Vana Parva, Adhyaya 170

निवर्तमानेन मया महद्दृष्टं ततोऽपरम्

पुरं कामचरं दिव्यं पावकार्कसमप्रभम्

द्रुमै रत्नमयैश्चैत्रैर्भास्वरैश्च पतत्रिभिः

पौलोमैः कालकेयैश्च नित्यहृष्टैरधिष्ठितम्

गोपुराट्टालकोपेतं चतुर्द्वारं दुरासदम्

सर्वरत्नमयं दिव्यमद्भुतोपमदर्शनम्

द्रुमैः पुष्पफलोपेतैर्दिव्यरत्नमयैर्वृतम्

तथा पतत्रिभिर्दिव्यैरुपेतं सुमनोहरैः

असुरैर्नित्यमुदितैः शूलर्ष्टिमुसलायुधैः

चापमुद्गरहस्तैश्च स्रग्विभिः सर्वतो वृतम्

तदहं प्रेक्ष्य दैत्यानां पुरमद्भुतदर्शनम्

अपृच्छं मातलिं राजन्किमिदं दृश्यतेति वै

पुलोमा नाम दैतेयी कालका च महासुरी

दिव्यं वर्षसहस्रं ते चेरतुः परमं तपः

तपसोऽन्ते ततस्ताभ्यां स्वयम्भूरददाद्वरम्

अगृह्णीतां वरं ते तु सुतानामल्पदुःखताम्

अवध्यतां च राजेन्द्र सुरराक्षसपन्नगैः

रमणीयं पुरं चेदं खचरं सुकृतप्रभम्

सर्वरत्नैः समुदितं दुर्धर्षममरैरपि

सयक्षगन्धर्वगणैः पन्नगासुरराक्षसैः

सर्वकामगुणोपेतं वीतशोकमनामयम्

ब्रह्मणा भरतश्रेष्ठ कालकेयकृते कृतम्

तदेतत्खचरं दिव्यं चरत्यमरवर्जितम्

पौलोमाध्युषितं वीर कालकेयैश्च दानवैः

हिरण्यपुरमित्येतत्ख्यायते नगरं महत्

रक्षितं कालकेयैश्च पौलोमैश्च महासुरैः

त एते मुदिता नित्यमवध्याः सर्वदैवतैः

निवसन्त्यत्र राजेन्द्र गतोद्वेगा निरुत्सुकाः

मानुषो मृत्युरेतेषां निर्दिष्टो ब्रह्मणा पुरा

सुरासुरैरवध्यांस्तानहं ज्ञात्वा ततः प्रभो

अब्रुवं मातलिं हृष्टो याह्येतत्पुरमञ्जसा

त्रिदशेशद्विषो यावत्क्षयमस्त्रैर्नयाम्यहम्

न कथंचिद्धि मे पापा न वध्या ये सुरद्विषः

उवाह मां ततः शीघ्रं हिरण्यपुरमन्तिकात्

रथेन तेन दिव्येन हरियुक्तेन मातलिः

ते मामालक्ष्य दैतेया विचित्राभरणाम्बराः

समुत्पेतुर्महावेगा रथानास्थाय दंशिताः

ततो नालीकनाराचैर्भल्लशक्त्यृष्टितोमरैः

अभ्यघ्नन्दानवेन्द्रा मां क्रुद्धास्तीव्रपराक्रमाः

तदहं चास्त्रवर्षेण महता प्रत्यवारयम्

शस्त्रवर्षं महद्राजन्विद्याबलमुपाश्रितः

व्यामोहयं च तान्सर्वान्रथमार्गैश्चरन्रणे

तेऽन्योन्यमभिसंमूढाः पातयन्ति स्म दानवाः

तेषामहं विमूढानामन्योन्यमभिधावताम्

शिरांसि विशिखैर्दीप्तैर्व्यहरं शतसंघशः

ते वध्यमाना दैतेयाः पुरमास्थाय तत्पुनः

खमुत्पेतुः सनगरा मायामास्थाय दानवीम्

ततोऽहं शरवर्षेण महता प्रत्यवारयम्

मार्गमावृत्य दैत्यानां गतिं चैषामवारयम्

तत्पुरं खचरं दिव्यं कामगं दिव्यवर्चसम्

दैतेयैर्वरदानेन धार्यते स्म यथासुखम्

अन्तर्भूमौ निपतितं पुनरूर्ध्वं प्रतिष्ठते

पुनस्तिर्यक्प्रयात्याशु पुनरप्सु निमज्जति

अमरावतिसंकाशं पुरं कामगमं तु तत्

अहमस्त्रैर्बहुविधैः प्रत्यगृह्णं नराधिप

ततोऽहं शरजालेन दिव्यास्त्रमुदितेन च

न्यगृह्णं सह दैतेयैस्तत्पुरं भरतर्षभ

विक्षतं चायसैर्बाणैर्मत्प्रयुक्तैरजिह्मगैः

महीमभ्यपतद्राजन्प्रभग्नं पुरमासुरम्

ते वध्यमाना मद्बाणैर्वज्रवेगैरयस्मयैः

पर्यभ्रमन्त वै राजन्नसुराः कालचोदिताः

ततो मातलिरप्याशु पुरस्तान्निपतन्निव

महीमवातरत्क्षिप्रं रथेनादित्यवर्चसा

ततो रथसहस्राणि षष्टिस्तेषाममर्षिणाम्

युयुत्सूनां मया सार्धं पर्यवर्तन्त भारत