DharmaPragya
Vana Parva, Adhyaya 149
Containing 52 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 1
Verse 1 of 52
SANSKRIT TEXT
पूर्वरूपमदृष्ट्वा ते न यास्यामि कथंचन यदि तेऽहमनुग्राह्यो दर्शयात्मानमात्मना
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 2
Verse 2 of 52
SANSKRIT TEXT
एवमुक्तस्तु भीमेन स्मितं कृत्वा प्लवंगमः तद्रूपं दर्शयामास यद्वै सागरलङ्घने
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 3
Verse 3 of 52
SANSKRIT TEXT
भ्रातुः प्रियमभीप्सन्वै चकार सुमहद्वपुः देहस्तस्य ततोऽतीव वर्धत्यायामविस्तरैः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 4
Verse 4 of 52
SANSKRIT TEXT
तद्रूपं कदलीषण्डं छादयन्नमितद्युतिः गिरेश्चोच्छ्रयमागम्य तस्थौ तत्र स वानरः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 5
Verse 5 of 52
SANSKRIT TEXT
समुच्छ्रितमहाकायो द्वितीय इव पर्वतः ताम्रेक्षणस्तीक्ष्णदंष्ट्रो भृकुटीकृतलोचनः दीर्घलाङ्गूलमाविध्य दिशो व्याप्य स्थितः कपिः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 6
Verse 6 of 52
SANSKRIT TEXT
तद्रूपं महदालक्ष्य भ्रातुः कौरवनन्दनः विसिस्मिये तदा भीमो जहृषे च पुनः पुनः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 7
Verse 7 of 52
SANSKRIT TEXT
तमर्कमिव तेजोभिः सौवर्णमिव पर्वतम् प्रदीप्तमिव चाकाशं दृष्ट्वा भीमो न्यमीलयत्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 8
Verse 8 of 52
SANSKRIT TEXT
आबभाषे च हनुमान्भीमसेनं स्मयन्निव एतावदिह शक्तस्त्वं रूपं द्रष्टुं ममानघ
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 9
Verse 9 of 52
SANSKRIT TEXT
वर्धेऽहं चाप्यतो भूयो यावन्मे मनसेप्सितम् भीम शत्रुषु चात्यर्थं वर्धते मूर्तिरोजसा
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 10
Verse 10 of 52
SANSKRIT TEXT
तदद्भुतं महारौद्रं विन्ध्यमन्दरसंनिभम् दृष्ट्वा हनूमतो वर्ष्म संभ्रान्तः पवनात्मजः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 11
Verse 11 of 52
SANSKRIT TEXT
प्रत्युवाच ततो भीमः संप्रहृष्टतनूरुहः कृताञ्जलिरदीनात्मा हनूमन्तमवस्थितम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 12
Verse 12 of 52
SANSKRIT TEXT
दृष्टं प्रमाणं विपुलं शरीरस्यास्य ते विभो संहरस्व महावीर्य स्वयमात्मानमात्मना
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 13
Verse 13 of 52
SANSKRIT TEXT
न हि शक्नोमि त्वां द्रष्टुं दिवाकरमिवोदितम् अप्रमेयमनाधृष्यं मैनाकमिव पर्वतम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 14
Verse 14 of 52
SANSKRIT TEXT
विस्मयश्चैव मे वीर सुमहान्मनसोऽद्य वै यद्रामस्त्वयि पार्श्वस्थे स्वयं रावणमभ्यगात्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 15
Verse 15 of 52
SANSKRIT TEXT
त्वमेव शक्तस्तां लङ्कां सयोधां सहवाहनाम् स्वबाहुबलमाश्रित्य विनाशयितुमोजसा
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 16
Verse 16 of 52
SANSKRIT TEXT
न हि ते किंचिदप्राप्यं मारुतात्मज विद्यते तव नैकस्य पर्याप्तो रावणः सगणो युधि
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 17
Verse 17 of 52
SANSKRIT TEXT
एवमुक्तस्तु भीमेन हनूमान्प्लवगर्षभः प्रत्युवाच ततो वाक्यं स्निग्धगम्भीरया गिरा
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 18
Verse 18 of 52
SANSKRIT TEXT
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत भीमसेन न पर्याप्तो ममासौ राक्षसाधमः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 19
Verse 19 of 52
SANSKRIT TEXT
मया तु तस्मिन्निहते रावणे लोककण्टके कीर्तिर्नश्येद्राघवस्य तत एतदुपेक्षितम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 20
Verse 20 of 52
SANSKRIT TEXT
तेन वीरेण हत्वा तु सगणं राक्षसाधिपम् आनीता स्वपुरं सीता लोके कीर्तिश्च स्थापिता
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 21
Verse 21 of 52
SANSKRIT TEXT
तद्गच्छ विपुलप्रज्ञ भ्रातुः प्रियहिते रतः अरिष्टं क्षेममध्वानं वायुना परिरक्षितः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 22
Verse 22 of 52
SANSKRIT TEXT
एष पन्थाः कुरुश्रेष्ठ सौगन्धिकवनाय ते द्रक्ष्यसे धनदोद्यानं रक्षितं यक्षराक्षसैः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 23
Verse 23 of 52
SANSKRIT TEXT
न च ते तरसा कार्यः कुसुमावचयः स्वयम् दैवतानि हि मान्यानि पुरुषेण विशेषतः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 24
Verse 24 of 52
SANSKRIT TEXT
बलिहोमनमस्कारैर्मन्त्रैश्च भरतर्षभ दैवतानि प्रसादं हि भक्त्या कुर्वन्ति भारत
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 25
Verse 25 of 52
SANSKRIT TEXT
मा तात साहसं कार्षीः स्वधर्ममनुपालय स्वधर्मस्थः परं धर्मं बुध्यस्वागमयस्व च
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 26
Verse 26 of 52
SANSKRIT TEXT
न हि धर्ममविज्ञाय वृद्धाननुपसेव्य च धर्मो वै वेदितुं शक्यो बृहस्पतिसमैरपि
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 27
Verse 27 of 52
SANSKRIT TEXT
अधर्मो यत्र धर्माख्यो धर्मश्चाधर्मसंज्ञितः विज्ञातव्यो विभागेन यत्र मुह्यन्त्यबुद्धयः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 28
Verse 28 of 52
SANSKRIT TEXT
आचारसंभवो धर्मो धर्माद्वेदाः समुत्थिताः वेदैर्यज्ञाः समुत्पन्ना यज्ञैर्देवाः प्रतिष्ठिताः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 29
Verse 29 of 52
SANSKRIT TEXT
वेदाचारविधानोक्तैर्यज्ञैर्धार्यन्ति देवताः बृहस्पत्युशनोक्तैश्च नयैर्धार्यन्ति मानवाः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 30
Verse 30 of 52
SANSKRIT TEXT
पण्याकरवणिज्याभिः कृष्याथो योनिपोषणैः वार्तया धार्यते सर्वं धर्मैरेतैर्द्विजातिभिः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 31
Verse 31 of 52
SANSKRIT TEXT
त्रयी वार्ता दण्डनीतिस्तिस्रो विद्या विजानताम् ताभिः सम्यक्प्रयुक्ताभिर्लोकयात्रा विधीयते
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 32
Verse 32 of 52
SANSKRIT TEXT
सा चेद्धर्मक्रिया न स्यात्त्रयीधर्ममृते भुवि दण्डनीतिमृते चापि निर्मर्यादमिदं भवेत्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 33
Verse 33 of 52
SANSKRIT TEXT
वार्ताधर्मे ह्यवर्तन्त्यो विनश्येयुरिमाः प्रजाः सुप्रवृत्तैस्त्रिभिर्ह्येतैर्धर्मैः सूयन्ति वै प्रजाः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 34
Verse 34 of 52
SANSKRIT TEXT
द्विजानाममृतं धर्मो ह्येकश्चैवैकवर्णिकः यज्ञाध्ययनदानानि त्रयः साधारणाः स्मृताः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 35
Verse 35 of 52
SANSKRIT TEXT
याजनाध्यापने चोभे ब्राह्मणानां प्रतिग्रहः पालनं क्षत्रियाणां वै वैश्यधर्मश्च पोषणम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 36
Verse 36 of 52
SANSKRIT TEXT
शुश्रूषा तु द्विजातीनां शूद्राणां धर्म उच्यते भैक्षहोमव्रतैर्हीनास्तथैव गुरुवासिनाम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 37
Verse 37 of 52
SANSKRIT TEXT
क्षत्रधर्मोऽत्र कौन्तेय तव धर्माभिरक्षणम् स्वधर्मं प्रतिपद्यस्व विनीतो नियतेन्द्रियः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 38
Verse 38 of 52
SANSKRIT TEXT
वृद्धैः संमन्त्र्य सद्भिश्च बुद्धिमद्भिः श्रुतान्वितैः सुस्थितः शास्ति दण्डेन व्यसनी परिभूयते
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 39
Verse 39 of 52
SANSKRIT TEXT
निग्रहानुग्रहैः सम्यग्यदा राजा प्रवर्तते तदा भवति लोकस्य मर्यादा सुव्यवस्थिता
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 40
Verse 40 of 52
SANSKRIT TEXT
तस्माद्देशे च दुर्गे च शत्रुमित्रबलेषु च नित्यं चारेण बोद्धव्यं स्थानं वृद्धिः क्षयस्तथा
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 41
Verse 41 of 52
SANSKRIT TEXT
राज्ञामुपायाश्चत्वारो बुद्धिमन्त्रः पराक्रमः निग्रहानुग्रहौ चैव दाक्ष्यं तत्कार्यसाधनम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 42
Verse 42 of 52
SANSKRIT TEXT
साम्ना दानेन भेदेन दण्डेनोपेक्षणेन च साधनीयानि कार्याणि समासव्यासयोगतः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 43
Verse 43 of 52
SANSKRIT TEXT
मन्त्रमूला नयाः सर्वे चाराश्च भरतर्षभ सुमन्त्रितैर्नयैः सिद्धिस्तद्विदैः सह मन्त्रयेत्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 44
Verse 44 of 52
SANSKRIT TEXT
स्त्रिया मूढेन लुब्धेन बालेन लघुना तथा न मन्त्रयेत गुह्यानि येषु चोन्मादलक्षणम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 45
Verse 45 of 52
SANSKRIT TEXT
मन्त्रयेत्सह विद्वद्भिः शक्तैः कर्माणि कारयेत् स्निग्धैश्च नीतिविन्यासान्मूर्खान्सर्वत्र वर्जयेत्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 46
Verse 46 of 52
SANSKRIT TEXT
धार्मिकान्धर्मकार्येषु अर्थकार्येषु पण्डितान् स्त्रीषु क्लीबान्नियुञ्जीत क्रूरान्क्रूरेषु कर्मसु
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 47
Verse 47 of 52
SANSKRIT TEXT
स्वेभ्यश्चैव परेभ्यश्च कार्याकार्यसमुद्भवा बुद्धिः कर्मसु विज्ञेया रिपूणां च बलाबलम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 48
Verse 48 of 52
SANSKRIT TEXT
बुद्ध्या सुप्रतिपन्नेषु कुर्यात्साधुपरिग्रहम् निग्रहं चाप्यशिष्टेषु निर्मर्यादेषु कारयेत्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 49
Verse 49 of 52
SANSKRIT TEXT
निग्रहे प्रग्रहे सम्यग्यदा राजा प्रवर्तते तदा भवति लोकस्य मर्यादा सुव्यवस्थिता
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 50
Verse 50 of 52
SANSKRIT TEXT
एष ते विहितः पार्थ घोरो धर्मो दुरन्वयः तं स्वधर्मविभागेन विनयस्थोऽनुपालय
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 51
Verse 51 of 52
SANSKRIT TEXT
तपोधर्मदमेज्याभिर्विप्रा यान्ति यथा दिवम् दानातिथ्यक्रियाधर्मैर्यान्ति वैश्याश्च सद्गतिम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 52
Verse 52 of 52
SANSKRIT TEXT
क्षत्रं याति तथा स्वर्गं भुवि निग्रहपालनैः सम्यक्प्रणीय दण्डं हि कामद्वेषविवर्जिताः अलुब्धा विगतक्रोधाः सतां यान्ति सलोकताम्
No translation available in english for this verse.