Virata Parva, Adhyaya 8

ततः केशान्समुत्क्षिप्य वेल्लिताग्राननिन्दितान्

जुगूह दक्षिणे पार्श्वे मृदूनसितलोचना

वासश्च परिधायैकं कृष्णं सुमलिनं महत्

कृत्वा वेषं च सैरन्ध्र्याः कृष्णा व्यचरदार्तवत्

तां नराः परिधावन्तीं स्त्रियश्च समुपाद्रवन्

अपृच्छंश्चैव तां दृष्ट्वा का त्वं किं च चिकीर्षसि

सा तानुवाच राजेन्द्र सैरन्ध्र्यहमुपागता

कर्म चेच्छामि वै कर्तुं तस्य यो मां पुपुक्षति

तस्या रूपेण वेषेण श्लक्ष्णया च तथा गिरा

नाश्रद्दधत तां दासीमन्नहेतोरुपस्थिताम्

विराटस्य तु कैकेयी भार्या परमसंमता

अवलोकयन्ती ददृशे प्रासादाद्द्रुपदात्मजाम्

सा समीक्ष्य तथारूपामनाथामेकवाससम्

समाहूयाब्रवीद्भद्रे का त्वं किं च चिकीर्षसि

सा तामुवाच राजेन्द्र सैरन्ध्र्यहमुपागता

कर्म चेच्छाम्यहं कर्तुं तस्य यो मां पुपुक्षति

नैवंरूपा भवन्त्येवं यथा वदसि भामिनि

प्रेषयन्ति च वै दासीर्दासांश्चैवंविधान्बहून्

गूढगुल्फा संहतोरुस्त्रिगम्भीरा षडुन्नता

रक्ता पञ्चसु रक्तेषु हंसगद्गदभाषिणी

सुकेशी सुस्तनी श्यामा पीनश्रोणिपयोधरा

तेन तेनैव संपन्ना काश्मीरीव तुरंगमा

स्वरालपक्ष्मनयना बिम्बोष्ठी तनुमध्यमा

कम्बुग्रीवा गूढसिरा पूर्णचन्द्रनिभानना

का त्वं ब्रूहि यथा भद्रे नासि दासी कथंचन

यक्षी वा यदि वा देवी गन्धर्वी यदि वाप्सराः

अलम्बुसा मिश्रकेशी पुण्डरीकाथ मालिनी

इन्द्राणी वारुणी वा त्वं त्वष्टुर्धातुः प्रजापतेः

देव्यो देवेषु विख्यातास्तासां त्वं कतमा शुभे

नास्मि देवी न गन्धर्वी नासुरी न च राक्षसी

सैरन्ध्री तु भुजिष्यास्मि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते

केशाञ्जानाम्यहं कर्तुं पिंषे साधु विलेपनम्

ग्रथयिष्ये विचित्राश्च स्रजः परमशोभनाः

आराधयं सत्यभामां कृष्णस्य महिषीं प्रियाम्

कृष्णां च भार्यां पाण्डूनां कुरूणामेकसुन्दरीम्

तत्र तत्र चराम्येवं लभमाना सुशोभनम्

वासांसि यावच्च लभे तावत्तावद्रमे तथा

मालिनीत्येव मे नाम स्वयं देवी चकार सा

साहमभ्यागता देवि सुदेष्णे त्वन्निवेशनम्

मूर्ध्नि त्वां वासयेयं वै संशयो मे न विद्यते

नो चेदिह तु राजा त्वां गच्छेत्सर्वेण चेतसा

स्त्रियो राजकुले पश्य याश्चेमा मम वेश्मनि

प्रसक्तास्त्वां निरीक्षन्ते पुमांसं कं न मोहयेः

वृक्षांश्चावस्थितान्पश्य य इमे मम वेश्मनि

तेऽपि त्वां संनमन्तीव पुमांसं कं न मोहयेः

राजा विराटः सुश्रोणि दृष्ट्वा वपुरमानुषम्

विहाय मां वरारोहे त्वां गच्छेत्सर्वचेतसा

यं हि त्वमनवद्याङ्गि नरमायतलोचने

प्रसक्तमभिवीक्षेथाः स कामवशगो भवेत्

यश्च त्वां सततं पश्येत्पुरुषश्चारुहासिनि

एवं सर्वानवद्याङ्गि स चानङ्गवशो भवेत्

यथा कर्कटकी गर्भमाधत्ते मृत्युमात्मनः

तथाविधमहं मन्ये वासं तव शुचिस्मिते

नास्मि लभ्या विराटेन न चान्येन कथंचन

गन्धर्वाः पतयो मह्यं युवानः पञ्च भामिनि

पुत्रा गन्धर्वराजस्य महासत्त्वस्य कस्यचित्

रक्षन्ति ते च मां नित्यं दुःखाचारा तथा न्वहम्

यो मे न दद्यादुच्छिष्टं न च पादौ प्रधावयेत्

प्रीयेयुस्तेन वासेन गन्धर्वाः पतयो मम

यो हि मां पुरुषो गृध्येद्यथान्याः प्राकृतस्त्रियः

तामेव स ततो रात्रिं प्रविशेदपरां तनुम्