Virata Parva, Adhyaya 15

स्वागतं ते सुकेशान्ते सुव्युष्टा रजनी मम

स्वामिनी त्वमनुप्राप्ता प्रकुरुष्व मम प्रियम्

सुवर्णमालाः कम्बूश्च कुण्डले परिहाटके

आहरन्तु च वस्त्राणि कौशिकान्यजिनानि च

अस्ति मे शयनं शुभ्रं त्वदर्थमुपकल्पितम्

एहि तत्र मया सार्धं पिबस्व मधुमाधवीम्

अप्रैषीद्राजपुत्री मां सुराहारीं तवान्तिकम्

पानमानय मे क्षिप्रं पिपासा मेति चाब्रवीत्

अन्या भद्रे नयिष्यन्ति राजपुत्र्याः परिस्रुतम्

इत्येनां दक्षिणे पाणौ सूतपुत्रः परामृशत्

सा गृहीता विधुन्वाना भूमावाक्षिप्य कीचकम्

सभां शरणमाधावद्यत्र राजा युधिष्ठिरः

तां कीचकः प्रधावन्तीं केशपक्षे परामृशत्

अथैनां पश्यतो राज्ञः पातयित्वा पदावधीत्

ततो योऽसौ तदार्केण राक्षसः संनियोजितः

स कीचकमपोवाह वातवेगेन भारत

स पपात ततो भूमौ रक्षोबलसमाहतः

विघूर्णमानो निश्चेष्टश्छिन्नमूल इव द्रुमः

तां चासीनौ ददृशतुर्भीमसेनयुधिष्ठिरौ

अमृष्यमाणौ कृष्णायाः कीचकेन पदा वधम्

तस्य भीमो वधप्रेप्सुः कीचकस्य दुरात्मनः

दन्तैर्दन्तांस्तदा रोषान्निष्पिपेष महामनाः

अथाङ्गुष्ठेनावमृद्नादङ्गुष्ठं तस्य धर्मराट्

प्रबोधनभयाद्राजन्भीमस्य प्रत्यषेधयत्

सा सभाद्वारमासाद्य रुदती मत्स्यमब्रवीत्

अवेक्षमाणा सुश्रोणी पतींस्तान्दीनचेतसः

आकारमभिरक्षन्ती प्रतिज्ञां धर्मसंहिताम्

दह्यमानेव रौद्रेण चक्षुषा द्रुपदात्मजा

येषां वैरी न स्वपिति पदा भूमिमुपस्पृशन्

तेषां मां मानिनीं भार्यां सूतपुत्रः पदावधीत्

ये दद्युर्न च याचेयुर्ब्रह्मण्याः सत्यवादिनः

तेषां मां मानिनीं भार्यां सूतपुत्रः पदावधीत्

येषां दुन्दुभिनिर्घोषो ज्याघोषः श्रूयतेऽनिशम्

तेषां मां मानिनीं भार्यां सूतपुत्रः पदावधीत्

ये ते तेजस्विनो दान्ता बलवन्तोऽभिमानिनः

तेषां मां मानिनीं भार्यां सूतपुत्रः पदावधीत्

सर्वलोकमिमं हन्युर्धर्मपाशसितास्तु ये

तेषां मां मानिनीं भार्यां सूतपुत्रः पदावधीत्

शरणं ये प्रपन्नानां भवन्ति शरणार्थिनाम्

चरन्ति लोके प्रच्छन्नाः क्व नु तेऽद्य महारथाः

कथं ते सूतपुत्रेण वध्यमानां प्रियां सतीम्

मर्षयन्ति यथा क्लीबा बलवन्तोऽमितौजसः

क्व नु तेषाममर्षश्च वीर्यं तेजश्च वर्तते

न परीप्सन्ति ये भार्यां वध्यमानां दुरात्मना

मयात्र शक्यं किं कर्तुं विराटे धर्मदूषणम्

यः पश्यन्मां मर्षयति वध्यमानामनागसम्

न राजन्राजवत्किंचित्समाचरसि कीचके

दस्यूनामिव धर्मस्ते न हि संसदि शोभते

न कीचकः स्वधर्मस्थो न च मत्स्यः कथंचन

सभासदोऽप्यधर्मज्ञा य इमं पर्युपासते

नोपालभे त्वां नृपते विराट जनसंसदि

नाहमेतेन युक्ता वै हन्तुं मत्स्य तवान्तिके

सभासदस्तु पश्यन्तु कीचकस्य व्यतिक्रमम्

परोक्षं नाभिजानामि विग्रहं युवयोरहम्

अर्थतत्त्वमविज्ञाय किं नु स्यात्कुशलं मम

ततस्तु सभ्या विज्ञाय कृष्णां भूयोऽभ्यपूजयन्

साधु साध्विति चाप्याहुः कीचकं च व्यगर्हयन्

यस्येयं चारुसर्वाङ्गी भार्या स्यादायतेक्षणा

परो लाभश्च तस्य स्यान्न स शोचेत्कदाचन

एवं संपूजयंस्तत्र कृष्णां प्रेक्ष्य सभासदः

युधिष्ठिरस्य कोपात्तु ललाटे स्वेद आसजत्