DharmaPragya
Vana Parva, Adhyaya 33
Containing 58 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 1
Verse 1 of 58
SANSKRIT TEXT
नावमन्ये न गर्हे च धर्मं पार्थ कथंचन ईश्वरं कुत एवाहमवमंस्ये प्रजापतिम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 2
Verse 2 of 58
SANSKRIT TEXT
आर्ताहं प्रलपामीदमिति मां विद्धि भारत भूयश्च विलपिष्यामि सुमनास्तन्निबोध मे
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 3
Verse 3 of 58
SANSKRIT TEXT
कर्म खल्विह कर्तव्यं जातेनामित्रकर्शन अकर्माणो हि जीवन्ति स्थावरा नेतरे जनाः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 4
Verse 4 of 58
SANSKRIT TEXT
आ मातृस्तनपानाच्च यावच्छय्योपसर्पणम् जङ्गमाः कर्मणा वृत्तिमाप्नुवन्ति युधिष्ठिर
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 5
Verse 5 of 58
SANSKRIT TEXT
जङ्गमेषु विशेषेण मनुष्या भरतर्षभ इच्छन्ति कर्मणा वृत्तिमवाप्तुं प्रेत्य चेह च
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 6
Verse 6 of 58
SANSKRIT TEXT
उत्थानमभिजानन्ति सर्वभूतानि भारत प्रत्यक्षं फलमश्नन्ति कर्मणां लोकसाक्षिकम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 7
Verse 7 of 58
SANSKRIT TEXT
पश्यामि स्वं समुत्थानमुपजीवन्ति जन्तवः अपि धाता विधाता च यथायमुदके बकः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 8
Verse 8 of 58
SANSKRIT TEXT
स्वकर्म कुरु मा ग्लासीः कर्मणा भव दंशितः कृत्यं हि योऽभिजानाति सहस्रे नास्ति सोऽस्ति वा
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 9
Verse 9 of 58
SANSKRIT TEXT
तस्य चापि भवेत्कार्यं विवृद्धौ रक्षणे तथा भक्ष्यमाणो ह्यनावापः क्षीयते हिमवानपि
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 10
Verse 10 of 58
SANSKRIT TEXT
उत्सीदेरन्प्रजाः सर्वा न कुर्युः कर्म चेद्यदि अपि चाप्यफलं कर्म पश्यामः कुर्वतो जनान् नान्यथा ह्यभिजानन्ति वृत्तिं लोके कथंचन
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 11
Verse 11 of 58
SANSKRIT TEXT
यश्च दिष्टपरो लोके यश्चायं हठवादकः उभावपसदावेतौ कर्मबुद्धिः प्रशस्यते
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 12
Verse 12 of 58
SANSKRIT TEXT
यो हि दिष्टमुपासीनो निर्विचेष्टः सुखं स्वपेत् अवसीदेत्सुदुर्बुद्धिरामो घट इवाम्भसि
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 13
Verse 13 of 58
SANSKRIT TEXT
तथैव हठबुद्धिर्यः शक्तः कर्मण्यकर्मकृत् आसीत न चिरं जीवेदनाथ इव दुर्बलः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 14
Verse 14 of 58
SANSKRIT TEXT
अकस्मादपि यः कश्चिदर्थं प्राप्नोति पूरुषः तं हठेनेति मन्यन्ते स हि यत्नो न कस्यचित्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 15
Verse 15 of 58
SANSKRIT TEXT
यच्चापि किंचित्पुरुषो दिष्टं नाम लभत्युत दैवेन विधिना पार्थ तद्दैवमिति निश्चितम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 16
Verse 16 of 58
SANSKRIT TEXT
यत्स्वयं कर्मणा किंचित्फलमाप्नोति पूरुषः प्रत्यक्षं चक्षुषा दृष्टं तत्पौरुषमिति स्मृतम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 17
Verse 17 of 58
SANSKRIT TEXT
स्वभावतः प्रवृत्तोऽन्यः प्राप्नोत्यर्थानकारणात् तत्स्वभावात्मकं विद्धि फलं पुरुषसत्तम
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 18
Verse 18 of 58
SANSKRIT TEXT
एवं हठाच्च दैवाच्च स्वभावात्कर्मणस्तथा यानि प्राप्नोति पुरुषस्तत्फलं पूर्वकर्मणः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 19
Verse 19 of 58
SANSKRIT TEXT
धातापि हि स्वकर्मैव तैस्तैर्हेतुभिरीश्वरः विदधाति विभज्येह फलं पूर्वकृतं नृणाम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 20
Verse 20 of 58
SANSKRIT TEXT
यद्ध्ययं पुरुषः किंचित्कुरुते वै शुभाशुभम् तद्धातृविहितं विद्धि पूर्वकर्मफलोदयम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 21
Verse 21 of 58
SANSKRIT TEXT
कारणं तस्य देहोऽयं धातुः कर्मणि कर्मणि स यथा प्रेरयत्येनं तथायं कुरुतेऽवशः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 22
Verse 22 of 58
SANSKRIT TEXT
तेषु तेषु हि कृत्येषु विनियोक्ता महेश्वरः सर्वभूतानि कौन्तेय कारयत्यवशान्यपि
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 23
Verse 23 of 58
SANSKRIT TEXT
मनसार्थान्विनिश्चित्य पश्चात्प्राप्नोति कर्मणा बुद्धिपूर्वं स्वयं धीरः पुरुषस्तत्र कारणम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 24
Verse 24 of 58
SANSKRIT TEXT
संख्यातुं नैव शक्यानि कर्माणि पुरुषर्षभ अगारनगराणां हि सिद्धिः पुरुषहैतुकी
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 25
Verse 25 of 58
SANSKRIT TEXT
तिले तैलं गवि क्षीरं काष्ठे पावकमन्ततः धिया धीरो विजानीयादुपायं चास्य सिद्धये
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 26
Verse 26 of 58
SANSKRIT TEXT
ततः प्रवर्तते पश्चात्करणेष्वस्य सिद्धये तां सिद्धिमुपजीवन्ति कर्मणामिह जन्तवः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 27
Verse 27 of 58
SANSKRIT TEXT
कुशलेन कृतं कर्म कर्त्रा साधु विनिश्चितम् इदं त्वकुशलेनेति विशेषादुपलभ्यते
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 28
Verse 28 of 58
SANSKRIT TEXT
इष्टापूर्तफलं न स्यान्न शिष्यो न गुरुर्भवेत् पुरुषः कर्मसाध्येषु स्याच्चेदयमकारणम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 29
Verse 29 of 58
SANSKRIT TEXT
कर्तृत्वादेव पुरुषः कर्मसिद्धौ प्रशस्यते असिद्धौ निन्द्यते चापि कर्मनाशः कथं त्विह
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 30
Verse 30 of 58
SANSKRIT TEXT
सर्वमेव हठेनैके दिष्टेनैके वदन्त्युत पुरुषप्रयत्नजं केचित्त्रैधमेतन्निरुच्यते
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 31
Verse 31 of 58
SANSKRIT TEXT
न चैवैतावता कार्यं मन्यन्त इति चापरे अस्ति सर्वमदृश्यं तु दिष्टं चैव तथा हठः दृश्यते हि हठाच्चैव दिष्टाच्चार्थस्य संततिः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 32
Verse 32 of 58
SANSKRIT TEXT
किंचिद्दैवाद्धठात्किंचित्किंचिदेव स्वकर्मतः पुरुषः फलमाप्नोति चतुर्थं नात्र कारणम् कुशलाः प्रतिजानन्ति ये तत्त्वविदुषो जनाः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 33
Verse 33 of 58
SANSKRIT TEXT
तथैव धाता भूतानामिष्टानिष्टफलप्रदः यदि न स्यान्न भूतानां कृपणो नाम कश्चन
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 34
Verse 34 of 58
SANSKRIT TEXT
यं यमर्थमभिप्रेप्सुः कुरुते कर्म पूरुषः तत्तत्सफलमेव स्याद्यदि न स्यात्पुराकृतम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 35
Verse 35 of 58
SANSKRIT TEXT
त्रिद्वारामर्थसिद्धिं तु नानुपश्यन्ति ये नराः तथैवानर्थसिद्धिं च यथा लोकास्तथैव ते
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 36
Verse 36 of 58
SANSKRIT TEXT
कर्तव्यं त्वेव कर्मेति मनोरेष विनिश्चयः एकान्तेन ह्यनीहोऽयं पराभवति पूरुषः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 37
Verse 37 of 58
SANSKRIT TEXT
कुर्वतो हि भवत्येव प्रायेणेह युधिष्ठिर एकान्तफलसिद्धिं तु न विन्दत्यलसः क्वचित्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 38
Verse 38 of 58
SANSKRIT TEXT
असंभवे त्वस्य हेतुः प्रायश्चित्तं तु लक्ष्यते कृते कर्मणि राजेन्द्र तथानृण्यमवाप्यते
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 39
Verse 39 of 58
SANSKRIT TEXT
अलक्ष्मीराविशत्येनं शयानमलसं नरम् निःसंशयं फलं लब्ध्वा दक्षो भूतिमुपाश्नुते
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 40
Verse 40 of 58
SANSKRIT TEXT
अनर्थं संशयावस्थं वृण्वते मुक्तसंशयाः धीरा नराः कर्मरता न तु निःसंशयं क्वचित्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 41
Verse 41 of 58
SANSKRIT TEXT
एकान्तेन ह्यनर्थोऽयं वर्ततेऽस्मासु सांप्रतम् न तु निःसंशयं न स्यात्त्वयि कर्मण्यवस्थिते
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 42
Verse 42 of 58
SANSKRIT TEXT
अथ वा सिद्धिरेव स्यान्महिमा तु तथैव ते वृकोदरस्य बीभत्सोर्भ्रात्रोश्च यमयोरपि
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 43
Verse 43 of 58
SANSKRIT TEXT
अन्येषां कर्म सफलमस्माकमपि वा पुनः विप्रकर्षेण बुध्येत कृतकर्मा यथा फलम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 44
Verse 44 of 58
SANSKRIT TEXT
पृथिवीं लाङ्गलेनैव भित्त्वा बीजं वपत्युत आस्तेऽथ कर्षकस्तूष्णीं पर्जन्यस्तत्र कारणम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 45
Verse 45 of 58
SANSKRIT TEXT
वृष्टिश्चेन्नानुगृह्णीयादनेनास्तत्र कर्षकः यदन्यः पुरुषः कुर्यात्कृतं तत्सकलं मया
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 46
Verse 46 of 58
SANSKRIT TEXT
तच्चेदफलमस्माकं नापराधोऽस्ति नः क्वचित् इति धीरोऽन्ववेक्ष्यैव नात्मानं तत्र गर्हयेत्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 47
Verse 47 of 58
SANSKRIT TEXT
कुर्वतो नार्थसिद्धिर्मे भवतीति ह भारत निर्वेदो नात्र गन्तव्यो द्वावेतौ ह्यस्य कर्मणः सिद्धिर्वाप्यथ वासिद्धिरप्रवृत्तिरतोऽन्यथा
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 48
Verse 48 of 58
SANSKRIT TEXT
बहूनां समवाये हि भावानां कर्म सिध्यति गुणाभावे फलं न्यूनं भवत्यफलमेव वा अनारम्भे तु न फलं न गुणो दृश्यतेऽच्युत
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 49
Verse 49 of 58
SANSKRIT TEXT
देशकालावुपायांश्च मङ्गलं स्वस्ति वृद्धये युनक्ति मेधया धीरो यथाशक्ति यथाबलम्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 50
Verse 50 of 58
SANSKRIT TEXT
अप्रमत्तेन तत्कार्यमुपदेष्टा पराक्रमः भूयिष्ठं कर्मयोगेषु सर्व एव पराक्रमः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 51
Verse 51 of 58
SANSKRIT TEXT
यं तु धीरोऽन्ववेक्षेत श्रेयांसं बहुभिर्गुणैः साम्नैवार्थं ततो लिप्सेत्कर्म चास्मै प्रयोजयेत्
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 52
Verse 52 of 58
SANSKRIT TEXT
व्यसनं वास्य काङ्क्षेत विनाशं वा युधिष्ठिर अपि सिन्धोर्गिरेर्वापि किं पुनर्मर्त्यधर्मिणः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 53
Verse 53 of 58
SANSKRIT TEXT
उत्थानयुक्तः सततं परेषामन्तरैषणे आनृण्यमाप्नोति नरः परस्यात्मन एव च
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 54
Verse 54 of 58
SANSKRIT TEXT
न चैवात्मावमन्तव्यः पुरुषेण कदाचन न ह्यात्मपरिभूतस्य भूतिर्भवति भारत
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 55
Verse 55 of 58
SANSKRIT TEXT
एवं संस्थितिका सिद्धिरियं लोकस्य भारत चित्रा सिद्धिगतिः प्रोक्ता कालावस्थाविभागतः
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 56
Verse 56 of 58
SANSKRIT TEXT
ब्राह्मणं मे पिता पूर्वं वासयामास पण्डितम् सोऽस्मा अर्थमिमं प्राह पित्रे मे भरतर्षभ
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 57
Verse 57 of 58
SANSKRIT TEXT
नीतिं बृहस्पतिप्रोक्तां भ्रातॄन्मेऽग्राहयत्पुरा तेषां सांकथ्यमश्रौषमहमेतत्तदा गृहे
No translation available in english for this verse.
Vana Parva, Adhyaya 33, Verse 58
Verse 58 of 58
SANSKRIT TEXT
स मां राजन्कर्मवतीमागतामाह सान्त्वयन् शुश्रूषमाणामासीनां पितुरङ्के युधिष्ठिर
No translation available in english for this verse.