Vana Parva, Adhyaya 149, Verse 1
पूर्वरूपमदृष्ट्वा ते न यास्यामि कथंचन
यदि तेऽहमनुग्राह्यो दर्शयात्मानमात्मना
Containing 52 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
पूर्वरूपमदृष्ट्वा ते न यास्यामि कथंचन
यदि तेऽहमनुग्राह्यो दर्शयात्मानमात्मना
एवमुक्तस्तु भीमेन स्मितं कृत्वा प्लवंगमः
तद्रूपं दर्शयामास यद्वै सागरलङ्घने
भ्रातुः प्रियमभीप्सन्वै चकार सुमहद्वपुः
देहस्तस्य ततोऽतीव वर्धत्यायामविस्तरैः
तद्रूपं कदलीषण्डं छादयन्नमितद्युतिः
गिरेश्चोच्छ्रयमागम्य तस्थौ तत्र स वानरः
समुच्छ्रितमहाकायो द्वितीय इव पर्वतः
ताम्रेक्षणस्तीक्ष्णदंष्ट्रो भृकुटीकृतलोचनः
दीर्घलाङ्गूलमाविध्य दिशो व्याप्य स्थितः कपिः
तद्रूपं महदालक्ष्य भ्रातुः कौरवनन्दनः
विसिस्मिये तदा भीमो जहृषे च पुनः पुनः
तमर्कमिव तेजोभिः सौवर्णमिव पर्वतम्
प्रदीप्तमिव चाकाशं दृष्ट्वा भीमो न्यमीलयत्
आबभाषे च हनुमान्भीमसेनं स्मयन्निव
एतावदिह शक्तस्त्वं रूपं द्रष्टुं ममानघ
वर्धेऽहं चाप्यतो भूयो यावन्मे मनसेप्सितम्
भीम शत्रुषु चात्यर्थं वर्धते मूर्तिरोजसा
तदद्भुतं महारौद्रं विन्ध्यमन्दरसंनिभम्
दृष्ट्वा हनूमतो वर्ष्म संभ्रान्तः पवनात्मजः
प्रत्युवाच ततो भीमः संप्रहृष्टतनूरुहः
कृताञ्जलिरदीनात्मा हनूमन्तमवस्थितम्
दृष्टं प्रमाणं विपुलं शरीरस्यास्य ते विभो
संहरस्व महावीर्य स्वयमात्मानमात्मना
न हि शक्नोमि त्वां द्रष्टुं दिवाकरमिवोदितम्
अप्रमेयमनाधृष्यं मैनाकमिव पर्वतम्
विस्मयश्चैव मे वीर सुमहान्मनसोऽद्य वै
यद्रामस्त्वयि पार्श्वस्थे स्वयं रावणमभ्यगात्
त्वमेव शक्तस्तां लङ्कां सयोधां सहवाहनाम्
स्वबाहुबलमाश्रित्य विनाशयितुमोजसा
न हि ते किंचिदप्राप्यं मारुतात्मज विद्यते
तव नैकस्य पर्याप्तो रावणः सगणो युधि
एवमुक्तस्तु भीमेन हनूमान्प्लवगर्षभः
प्रत्युवाच ततो वाक्यं स्निग्धगम्भीरया गिरा
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत
भीमसेन न पर्याप्तो ममासौ राक्षसाधमः
मया तु तस्मिन्निहते रावणे लोककण्टके
कीर्तिर्नश्येद्राघवस्य तत एतदुपेक्षितम्
तेन वीरेण हत्वा तु सगणं राक्षसाधिपम्
आनीता स्वपुरं सीता लोके कीर्तिश्च स्थापिता
तद्गच्छ विपुलप्रज्ञ भ्रातुः प्रियहिते रतः
अरिष्टं क्षेममध्वानं वायुना परिरक्षितः
एष पन्थाः कुरुश्रेष्ठ सौगन्धिकवनाय ते
द्रक्ष्यसे धनदोद्यानं रक्षितं यक्षराक्षसैः
न च ते तरसा कार्यः कुसुमावचयः स्वयम्
दैवतानि हि मान्यानि पुरुषेण विशेषतः
बलिहोमनमस्कारैर्मन्त्रैश्च भरतर्षभ
दैवतानि प्रसादं हि भक्त्या कुर्वन्ति भारत
मा तात साहसं कार्षीः स्वधर्ममनुपालय
स्वधर्मस्थः परं धर्मं बुध्यस्वागमयस्व च
न हि धर्ममविज्ञाय वृद्धाननुपसेव्य च
धर्मो वै वेदितुं शक्यो बृहस्पतिसमैरपि
अधर्मो यत्र धर्माख्यो धर्मश्चाधर्मसंज्ञितः
विज्ञातव्यो विभागेन यत्र मुह्यन्त्यबुद्धयः
आचारसंभवो धर्मो धर्माद्वेदाः समुत्थिताः
वेदैर्यज्ञाः समुत्पन्ना यज्ञैर्देवाः प्रतिष्ठिताः
वेदाचारविधानोक्तैर्यज्ञैर्धार्यन्ति देवताः
बृहस्पत्युशनोक्तैश्च नयैर्धार्यन्ति मानवाः
पण्याकरवणिज्याभिः कृष्याथो योनिपोषणैः
वार्तया धार्यते सर्वं धर्मैरेतैर्द्विजातिभिः