Virata Parva, Adhyaya 53

यत्रैषा काञ्चनी वेदी प्रदीप्ताग्निशिखोपमा

उच्छ्रिता काञ्चने दण्डे पताकाभिरलंकृता

तत्र मां वह भद्रं ते द्रोणानीकाय मारिष

अश्वाः शोणाः प्रकाशन्ते बृहन्तश्चारुवाहिनः

स्निग्धविद्रुमसंकाशास्ताम्रास्याः प्रियदर्शनाः

युक्ता रथवरे यस्य सर्वशिक्षाविशारदाः

दीर्घबाहुर्महातेजा बलरूपसमन्वितः

सर्वलोकेषु विख्यातो भारद्वाजः प्रतापवान्

बुद्ध्या तुल्यो ह्युशनसा बृहस्पतिसमो नये

वेदास्तथैव चत्वारो ब्रह्मचर्यं तथैव च

ससंहाराणि दिव्यानि सर्वाण्यस्त्राणि मारिष

धनुर्वेदश्च कार्त्स्न्येन यस्मिन्नित्यं प्रतिष्ठितः

क्षमा दमश्च सत्यं च आनृशंस्यमथार्जवम्

एते चान्ये च बहवो गुणा यस्मिन्द्विजोत्तमे

तेनाहं योद्धुमिच्छामि महाभागेन संयुगे

तस्मात्त्वं प्रापयाचार्यं क्षिप्रमुत्तर वाहय

अर्जुनेनैवमुक्तस्तु वैराटिर्हेमभूषितान्

चोदयामास तानश्वान्भारद्वाजरथं प्रति

तमापतन्तं वेगेन पाण्डवं रथिनां वरम्

द्रोणः प्रत्युद्ययौ पार्थं मत्तो मत्तमिव द्विपम्

ततः प्राध्मापयच्छङ्खं भेरीशतनिनादितम्

प्रचुक्षुभे बलं सर्वमुद्धूत इव सागरः

अथ शोणान्सदश्वांस्तान्हंसवर्णैर्मनोजवैः

मिश्रितान्समरे दृष्ट्वा व्यस्मयन्त रणे जनाः

तौ रथौ वीर्यसंपन्नौ दृष्ट्वा संग्राममूर्धनि

आचार्यशिष्यावजितौ कृतविद्यौ मनस्विनौ

समाश्लिष्टौ तदान्योन्यं द्रोणपार्थौ महाबलौ

दृष्ट्वा प्राकम्पत मुहुर्भरतानां महद्बलम्

हर्षयुक्तस्तथा पार्थः प्रहसन्निव वीर्यवान्

रथं रथेन द्रोणस्य समासाद्य महारथः

अभिवाद्य महाबाहुः सान्त्वपूर्वमिदं वचः

उवाच श्लक्ष्णया वाचा कौन्तेयः परवीरहा

उषिताः स्म वने वासं प्रतिकर्म चिकीर्षवः

कोपं नार्हसि नः कर्तुं सदा समरदुर्जय

अहं तु प्रहृते पूर्वं प्रहरिष्यामि तेऽनघ

इति मे वर्तते बुद्धिस्तद्भवान्कर्तुमर्हति

ततोऽस्मै प्राहिणोद्द्रोणः शरानधिकविंशतिम्

अप्राप्तांश्चैव तान्पार्थश्चिच्छेद कृतहस्तवत्

ततः शरसहस्रेण रथं पार्थस्य वीर्यवान्

अवाकिरत्ततो द्रोणः शीघ्रमस्त्रं विदर्शयन्

एवं प्रववृते युद्धं भारद्वाजकिरीटिनोः

समं विमुञ्चतोः संख्ये विशिखान्दीप्ततेजसः

तावुभौ ख्यातकर्माणावुभौ वायुसमौ जवे

उभौ दिव्यास्त्रविदुषावुभावुत्तमतेजसौ

क्षिपन्तौ शरजालानि मोहयामासतुर्नृपान्

व्यस्मयन्त ततो योधाः सर्वे तत्र समागताः

शरान्विसृजतोस्तूर्णं साधु साध्विति पूजयन्

द्रोणं हि समरे कोऽन्यो योद्धुमर्हति फल्गुनात्

रौद्रः क्षत्रियधर्मोऽयं गुरुणा यदयुध्यत

इत्यब्रुवञ्जनास्तत्र संग्रामशिरसि स्थिताः

वीरौ तावपि संरब्धौ संनिकृष्टौ महारथौ

छादयेतां शरव्रातैरन्योन्यमपराजितौ

विस्फार्य सुमहच्चापं हेमपृष्ठं दुरासदम्

संरब्धोऽथ भरद्वाजः फल्गुनं प्रत्ययुध्यत

स सायकमयैर्जालैरर्जुनस्य रथं प्रति

भानुमद्भिः शिलाधौतैर्भानोः प्रच्छादयत्प्रभाम्

पार्थं च स महाबाहुर्महावेगैर्महारथः

विव्याध निशितैर्बाणैर्मेघो वृष्ट्येव पर्वतम्

तथैव दिव्यं गाण्डीवं धनुरादाय पाण्डवः

शत्रुघ्नं वेगवद्धृष्टो भारसाधनमुत्तमम्

विससर्ज शरांश्चित्रान्सुवर्णविकृतान्बहून्

नाशयञ्शरवर्षाणि भारद्वाजस्य वीर्यवान्

तूर्णं चापविनिर्मुक्तैस्तदद्भुतमिवाभवत्

स रथेन चरन्पार्थः प्रेक्षणीयो धनंजयः

युगपद्दिक्षु सर्वासु सर्वशस्त्राण्यदर्शयत्