DharmaPragya
Vana Parva, Adhyaya 200
Containing 54 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 1
Verse 1 of 54
SANSKRIT TEXT
धर्मव्याधस्तु निपुणं पुनरेव युधिष्ठिर विप्रर्षभमुवाचेदं सर्वधर्मभृतां वरः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 2
Verse 2 of 54
SANSKRIT TEXT
श्रुतिप्रमाणो धर्मो हि वृद्धानामिति भाषितम् सूक्ष्मा गतिर्हि धर्मस्य बहुशाखा ह्यनन्तिका
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 3
Verse 3 of 54
SANSKRIT TEXT
प्राणात्यये विवाहे च वक्तव्यमनृतं भवेत् अनृतं च भवेत्सत्यं सत्यं चैवानृतं भवेत्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 4
Verse 4 of 54
SANSKRIT TEXT
यद्भूतहितमत्यन्तं तत्सत्यमिति धारणा विपर्ययकृतोऽधर्मः पश्य धर्मस्य सूक्ष्मताम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 5
Verse 5 of 54
SANSKRIT TEXT
यत्करोत्यशुभं कर्म शुभं वा द्विजसत्तम अवश्यं तत्समाप्नोति पुरुषो नात्र संशयः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 6
Verse 6 of 54
SANSKRIT TEXT
विषमां च दशां प्राप्य देवान्गर्हति वै भृशम् आत्मनः कर्मदोषाणि न विजानात्यपण्डितः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 7
Verse 7 of 54
SANSKRIT TEXT
मूढो नैकृतिकश्चापि चपलश्च द्विजोत्तम सुखदुःखविपर्यासो यदा समुपपद्यते नैनं प्रज्ञा सुनीतं वा त्रायते नैव पौरुषम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 8
Verse 8 of 54
SANSKRIT TEXT
यो यमिच्छेद्यथा कामं तं तं कामं समश्नुयात् यदि स्यादपराधीनं पुरुषस्य क्रियाफलम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 9
Verse 9 of 54
SANSKRIT TEXT
संयताश्चापि दक्षाश्च मतिमन्तश्च मानवाः दृश्यन्ते निष्फलाः सन्तः प्रहीणाः सर्वकर्मभिः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 10
Verse 10 of 54
SANSKRIT TEXT
भूतानामपरः कश्चिद्धिंसायां सततोत्थितः वञ्चनायां च लोकस्य स सुखेनेह जीवति
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 11
Verse 11 of 54
SANSKRIT TEXT
अचेष्टमानमासीनं श्रीः कंचिदुपतिष्ठति कश्चित्कर्माणि कुर्वन्हि न प्राप्यमधिगच्छति
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 12
Verse 12 of 54
SANSKRIT TEXT
देवानिष्ट्वा तपस्तप्त्वा कृपणैः पुत्रगृद्धिभिः दशमासधृता गर्भे जायन्ते कुलपांसनाः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 13
Verse 13 of 54
SANSKRIT TEXT
अपरे धनधान्यैश्च भोगैश्च पितृसंचितैः विपुलैरभिजायन्ते लब्धास्तैरेव मङ्गलैः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 14
Verse 14 of 54
SANSKRIT TEXT
कर्मजा हि मनुष्याणां रोगा नास्त्यत्र संशयः आधिभिश्चैव बाध्यन्ते व्याधैः क्षुद्रमृगा इव
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 15
Verse 15 of 54
SANSKRIT TEXT
ते चापि कुशलैर्वैद्यैर्निपुणैः संभृतौषधैः व्याधयो विनिवार्यन्ते मृगा व्याधैरिव द्विज
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 16
Verse 16 of 54
SANSKRIT TEXT
येषामस्ति च भोक्तव्यं ग्रहणीदोषपीडिताः न शक्नुवन्ति ते भोक्तुं पश्य धर्मभृतां वर
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 17
Verse 17 of 54
SANSKRIT TEXT
अपरे बाहुबलिनः क्लिश्यन्ते बहवो जनाः दुःखेन चाधिगच्छन्ति भोजनं द्विजसत्तम
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 18
Verse 18 of 54
SANSKRIT TEXT
इति लोकमनाक्रन्दं मोहशोकपरिप्लुतम् स्रोतसासकृदाक्षिप्तं ह्रियमाणं बलीयसा
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 19
Verse 19 of 54
SANSKRIT TEXT
न म्रियेयुर्न जीर्येयुः सर्वे स्युः सार्वकामिकाः नाप्रियं प्रतिपश्येयुर्वशित्वं यदि वै भवेत्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 20
Verse 20 of 54
SANSKRIT TEXT
उपर्युपरि लोकस्य सर्वो गन्तुं समीहते यतते च यथाशक्ति न च तद्वर्तते तथा
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 21
Verse 21 of 54
SANSKRIT TEXT
बहवः संप्रदृश्यन्ते तुल्यनक्षत्रमङ्गलाः महच्च फलवैषम्यं दृश्यते कर्मसंधिषु
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 22
Verse 22 of 54
SANSKRIT TEXT
न कश्चिदीशते ब्रह्मन्स्वयंग्राहस्य सत्तम कर्मणां प्राकृतानां वै इह सिद्धिः प्रदृश्यते
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 23
Verse 23 of 54
SANSKRIT TEXT
यथा श्रुतिरियं ब्रह्मञ्जीवः किल सनातनः शरीरमध्रुवं लोके सर्वेषां प्राणिनामिह
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 24
Verse 24 of 54
SANSKRIT TEXT
वध्यमाने शरीरे तु देहनाशो भवत्युत जीवः संक्रमतेऽन्यत्र कर्मबन्धनिबन्धनः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 25
Verse 25 of 54
SANSKRIT TEXT
कथं धर्मभृतां श्रेष्ठ जीवो भवति शाश्वतः एतदिच्छाम्यहं ज्ञातुं तत्त्वेन वदतां वर
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 26
Verse 26 of 54
SANSKRIT TEXT
न जीवनाशोऽस्ति हि देहभेदे; मिथ्यैतदाहुर्म्रियतेति मूढाः जीवस्तु देहान्तरितः प्रयाति; दशार्धतैवास्य शरीरभेदः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 27
Verse 27 of 54
SANSKRIT TEXT
अन्यो हि नाश्नाति कृतं हि कर्म; स एव कर्ता सुखदुःखभागी यत्तेन किंचिद्धि कृतं हि कर्म; तदश्नुते नास्ति कृतस्य नाशः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 28
Verse 28 of 54
SANSKRIT TEXT
अपुण्यशीलाश्च भवन्ति पुण्या; नरोत्तमाः पापकृतो भवन्ति नरोऽनुयातस्त्विह कर्मभिः स्वै;स्ततः समुत्पद्यति भावितस्तैः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 29
Verse 29 of 54
SANSKRIT TEXT
कथं संभवते योनौ कथं वा पुण्यपापयोः जातीः पुण्या ह्यपुण्याश्च कथं गच्छति सत्तम
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 30
Verse 30 of 54
SANSKRIT TEXT
गर्भाधानसमायुक्तं कर्मेदं संप्रदृश्यते समासेन तु ते क्षिप्रं प्रवक्ष्यामि द्विजोत्तम
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 31
Verse 31 of 54
SANSKRIT TEXT
यथा संभृतसंभारः पुनरेव प्रजायते शुभकृच्छुभयोनीषु पापकृत्पापयोनिषु
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 32
Verse 32 of 54
SANSKRIT TEXT
शुभैः प्रयोगैर्देवत्वं व्यामिश्रैर्मानुषो भवेत् मोहनीयैर्वियोनीषु त्वधोगामी च किल्बिषैः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 33
Verse 33 of 54
SANSKRIT TEXT
जातिमृत्युजरादुःखैः सततं समभिद्रुतः संसारे पच्यमानश्च दोषैरात्मकृतैर्नरः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 34
Verse 34 of 54
SANSKRIT TEXT
तिर्यग्योनिसहस्राणि गत्वा नरकमेव च जीवाः संपरिवर्तन्ते कर्मबन्धनिबन्धनाः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 35
Verse 35 of 54
SANSKRIT TEXT
जन्तुस्तु कर्मभिस्तैस्तैः स्वकृतैः प्रेत्य दुःखितः तद्दुःखप्रतिघातार्थमपुण्यां योनिमश्नुते
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 36
Verse 36 of 54
SANSKRIT TEXT
ततः कर्म समादत्ते पुनरन्यन्नवं बहु पच्यते तु पुनस्तेन भुक्त्वापथ्यमिवातुरः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 37
Verse 37 of 54
SANSKRIT TEXT
अजस्रमेव दुःखार्तोऽदुःखितः सुखसंज्ञितः ततोऽनिवृत्तबन्धत्वात्कर्मणामुदयादपि परिक्रामति संसारे चक्रवद्बहुवेदनः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 38
Verse 38 of 54
SANSKRIT TEXT
स चेन्निवृत्तबन्धस्तु विशुद्धश्चापि कर्मभिः प्राप्नोति सुकृताँल्लोकान्यत्र गत्वा न शोचति
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 39
Verse 39 of 54
SANSKRIT TEXT
पापं कुर्वन्पापवृत्तः पापस्यान्तं न गच्छति तस्मात्पुण्यं यतेत्कर्तुं वर्जयेत च पातकम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 40
Verse 40 of 54
SANSKRIT TEXT
अनसूयुः कृतज्ञश्च कल्याणान्येव सेवते सुखानि धर्ममर्थं च स्वर्गं च लभते नरः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 41
Verse 41 of 54
SANSKRIT TEXT
संस्कृतस्य हि दान्तस्य नियतस्य यतात्मनः प्राज्ञस्यानन्तरा वृत्तिरिह लोके परत्र च
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 42
Verse 42 of 54
SANSKRIT TEXT
सतां धर्मेण वर्तेत क्रियां शिष्टवदाचरेत् असंक्लेशेन लोकस्य वृत्तिं लिप्सेत वै द्विज
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 43
Verse 43 of 54
SANSKRIT TEXT
सन्ति ह्यागतविज्ञानाः शिष्टाः शास्त्रविचक्षणाः स्वधर्मेण क्रिया लोके कर्मणः सोऽप्यसंकरः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 44
Verse 44 of 54
SANSKRIT TEXT
प्राज्ञो धर्मेण रमते धर्मं चैवोपजीवति तस्य धर्मादवाप्तेषु धनेषु द्विजसत्तम तस्यैव सिञ्चते मूलं गुणान्पश्यति यत्र वै
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 45
Verse 45 of 54
SANSKRIT TEXT
धर्मात्मा भवति ह्येवं चित्तं चास्य प्रसीदति स मैत्रजनसंतुष्ट इह प्रेत्य च नन्दति
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 46
Verse 46 of 54
SANSKRIT TEXT
शब्दं स्पर्शं तथा रूपं गन्धानिष्टांश्च सत्तम प्रभुत्वं लभते चापि धर्मस्यैतत्फलं विदुः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 47
Verse 47 of 54
SANSKRIT TEXT
धर्मस्य च फलं लब्ध्वा न तृप्यति महाद्विज अतृप्यमाणो निर्वेदमादत्ते ज्ञानचक्षुषा
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 48
Verse 48 of 54
SANSKRIT TEXT
प्रज्ञाचक्षुर्नर इह दोषं नैवानुरुध्यते विरज्यति यथाकामं न च धर्मं विमुञ्चति
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 49
Verse 49 of 54
SANSKRIT TEXT
सर्वत्यागे च यतते दृष्ट्वा लोकं क्षयात्मकम् ततो मोक्षे प्रयतते नानुपायादुपायतः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 50
Verse 50 of 54
SANSKRIT TEXT
एवं निर्वेदमादत्ते पापं कर्म जहाति च धार्मिकश्चापि भवति मोक्षं च लभते परम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 51
Verse 51 of 54
SANSKRIT TEXT
तपो निःश्रेयसं जन्तोस्तस्य मूलं शमो दमः तेन सर्वानवाप्नोति कामान्यान्मनसेच्छति
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 52
Verse 52 of 54
SANSKRIT TEXT
इन्द्रियाणां निरोधेन सत्येन च दमेन च ब्रह्मणः पदमाप्नोति यत्परं द्विजसत्तम
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 53
Verse 53 of 54
SANSKRIT TEXT
इन्द्रियाणि तु यान्याहुः कानि तानि यतव्रत निग्रहश्च कथं कार्यो निग्रहस्य च किं फलम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 200, Verse 54
Verse 54 of 54
SANSKRIT TEXT
कथं च फलमाप्नोति तेषां धर्मभृतां वर एतदिच्छामि तत्त्वेन धर्मं ज्ञातुं सुधार्मिक
No translation available in english for this verse.