Ashramavasika Parva, Adhyaya 1

प्राप्य राज्यं महाभागाः पाण्डवा मे पितामहाः

कथमासन्महाराजे धृतराष्ट्रे महात्मनि

स हि राजा हतामात्यो हतपुत्रो निराश्रयः

कथमासीद्धतैश्वर्यो गान्धारी च यशस्विनी

कियन्तं चैव कालं ते पितरो मम पूर्वकाः

स्थिता राज्ये महात्मानस्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि

प्राप्य राज्यं महात्मानः पाण्डवा हतशत्रवः

धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य पृथिवीं पर्यपालयन्

धृतराष्ट्रमुपातिष्ठद्विदुरः संजयस्तथा

युयुत्सुश्चापि मेधावी वैश्यापुत्रः स कौरवः

पाण्डवाः सर्वकार्याणि संपृच्छन्ति स्म तं नृपम्

चक्रुस्तेनाभ्यनुज्ञाता वर्षाणि दश पञ्च च

सदा हि गत्वा ते वीराः पर्युपासन्त तं नृपम्

पादाभिवन्दनं कृत्वा धर्मराजमते स्थिताः

ते मूर्ध्नि समुपाघ्राताः सर्वकार्याणि चक्रिरे

कुन्तिभोजसुता चैव गान्धारीमन्ववर्तत

द्रौपदी च सुभद्रा च याश्चान्याः पाण्डवस्त्रियः

समां वृत्तिमवर्तन्त तयोः श्वश्र्वोर्यथाविधि

शयनानि महार्हाणि वासांस्याभरणानि च

राजार्हाणि च सर्वाणि भक्ष्यभोज्यान्यनेकशः

युधिष्ठिरो महाराज धृतराष्ट्रेऽभ्युपाहरत्

तथैव कुन्ती गान्धार्यां गुरुवृत्तिमवर्तत

विदुरः संजयश्चैव युयुत्सुश्चैव कौरवः

उपासते स्म तं वृद्धं हतपुत्रं जनाधिपम्

स्यालो द्रोणस्य यश्चैको दयितो ब्राह्मणो महान्

स च तस्मिन्महेष्वासः कृपः समभवत्तदा

व्यासश्च भगवान्नित्यं वासं चक्रे नृपेण ह

कथाः कुर्वन्पुराणर्षिर्देवर्षिनृपरक्षसाम्

धर्मयुक्तानि कार्याणि व्यवहारान्वितानि च

धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातो विदुरस्तान्यकारयत्

सामन्तेभ्यः प्रियाण्यस्य कार्याणि सुगुरूण्यपि

प्राप्यन्तेऽर्थैः सुलघुभिः प्रभावाद्विदुरस्य वै

अकरोद्बन्धमोक्षांश्च वध्यानां मोक्षणं तथा

न च धर्मात्मजो राजा कदाचित्किंचिदब्रवीत्

विहारयात्रासु पुनः कुरुराजो युधिष्ठिरः

सर्वान्कामान्महातेजाः प्रददावम्बिकासुते

आरालिकाः सूपकारा रागखाण्डविकास्तथा

उपातिष्ठन्त राजानं धृतराष्ट्रं यथा पुरा

वासांसि च महार्हाणि माल्यानि विविधानि च

उपाजह्रुर्यथान्यायं धृतराष्ट्रस्य पाण्डवाः

मैरेयं मधु मांसानि पानकानि लघूनि च

चित्रान्भक्ष्यविकारांश्च चक्रुरस्य यथा पुरा

ये चापि पृथिवीपालाः समाजग्मुः समन्ततः

उपातिष्ठन्त ते सर्वे कौरवेन्द्रं यथा पुरा

कुन्ती च द्रौपदी चैव सात्वती चैव भामिनी

उलूपी नागकन्या च देवी चित्राङ्गदा तथा

धृष्टकेतोश्च भगिनी जरासंधस्य चात्मजा

किंकराः स्मोपतिष्ठन्ति सर्वाः सुबलजां तथा

यथा पुत्रवियुक्तोऽयं न किंचिद्दुःखमाप्नुयात्

इति राजान्वशाद्भ्रातॄन्नित्यमेव युधिष्ठिरः

एवं ते धर्मराजस्य श्रुत्वा वचनमर्थवत्

सविशेषमवर्तन्त भीममेकं विना तदा

न हि तत्तस्य वीरस्य हृदयादपसर्पति

धृतराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्यद्वृत्तं द्यूतकारितम्