर्थवतीमहिंस्राम् अवेक्षेरन्धार्तराष्ट्राः समक्षं; मां च प्राप्तं कुरवः पूजयेयुः
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 43
Verse 43 of 51
SANSKRIT TEXT
अतोऽन्यथा रथिना फल्गुनेन; भीमेन चैवाहवदंशितेन परासिक्तान्धार्तराष्ट्रांस्तु विद्धि; प्रदह्यमानान्कर्मणा स्वेन मन्दान्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 44
Verse 44 of 51
SANSKRIT TEXT
पराजितान्पाण्डवेयांस्तु वाचो; रौद्ररूपा भाषते धार्तराष्ट्रः गदाहस्तो भीमसेनोऽप्रमत्तो; दुर्योधनं स्मारयित्वा हि काले
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 45
Verse 45 of 51
SANSKRIT TEXT
सुयोधनो मन्युमयो महाद्रुमः; स्कन्धः कर्णः शकुनिस्तस्य शाखाः दुःशासनः पुष्पफले समृद्धे; मूलं राजा धृतराष्ट्रोऽमनीषी
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 46
Verse 46 of 51
SANSKRIT TEXT
युधिष्ठिरो धर्ममयो महाद्रुमः; स्कन्धोऽर्जुनो भीमसेनोऽस्य शाखाः माद्रीपुत्रौ पुष्पफले समृद्धे; मूलं त्वहं ब्रह्म च ब्राह्मणाश्च
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 47
Verse 47 of 51
SANSKRIT TEXT
वनं राजा धृतराष्ट्रः सपुत्रो; व्याघ्रा वने संजय पाण्डवेयाः मा वनं छिन्धि सव्याघ्रं मा व्याघ्रान्नीनशो वनात्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 48
Verse 48 of 51
SANSKRIT TEXT
निर्वनो वध्यते व्याघ्रो निर्व्याघ्रं छिद्यते वनम् तस्माद्व्याघ्रो वनं रक्षेद्वनं व्याघ्रं च पालयेत्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 49
Verse 49 of 51
SANSKRIT TEXT
लताधर्मा धार्तराष्ट्राः शालाः संजय पाण्डवाः न लता वर्धते जातु अनाश्रित्य महाद्रुमम्
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 50
Verse 50 of 51
SANSKRIT TEXT
स्थिताः शुश्रूषितुं पार्थाः स्थिता योद्धुमरिंदमाः यत्कृत्यं धृतराष्ट्रस्य तत्करोतु नराधिपः
No translation available in english for this verse.
Udyoga Parva, Adhyaya 29, Verse 51
Verse 51 of 51
SANSKRIT TEXT
स्थिताः शमे महात्मानः पाण्डवा धर्मचारिणः योधाः समृद्धास्तद्विद्वन्नाचक्षीथा यथातथम्
No translation available in english for this verse.