Vana Parva, Adhyaya 52

तेभ्यः प्रतिज्ञाय नलः करिष्य इति भारत

अथैनान्परिपप्रच्छ कृताञ्जलिरवस्थितः

के वै भवन्तः कश्चासौ यस्याहं दूत ईप्सितः

किं च तत्र मया कार्यं कथयध्वं यथातथम्

एवमुक्ते नैषधेन मघवान्प्रत्यभाषत

अमरान्वै निबोधास्मान्दमयन्त्यर्थमागतान्

अहमिन्द्रोऽयमग्निश्च तथैवायमपांपतिः

शरीरान्तकरो नॄणां यमोऽयमपि पार्थिव

स वै त्वमागतानस्मान्दमयन्त्यै निवेदय

लोकपालाः सहेन्द्रास्त्वां समायान्ति दिदृक्षवः

प्राप्तुमिच्छन्ति देवास्त्वां शक्रोऽग्निर्वरुणो यमः

तेषामन्यतमं देवं पतित्वे वरयस्व ह

एवमुक्तः स शक्रेण नलः प्राञ्जलिरब्रवीत्

एकार्थसमवेतं मां न प्रेषयितुमर्हथ

करिष्य इति संश्रुत्य पूर्वमस्मासु नैषध

न करिष्यसि कस्मात्त्वं व्रज नैषध माचिरम्

एवमुक्तः स देवैस्तैर्नैषधः पुनरब्रवीत्

सुरक्षितानि वेश्मानि प्रवेष्टुं कथमुत्सहे

प्रवेक्ष्यसीति तं शक्रः पुनरेवाभ्यभाषत

जगाम स तथेत्युक्त्वा दमयन्त्या निवेशनम्

ददर्श तत्र वैदर्भीं सखीगणसमावृताम्

देदीप्यमानां वपुषा श्रिया च वरवर्णिनीम्

अतीव सुकुमाराङ्गीं तनुमध्यां सुलोचनाम्

आक्षिपन्तीमिव च भाः शशिनः स्वेन तेजसा

तस्य दृष्ट्वैव ववृधे कामस्तां चारुहासिनीम्

सत्यं चिकीर्षमाणस्तु धारयामास हृच्छयम्

ततस्ता नैषधं दृष्ट्वा संभ्रान्ताः परमाङ्गनाः

आसनेभ्यः समुत्पेतुस्तेजसा तस्य धर्षिताः

प्रशशंसुश्च सुप्रीता नलं ता विस्मयान्विताः

न चैनमभ्यभाषन्त मनोभिस्त्वभ्यचिन्तयन्

अहो रूपमहो कान्तिरहो धैर्यं महात्मनः

कोऽयं देवो नु यक्षो नु गन्धर्वो नु भविष्यति

न त्वेनं शक्नुवन्ति स्म व्याहर्तुमपि किंचन

तेजसा धर्षिताः सर्वा लज्जावत्यो वराङ्गनाः

अथैनं स्मयमानेव स्मितपूर्वाभिभाषिणी

दमयन्ती नलं वीरमभ्यभाषत विस्मिता

कस्त्वं सर्वानवद्याङ्ग मम हृच्छयवर्धन

प्राप्तोऽस्यमरवद्वीर ज्ञातुमिच्छामि तेऽनघ

कथमागमनं चेह कथं चासि न लक्षितः

सुरक्षितं हि मे वेश्म राजा चैवोग्रशासनः

एवमुक्तस्तु वैदर्भ्या नलस्तां प्रत्युवाच ह

नलं मां विद्धि कल्याणि देवदूतमिहागतम्

देवास्त्वां प्राप्तुमिच्छन्ति शक्रोऽग्निर्वरुणो यमः

तेषामन्यतमं देवं पतिं वरय शोभने

तेषामेव प्रभावेन प्रविष्टोऽहमलक्षितः

प्रविशन्तं हि मां कश्चिन्नापश्यन्नाप्यवारयत्

एतदर्थमहं भद्रे प्रेषितः सुरसत्तमैः

एतच्छ्रुत्वा शुभे बुद्धिं प्रकुरुष्व यथेच्छसि