Anushasana Parva, Adhyaya 132

भगवन्सर्वभूतेश सुरासुरनमस्कृत

धर्माधर्मे नृणां देव ब्रूहि मे संशयं विभो

कर्मणा मनसा वाचा त्रिविधं हि नरः सदा

बध्यते बन्धनैः पाशैर्मुच्यतेऽप्यथ वा पुनः

केन शीलेन वा देव कर्मणा कीदृशेन वा

समाचारैर्गुणैर्वाक्यैः स्वर्गं यान्तीह मानवाः

देवि धर्मार्थतत्त्वज्ञे सत्यनित्ये दमे रते

सर्वप्राणिहितः प्रश्नः श्रूयतां बुद्धिवर्धनः

सत्यधर्मरताः सन्तः सर्वलिप्साविवर्जिताः

नाधर्मेण न धर्मेण बध्यन्ते छिन्नसंशयाः

प्रलयोत्पत्तितत्त्वज्ञाः सर्वज्ञाः समदर्शिनः

वीतरागा विमुच्यन्ते पुरुषाः सर्वबन्धनैः

कर्मणा मनसा वाचा ये न हिंसन्ति किंचन

ये न सज्जन्ति कस्मिंश्चिद्बध्यन्ते ते न कर्मभिः

प्राणातिपाताद्विरताः शीलवन्तो दयान्विताः

तुल्यद्वेष्यप्रिया दान्ता मुच्यन्ते कर्मबन्धनैः

सर्वभूतदयावन्तो विश्वास्याः सर्वजन्तुषु

त्यक्तहिंसासमाचारास्ते नराः स्वर्गगामिनः

परस्वे निर्ममा नित्यं परदारविवर्जकाः

धर्मलब्धार्थभोक्तारस्ते नराः स्वर्गगामिनः

मातृवत्स्वसृवच्चैव नित्यं दुहितृवच्च ये

परदारेषु वर्तन्ते ते नराः स्वर्गगामिनः

स्तैन्यान्निवृत्ताः सततं संतुष्टाः स्वधनेन च

स्वभाग्यान्युपजीवन्ति ते नराः स्वर्गगामिनः

स्वदारनिरता ये च ऋतुकालाभिगामिनः

अग्राम्यसुखभोगाश्च ते नराः स्वर्गगामिनः

परदारेषु ये नित्यं चारित्रावृतलोचनाः

यतेन्द्रियाः शीलपरास्ते नराः स्वर्गगामिनः

एष देवकृतो मार्गः सेवितव्यः सदा नरैः

अकषायकृतश्चैव मार्गः सेव्यः सदा बुधैः

दानधर्मतपोयुक्तः शीलशौचदयात्मकः

वृत्त्यर्थं धर्महेतोर्वा सेवितव्यः सदा नरैः

स्वर्गवासमभीप्सद्भिर्न सेव्यस्त्वत उत्तरः

वाचाथ बध्यते येन मुच्यतेऽप्यथ वा पुनः

तानि कर्माणि मे देव वद भूतपतेऽनघ

आत्महेतोः परार्थे वा नर्महास्याश्रयात्तथा

ये मृषा न वदन्तीह ते नराः स्वर्गगामिनः

वृत्त्यर्थं धर्महेतोर्वा कामकारात्तथैव च

अनृतं ये न भाषन्ते ते नराः स्वर्गगामिनः

श्लक्ष्णां वाणीं निराबाधां मधुरां पापवर्जिताम्

स्वागतेनाभिभाषन्ते ते नराः स्वर्गगामिनः

कटुकां ये न भाषन्ते परुषां निष्ठुरां गिरम्

अपैशुन्यरताः सन्तस्ते नराः स्वर्गगामिनः

पिशुनां ये न भाषन्ते मित्रभेदकरीं गिरम्

ऋतां मैत्रीं प्रभाषन्ते ते नराः स्वर्गगामिनः

वर्जयन्ति सदा सूच्यं परद्रोहं च मानवाः

सर्वभूतसमा दान्तास्ते नराः स्वर्गगामिनः

शठप्रलापाद्विरता विरुद्धपरिवर्जकाः

सौम्यप्रलापिनो नित्यं ते नराः स्वर्गगामिनः

न कोपाद्व्याहरन्ते ये वाचं हृदयदारणीम्

सान्त्वं वदन्ति क्रुद्धापि ते नराः स्वर्गगामिनः

एष वाणीकृतो देवि धर्मः सेव्यः सदा नरैः

शुभः सत्यगुणो नित्यं वर्जनीया मृषा बुधैः

मनसा बध्यते येन कर्मणा पुरुषः सदा

तन्मे ब्रूहि महाभाग देवदेव पिनाकधृक्

मानसेनेह धर्मेण संयुक्ताः पुरुषाः सदा

स्वर्गं गच्छन्ति कल्याणि तन्मे कीर्तयतः शृणु

दुष्प्रणीतेन मनसा दुष्प्रणीततराकृतिः

बध्यते मानवो येन शृणु चान्यच्छुभानने

अरण्ये विजने न्यस्तं परस्वं वीक्ष्य ये नराः

मनसापि न हिंसन्ति ते नराः स्वर्गगामिनः