Ashramavasika Parva, Adhyaya 44

दृष्ट्वा पुत्रांस्तथा पौत्रान्सानुबन्धाञ्जनाधिपः

धृतराष्ट्रः किमकरोद्राजा चैव युधिष्ठिरः

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं पुत्राणां दर्शनं पुनः

वीतशोकः स राजर्षिः पुनराश्रममागमत्

इतरस्तु जनः सर्वस्ते चैव परमर्षयः

प्रतिजग्मुर्यथाकामं धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञया

पाण्डवास्तु महात्मानो लघुभूयिष्ठसैनिकाः

अनुजग्मुर्महात्मानं सदारं तं महीपतिम्

तमाश्रमगतं धीमान्ब्रह्मर्षिर्लोकपूजितः

मुनिः सत्यवतीपुत्रो धृतराष्ट्रमभाषत

धृतराष्ट्र महाबाहो शृणु कौरवनन्दन

श्रुतं ते ज्ञानवृद्धानामृषीणां पुण्यकर्मणाम्

ऋद्धाभिजनवृद्धानां वेदवेदाङ्गवेदिनाम्

धर्मज्ञानां पुराणानां वदतां विविधाः कथाः

मा स्म शोके मनः कार्षीर्दिष्टे न व्यथते बुधः

श्रुतं देवरहस्यं ते नारदाद्देवदर्शनात्

गतास्ते क्षत्रधर्मेण शस्त्रपूतां गतिं शुभाम्

यथा दृष्टास्त्वया पुत्रा यथाकामविहारिणः

युधिष्ठिरस्त्वयं धीमान्भवन्तमनुरुध्यते

सहितो भ्रातृभिः सर्वैः सदारः ससुहृज्जनः

विसर्जयैनं यात्वेष स्वराज्यमनुशासताम्

मासः समधिको ह्येषामतीतो वसतां वने

एतद्धि नित्यं यत्नेन पदं रक्ष्यं परंतप

बहुप्रत्यर्थिकं ह्येतद्राज्यं नाम नराधिप

इत्युक्तः कौरवो राजा व्यासेनामितबुद्धिना

युधिष्ठिरमथाहूय वाग्मी वचनमब्रवीत्

अजातशत्रो भद्रं ते शृणु मे भ्रातृभिः सह

त्वत्प्रसादान्महीपाल शोको नास्मान्प्रबाधते

रमे चाहं त्वया पुत्र पुरेव गजसाह्वये

नाथेनानुगतो विद्वन्प्रियेषु परिवर्तिना

प्राप्तं पुत्रफलं त्वत्तः प्रीतिर्मे विपुला त्वयि

न मे मन्युर्महाबाहो गम्यतां पुत्र मा चिरम्

भवन्तं चेह संप्रेक्ष्य तपो मे परिहीयते

तपोयुक्तं शरीरं च त्वां दृष्ट्वा धारितं पुनः

मातरौ ते तथैवेमे शीर्णपर्णकृताशने

मम तुल्यव्रते पुत्र नचिरं वर्तयिष्यतः

दुर्योधनप्रभृतयो दृष्टा लोकान्तरं गताः

व्यासस्य तपसो वीर्याद्भवतश्च समागमात्

प्रयोजनं चिरं वृत्तं जीवितस्य च मेऽनघ

उग्रं तपः समास्थास्ये त्वमनुज्ञातुमर्हसि

त्वय्यद्य पिण्डः कीर्तिश्च कुलं चेदं प्रतिष्ठितम्

श्वो वाद्य वा महाबाहो गम्यतां पुत्र मा चिरम्

राजनीतिः सुबहुशः श्रुता ते भरतर्षभ

संदेष्टव्यं न पश्यामि कृतमेतावता विभो

इत्युक्तवचनं तात नृपो राजानमब्रवीत्

न मामर्हसि धर्मज्ञ परित्यक्तुमनागसम्

कामं गच्छन्तु मे सर्वे भ्रातरोऽनुचरास्तथा

भवन्तमहमन्विष्ये मातरौ च यतव्रते

तमुवाचाथ गान्धारी मैवं पुत्र शृणुष्व मे

त्वय्यधीनं कुरुकुलं पिण्डश्च श्वशुरस्य मे

गम्यतां पुत्र पर्याप्तमेतावत्पूजिता वयम्

राजा यदाह तत्कार्यं त्वया पुत्र पितुर्वचः

इत्युक्तः स तु गान्धार्या कुन्तीमिदमुवाच ह

स्नेहबाष्पाकुले नेत्रे प्रमृज्य रुदतीं वचः

विसर्जयति मां राजा गान्धारी च यशस्विनी

भवत्यां बद्धचित्तस्तु कथं यास्यामि दुःखितः

न चोत्सहे तपोविघ्नं कर्तुं ते धर्मचारिणि

तपसो हि परं नास्ति तपसा विन्दते महत्

ममापि न तथा राज्ञि राज्ये बुद्धिर्यथा पुरा

तपस्येवानुरक्तं मे मनः सर्वात्मना तथा