DharmaPragya
Sabha Parva, Adhyaya 45
Containing 58 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 1
Verse 1 of 58
SANSKRIT TEXT
अनुभूय तु राज्ञस्तं राजसूयं महाक्रतुम् युधिष्ठिरस्य नृपतेर्गान्धारीपुत्रसंयुतः
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 2
Verse 2 of 58
SANSKRIT TEXT
प्रियकृन्मतमाज्ञाय पूर्वं दुर्योधनस्य तत् प्रज्ञाचक्षुषमासीनं शकुनिः सौबलस्तदा
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 3
Verse 3 of 58
SANSKRIT TEXT
दुर्योधनवचः श्रुत्वा धृतराष्ट्रं जनाधिपम् उपगम्य महाप्राज्ञं शकुनिर्वाक्यमब्रवीत्
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 4
Verse 4 of 58
SANSKRIT TEXT
दुर्योधनो महाराज विवर्णो हरिणः कृशः दीनश्चिन्तापरश्चैव तद्विद्धि भरतर्षभ
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 5
Verse 5 of 58
SANSKRIT TEXT
न वै परीक्षसे सम्यगसह्यं शत्रुसंभवम् ज्येष्ठपुत्रस्य शोकं त्वं किमर्थं नावबुध्यसे
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 6
Verse 6 of 58
SANSKRIT TEXT
दुर्योधन कुतोमूलं भृशमार्तोऽसि पुत्रक श्रोतव्यश्चेन्मया सोऽर्थो ब्रूहि मे कुरुनन्दन
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 7
Verse 7 of 58
SANSKRIT TEXT
अयं त्वां शकुनिः प्राह विवर्णं हरिणं कृशम् चिन्तयंश्च न पश्यामि शोकस्य तव संभवम्
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 8
Verse 8 of 58
SANSKRIT TEXT
ऐश्वर्यं हि महत्पुत्र त्वयि सर्वं समर्पितम् भ्रातरः सुहृदश्चैव नाचरन्ति तवाप्रियम्
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 9
Verse 9 of 58
SANSKRIT TEXT
आच्छादयसि प्रावारानश्नासि पिशितौदनम् आजानेया वहन्ति त्वां केनासि हरिणः कृशः
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 10
Verse 10 of 58
SANSKRIT TEXT
शयनानि महार्हाणि योषितश्च मनोरमाः गुणवन्ति च वेश्मानि विहाराश्च यथासुखम्
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 11
Verse 11 of 58
SANSKRIT TEXT
देवानामिव ते सर्वं वाचि बद्धं न संशयः स दीन इव दुर्धर्षः कस्माच्छोचसि पुत्रक
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 12
Verse 12 of 58
SANSKRIT TEXT
अश्नाम्याच्छादये चाहं यथा कुपुरुषस्तथा अमर्षं धारये चोग्रं तितिक्षन्कालपर्ययम्
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 13
Verse 13 of 58
SANSKRIT TEXT
अमर्षणः स्वाः प्रकृतीरभिभूय परे स्थिताः क्लेशान्मुमुक्षुः परजान्स वै पुरुष उच्यते
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 14
Verse 14 of 58
SANSKRIT TEXT
संतोषो वै श्रियं हन्ति अभिमानश्च भारत अनुक्रोशभये चोभे यैर्वृतो नाश्नुते महत्
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 15
Verse 15 of 58
SANSKRIT TEXT
न मामवति तद्भुक्तं श्रियं दृष्ट्वा युधिष्ठिरे ज्वलन्तीमिव कौन्तेये विवर्णकरणीं मम
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 16
Verse 16 of 58
SANSKRIT TEXT
सपत्नानृध्यतोऽऽत्मानं हीयमानं निशाम्य च अदृश्यामपि कौन्तेये स्थितां पश्यन्निवोद्यताम् तस्मादहं विवर्णश्च दीनश्च हरिणः कृशः
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 17
Verse 17 of 58
SANSKRIT TEXT
अष्टाशीतिसहस्राणि स्नातका गृहमेधिनः त्रिंशद्दासीक एकैको यान्बिभर्ति युधिष्ठिरः
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 18
Verse 18 of 58
SANSKRIT TEXT
दशान्यानि सहस्राणि नित्यं तत्रान्नमुत्तमम् भुञ्जते रुक्मपात्रीभिर्युधिष्ठिरनिवेशने
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 19
Verse 19 of 58
SANSKRIT TEXT
कदलीमृगमोकानि कृष्णश्यामारुणानि च काम्बोजः प्राहिणोत्तस्मै परार्ध्यानपि कम्बलान्
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 20
Verse 20 of 58
SANSKRIT TEXT
रथयोषिद्गवाश्वस्य शतशोऽथ सहस्रशः त्रिंशतं चोष्ट्रवामीनां शतानि विचरन्त्युत
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 21
Verse 21 of 58
SANSKRIT TEXT
पृथग्विधानि रत्नानि पार्थिवाः पृथिवीपते आहरन्क्रतुमुख्येऽस्मिन्कुन्तीपुत्राय भूरिशः
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 22
Verse 22 of 58
SANSKRIT TEXT
न क्वचिद्धि मया दृष्टस्तादृशो नैव च श्रुतः यादृग्धनागमो यज्ञे पाण्डुपुत्रस्य धीमतः
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 23
Verse 23 of 58
SANSKRIT TEXT
अपर्यन्तं धनौघं तं दृष्ट्वा शत्रोरहं नृप शर्म नैवाधिगच्छामि चिन्तयानोऽनिशं विभो
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 24
Verse 24 of 58
SANSKRIT TEXT
ब्राह्मणा वाटधानाश्च गोमन्तः शतसंघशः त्रैखर्वं बलिमादाय द्वारि तिष्ठन्ति वारिताः
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 25
Verse 25 of 58
SANSKRIT TEXT
कमण्डलूनुपादाय जातरूपमयाञ्शुभान् एवं बलिं समादाय प्रवेशं लेभिरे ततः
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 26
Verse 26 of 58
SANSKRIT TEXT
यन्नैव मधु शक्राय धारयन्त्यमरस्त्रियः तदस्मै कांस्यमाहार्षीद्वारुणं कलशोदधिः
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 27
Verse 27 of 58
SANSKRIT TEXT
शैक्यं रुक्मसहस्रस्य बहुरत्नविभूषितम् दृष्ट्वा च मम तत्सर्वं ज्वररूपमिवाभवत्
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 28
Verse 28 of 58
SANSKRIT TEXT
गृहीत्वा तत्तु गच्छन्ति समुद्रौ पूर्वदक्षिणौ तथैव पश्चिमं यान्ति गृहीत्वा भरतर्षभ
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 29
Verse 29 of 58
SANSKRIT TEXT
उत्तरं तु न गच्छन्ति विना तात पतत्रिभिः इदं चाद्भुतमत्रासीत्तन्मे निगदतः शृणु
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 30
Verse 30 of 58
SANSKRIT TEXT
पूर्णे शतसहस्रे तु विप्राणां परिविष्यताम् स्थापिता तत्र संज्ञाभूच्छङ्खो ध्मायति नित्यशः
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 31
Verse 31 of 58
SANSKRIT TEXT
मुहुर्मुहुः प्रणदतस्तस्य शङ्खस्य भारत उत्तमं शब्दमश्रौषं ततो रोमाणि मेऽहृषन्
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 32
Verse 32 of 58
SANSKRIT TEXT
पार्थिवैर्बहुभिः कीर्णमुपस्थानं दिदृक्षुभिः सर्वरत्नान्युपादाय पार्थिवा वै जनेश्वर
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 33
Verse 33 of 58
SANSKRIT TEXT
यज्ञे तस्य महाराज पाण्डुपुत्रस्य धीमतः वैश्या इव महीपाला द्विजातिपरिवेषकाः
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 34
Verse 34 of 58
SANSKRIT TEXT
न सा श्रीर्देवराजस्य यमस्य वरुणस्य वा गुह्यकाधिपतेर्वापि या श्री राजन्युधिष्ठिरे
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 35
Verse 35 of 58
SANSKRIT TEXT
तां दृष्ट्वा पाण्डुपुत्रस्य श्रियं परमिकामहम् शान्तिं न परिगच्छामि दह्यमानेन चेतसा
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 36
Verse 36 of 58
SANSKRIT TEXT
यामेतामुत्तमां लक्ष्मीं दृष्टवानसि पाण्डवे तस्याः प्राप्तावुपायं मे शृणु सत्यपराक्रम
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 37
Verse 37 of 58
SANSKRIT TEXT
अहमक्षेष्वभिज्ञातः पृथिव्यामपि भारत हृदयज्ञः पणज्ञश्च विशेषज्ञश्च देवने
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 38
Verse 38 of 58
SANSKRIT TEXT
द्यूतप्रियश्च कौन्तेयो न च जानाति देवितुम् आहूतश्चैष्यति व्यक्तं दीव्यावेत्याह्वयस्व तम्
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 39
Verse 39 of 58
SANSKRIT TEXT
एवमुक्तः शकुनिना राजा दुर्योधनस्तदा धृतराष्ट्रमिदं वाक्यमपदान्तरमब्रवीत्
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 40
Verse 40 of 58
SANSKRIT TEXT
अयमुत्सहते राजञ्श्रियमाहर्तुमक्षवित् द्यूतेन पाण्डुपुत्रस्य तदनुज्ञातुमर्हसि
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 41
Verse 41 of 58
SANSKRIT TEXT
क्षत्ता मन्त्री महाप्राज्ञः स्थितो यस्यास्मि शासने तेन संगम्य वेत्स्यामि कार्यस्यास्य विनिश्चयम्
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 42
Verse 42 of 58
SANSKRIT TEXT
स हि धर्मं पुरस्कृत्य दीर्घदर्शी परं हितम् उभयोः पक्षयोर्युक्तं वक्ष्यत्यर्थविनिश्चयम्
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 43
Verse 43 of 58
SANSKRIT TEXT
निवर्तयिष्यति त्वासौ यदि क्षत्ता समेष्यति निवृत्ते त्वयि राजेन्द्र मरिष्येऽहमसंशयम्
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 44
Verse 44 of 58
SANSKRIT TEXT
स मयि त्वं मृते राजन्विदुरेण सुखी भव भोक्ष्यसे पृथिवीं कृत्स्नां किं मया त्वं करिष्यसि
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 45
Verse 45 of 58
SANSKRIT TEXT
आर्तवाक्यं तु तत्तस्य प्रणयोक्तं निशम्य सः धृतराष्ट्रोऽब्रवीत्प्रेष्यान्दुर्योधनमते स्थितः
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 46
Verse 46 of 58
SANSKRIT TEXT
स्थूणासहस्रैर्बृहतीं शतद्वारां सभां मम मनोरमां दर्शनीयामाशु कुर्वन्तु शिल्पिनः
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 47
Verse 47 of 58
SANSKRIT TEXT
ततः संस्तीर्य रत्नैस्तामक्षानावाप्य सर्वशः सुकृतां सुप्रवेशां च निवेदयत मे शनैः
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 48
Verse 48 of 58
SANSKRIT TEXT
दुर्योधनस्य शान्त्यर्थमिति निश्चित्य भूमिपः धृतराष्ट्रो महाराज प्राहिणोद्विदुराय वै
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 49
Verse 49 of 58
SANSKRIT TEXT
अपृष्ट्वा विदुरं ह्यस्य नासीत्कश्चिद्विनिश्चयः द्यूतदोषांश्च जानन्स पुत्रस्नेहादकृष्यत
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 50
Verse 50 of 58
SANSKRIT TEXT
तच्छ्रुत्वा विदुरो धीमान्कलिद्वारमुपस्थितम् विनाशमुखमुत्पन्नं धृतराष्ट्रमुपाद्रवत्
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 51
Verse 51 of 58
SANSKRIT TEXT
सोऽभिगम्य महात्मानं भ्राता भ्रातरमग्रजम् मूर्ध्ना प्रणम्य चरणाविदं वचनमब्रवीत्
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 52
Verse 52 of 58
SANSKRIT TEXT
नाभिनन्दामि ते राजन्व्यवसायमिमं प्रभो पुत्रैर्भेदो यथा न स्याद्द्यूतहेतोस्तथा कुरु
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 53
Verse 53 of 58
SANSKRIT TEXT
क्षत्तः पुत्रेषु पुत्रैर्मे कलहो न भविष्यति दिवि देवाः प्रसादं नः करिष्यन्ति न संशयः
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 54
Verse 54 of 58
SANSKRIT TEXT
अशुभं वा शुभं वापि हितं वा यदि वाहितम् प्रवर्ततां सुहृद्द्यूतं दिष्टमेतन्न संशयः
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 55
Verse 55 of 58
SANSKRIT TEXT
मयि संनिहिते चैव भीष्मे च भरतर्षभे अनयो दैवविहितो न कथंचिद्भविष्यति
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 56
Verse 56 of 58
SANSKRIT TEXT
गच्छ त्वं रथमास्थाय हयैर्वातसमैर्जवे खाण्डवप्रस्थमद्यैव समानय युधिष्ठिरम्
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 57
Verse 57 of 58
SANSKRIT TEXT
न वार्यो व्यवसायो मे विदुरैतद्ब्रवीमि ते दैवमेव परं मन्ये येनैतदुपपद्यते
No translation available in english for this verse.
Sabha Parva, Adhyaya 45, Verse 58
Verse 58 of 58
SANSKRIT TEXT
इत्युक्तो विदुरो धीमान्नैतदस्तीति चिन्तयन् आपगेयं महाप्राज्ञमभ्यगच्छत्सुदुःखितः
No translation available in english for this verse.