Ashvamedhika Parva, Adhyaya 5

कथंवीर्यः समभवत्स राजा वदतां वरः

कथं च जातरूपेण समयुज्यत स द्विज

क्व च तत्सांप्रतं द्रव्यं भगवन्नवतिष्ठते

कथं च शक्यमस्माभिस्तदवाप्तुं तपोधन

असुराश्चैव देवाश्च दक्षस्यासन्प्रजापतेः

अपत्यं बहुलं तात तेऽस्पर्धन्त परस्परम्

तथैवाङ्गिरसः पुत्रौ व्रततुल्यौ बभूवतुः

बृहस्पतिर्बृहत्तेजाः संवर्तश्च तपोधनः

तावपि स्पर्धिनौ राजन्पृथगास्तां परस्परम्

बृहस्पतिश्च संवर्तं बाधते स्म पुनः पुनः

स बाध्यमानः सततं भ्रात्रा ज्येष्ठेन भारत

अर्थानुत्सृज्य दिग्वासा वनवासमरोचयत्

वासवोऽप्यसुरान्सर्वान्निर्जित्य च निहत्य च

इन्द्रत्वं प्राप्य लोकेषु ततो वव्रे पुरोहितम्

पुत्रमङ्गिरसो ज्येष्ठं विप्रश्रेष्ठं बृहस्पतिम्

याज्यस्त्वङ्गिरसः पूर्वमासीद्राजा करंधमः

वीर्येणाप्रतिमो लोके वृत्तेन च बलेन च

शतक्रतुरिवौजस्वी धर्मात्मा संशितव्रतः

वाहनं यस्य योधाश्च द्रव्याणि विविधानि च

ध्यानादेवाभवद्राजन्मुखवातेन सर्वशः

स गुणैः पार्थिवान्सर्वान्वशे चक्रे नराधिपः

संजीव्य कालमिष्टं च सशरीरो दिवं गतः

बभूव तस्य पुत्रस्तु ययातिरिव धर्मवित्

अविक्षिन्नाम शत्रुक्षित्स वशे कृतवान्महीम्

विक्रमेण गुणैश्चैव पितेवासीत्स पार्थिवः

तस्य वासवतुल्योऽभून्मरुत्तो नाम वीर्यवान्

पुत्रस्तमनुरक्ताभूत्पृथिवी सागराम्बरा

स्पर्धते सततं स स्म देवराजेन पार्थिवः

वासवोऽपि मरुत्तेन स्पर्धते पाण्डुनन्दन

शुचिः स गुणवानासीन्मरुत्तः पृथिवीपतिः

यतमानोऽपि यं शक्रो न विशेषयति स्म ह

सोऽशक्नुवन्विशेषाय समाहूय बृहस्पतिम्

उवाचेदं वचो देवैः सहितो हरिवाहनः

बृहस्पते मरुत्तस्य मा स्म कार्षीः कथंचन

दैवं कर्माथ वा पित्र्यं कर्तासि मम चेत्प्रियम्

अहं हि त्रिषु लोकेषु सुराणां च बृहस्पते

इन्द्रत्वं प्राप्तवानेको मरुत्तस्तु महीपतिः

कथं ह्यमर्त्यं ब्रह्मंस्त्वं याजयित्वा सुराधिपम्

याजयेर्मृत्युसंयुक्तं मरुत्तमविशङ्कया

मां वा वृणीष्व भद्रं ते मरुत्तं वा महीपतिम्

परित्यज्य मरुत्तं वा यथाजोषं भजस्व माम्

एवमुक्तः स कौरव्य देवराज्ञा बृहस्पतिः

मुहूर्तमिव संचिन्त्य देवराजानमब्रवीत्

त्वं भूतानामधिपतिस्त्वयि लोकाः प्रतिष्ठिताः

नमुचेर्विश्वरूपस्य निहन्ता त्वं बलस्य च

त्वमाजहर्थ देवानामेको वीर श्रियं पराम्

त्वं बिभर्षि भुवं द्यां च सदैव बलसूदन

पौरोहित्यं कथं कृत्वा तव देवगणेश्वर

याजयेयमहं मर्त्यं मरुत्तं पाकशासन

समाश्वसिहि देवेश नाहं मर्त्याय कर्हिचित्

ग्रहीष्यामि स्रुवं यज्ञे शृणु चेदं वचो मम

हिरण्यरेतसोऽम्भः स्यात्परिवर्तेत मेदिनी

भासं च न रविः कुर्यान्मत्सत्यं विचलेद्यदि

बृहस्पतिवचः श्रुत्वा शक्रो विगतमत्सरः

प्रशस्यैनं विवेशाथ स्वमेव भवनं तदा