DharmaPragya
Anushasana Parva, Adhyaya 116
Containing 76 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 1
Verse 1 of 76
SANSKRIT TEXT
अहिंसा परमो धर्म इत्युक्तं बहुशस्त्वया श्राद्धेषु च भवानाह पितॄनामिषकाङ्क्षिणः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 2
Verse 2 of 76
SANSKRIT TEXT
मांसैर्बहुविधैः प्रोक्तस्त्वया श्राद्धविधिः पुरा अहत्वा च कुतो मांसमेवमेतद्विरुध्यते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 3
Verse 3 of 76
SANSKRIT TEXT
जातो नः संशयो धर्मे मांसस्य परिवर्जने दोषो भक्षयतः कः स्यात्कश्चाभक्षयतो गुणः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 4
Verse 4 of 76
SANSKRIT TEXT
हत्वा भक्षयतो वापि परेणोपहृतस्य वा हन्याद्वा यः परस्यार्थे क्रीत्वा वा भक्षयेन्नरः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 5
Verse 5 of 76
SANSKRIT TEXT
एतदिच्छामि तत्त्वेन कथ्यमानं त्वयानघ निश्चयेन चिकीर्षामि धर्ममेतं सनातनम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 6
Verse 6 of 76
SANSKRIT TEXT
कथमायुरवाप्नोति कथं भवति सत्त्ववान् कथमव्यङ्गतामेति लक्षण्यो जायते कथम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 7
Verse 7 of 76
SANSKRIT TEXT
मांसस्य भक्षणे राजन्योऽधर्मः कुरुपुंगव तं मे शृणु यथातत्त्वं यश्चास्य विधिरुत्तमः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 8
Verse 8 of 76
SANSKRIT TEXT
रूपमव्यङ्गतामायुर्बुद्धिं सत्त्वं बलं स्मृतिम् प्राप्तुकामैर्नरैर्हिंसा वर्जिता वै कृतात्मभिः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 9
Verse 9 of 76
SANSKRIT TEXT
ऋषीणामत्र संवादो बहुशः कुरुपुंगव बभूव तेषां तु मतं यत्तच्छृणु युधिष्ठिर
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 10
Verse 10 of 76
SANSKRIT TEXT
यो यजेताश्वमेधेन मासि मासि यतव्रतः वर्जयेन्मधु मांसं च सममेतद्युधिष्ठिर
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 11
Verse 11 of 76
SANSKRIT TEXT
सप्तर्षयो वालखिल्यास्तथैव च मरीचिपाः अमांसभक्षणं राजन्प्रशंसन्ति मनीषिणः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 12
Verse 12 of 76
SANSKRIT TEXT
न भक्षयति यो मांसं न हन्यान्न च घातयेत् तं मित्रं सर्वभूतानां मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 13
Verse 13 of 76
SANSKRIT TEXT
अधृष्यः सर्वभूतानां विश्वास्यः सर्वजन्तुषु साधूनां संमतो नित्यं भवेन्मांसस्य वर्जनात्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 14
Verse 14 of 76
SANSKRIT TEXT
स्वमांसं परमांसेन यो वर्धयितुमिच्छति नारदः प्राह धर्मात्मा नियतं सोऽवसीदति
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 15
Verse 15 of 76
SANSKRIT TEXT
ददाति यजते चापि तपस्वी च भवत्यपि मधुमांसनिवृत्त्येति प्राहैवं स बृहस्पतिः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 16
Verse 16 of 76
SANSKRIT TEXT
मासि मास्यश्वमेधेन यो यजेत शतं समाः न खादति च यो मांसं सममेतन्मतं मम
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 17
Verse 17 of 76
SANSKRIT TEXT
सदा यजति सत्रेण सदा दानं प्रयच्छति सदा तपस्वी भवति मधुमांसस्य वर्जनात्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 18
Verse 18 of 76
SANSKRIT TEXT
सर्वे वेदा न तत्कुर्युः सर्वयज्ञाश्च भारत यो भक्षयित्वा मांसानि पश्चादपि निवर्तते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 19
Verse 19 of 76
SANSKRIT TEXT
दुष्करं हि रसज्ञेन मांसस्य परिवर्जनम् चर्तुं व्रतमिदं श्रेष्ठं सर्वप्राण्यभयप्रदम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 20
Verse 20 of 76
SANSKRIT TEXT
सर्वभूतेषु यो विद्वान्ददात्यभयदक्षिणाम् दाता भवति लोके स प्राणानां नात्र संशयः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 21
Verse 21 of 76
SANSKRIT TEXT
एवं वै परमं धर्मं प्रशंसन्ति मनीषिणः प्राणा यथात्मनोऽभीष्टा भूतानामपि ते तथा
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 22
Verse 22 of 76
SANSKRIT TEXT
आत्मौपम्येन गन्तव्यं बुद्धिमद्भिर्महात्मभिः मृत्युतो भयमस्तीति विदुषां भूतिमिच्छताम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 23
Verse 23 of 76
SANSKRIT TEXT
किं पुनर्हन्यमानानां तरसा जीवितार्थिनाम् अरोगाणामपापानां पापैर्मांसोपजीविभिः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 24
Verse 24 of 76
SANSKRIT TEXT
तस्माद्विद्धि महाराज मांसस्य परिवर्जनम् धर्मस्यायतनं श्रेष्ठं स्वर्गस्य च सुखस्य च
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 25
Verse 25 of 76
SANSKRIT TEXT
अहिंसा परमो धर्मस्तथाहिंसा परं तपः अहिंसा परमं सत्यं ततो धर्मः प्रवर्तते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 26
Verse 26 of 76
SANSKRIT TEXT
न हि मांसं तृणात्काष्ठादुपलाद्वापि जायते हत्वा जन्तुं ततो मांसं तस्माद्दोषोऽस्य भक्षणे
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 27
Verse 27 of 76
SANSKRIT TEXT
स्वाहास्वधामृतभुजो देवाः सत्यार्जवप्रियाः क्रव्यादान्राक्षसान्विद्धि जिह्मानृतपरायणान्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 28
Verse 28 of 76
SANSKRIT TEXT
कान्तारेष्वथ घोरेषु दुर्गेषु गहनेषु च रात्रावहनि संध्यासु चत्वरेषु सभासु च अमांसभक्षणे राजन्भयमन्ते न गच्छति
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 29
Verse 29 of 76
SANSKRIT TEXT
यदि चेत्खादको न स्यान्न तदा घातको भवेत् घातकः खादकार्थाय तं घातयति वै नरः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 30
Verse 30 of 76
SANSKRIT TEXT
अभक्ष्यमेतदिति वा इति हिंसा निवर्तते खादकार्थमतो हिंसा मृगादीनां प्रवर्तते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 31
Verse 31 of 76
SANSKRIT TEXT
यस्माद्ग्रसति चैवायुर्हिंसकानां महाद्युते तस्माद्विवर्जयेन्मांसं य इच्छेद्भूतिमात्मनः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 32
Verse 32 of 76
SANSKRIT TEXT
त्रातारं नाधिगच्छन्ति रौद्राः प्राणिविहिंसकाः उद्वेजनीया भूतानां यथा व्यालमृगास्तथा
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 33
Verse 33 of 76
SANSKRIT TEXT
लोभाद्वा बुद्धिमोहाद्वा बलवीर्यार्थमेव च संसर्गाद्वाथ पापानामधर्मरुचिता नृणाम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 34
Verse 34 of 76
SANSKRIT TEXT
स्वमांसं परमांसेन यो वर्धयितुमिच्छति उद्विग्नवासे वसति यत्रतत्राभिजायते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 35
Verse 35 of 76
SANSKRIT TEXT
धन्यं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं स्वस्त्ययनं महत् मांसस्याभक्षणं प्राहुर्नियताः परमर्षयः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 36
Verse 36 of 76
SANSKRIT TEXT
इदं तु खलु कौन्तेय श्रुतमासीत्पुरा मया मार्कण्डेयस्य वदतो ये दोषा मांसभक्षणे
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 37
Verse 37 of 76
SANSKRIT TEXT
यो हि खादति मांसानि प्राणिनां जीवितार्थिनाम् हतानां वा मृतानां वा यथा हन्ता तथैव सः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 38
Verse 38 of 76
SANSKRIT TEXT
धनेन क्रायको हन्ति खादकश्चोपभोगतः घातको वधबन्धाभ्यामित्येष त्रिविधो वधः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 39
Verse 39 of 76
SANSKRIT TEXT
अखादन्ननुमोदंश्च भावदोषेण मानवः योऽनुमन्येत हन्तव्यं सोऽपि दोषेण लिप्यते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 40
Verse 40 of 76
SANSKRIT TEXT
अधृष्यः सर्वभूतानामायुष्मान्नीरुजः सुखी भवत्यभक्षयन्मांसं दयावान्प्राणिनामिह
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 41
Verse 41 of 76
SANSKRIT TEXT
हिरण्यदानैर्गोदानैर्भूमिदानैश्च सर्वशः मांसस्याभक्षणे धर्मो विशिष्टः स्यादिति श्रुतिः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 42
Verse 42 of 76
SANSKRIT TEXT
अप्रोक्षितं वृथामांसं विधिहीनं न भक्षयेत् भक्षयन्निरयं याति नरो नास्त्यत्र संशयः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 43
Verse 43 of 76
SANSKRIT TEXT
प्रोक्षिताभ्युक्षितं मांसं तथा ब्राह्मणकाम्यया अल्पदोषमिह ज्ञेयं विपरीते तु लिप्यते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 44
Verse 44 of 76
SANSKRIT TEXT
खादकस्य कृते जन्तुं यो हन्यात्पुरुषाधमः महादोषकरस्तत्र खादको न तु घातकः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 45
Verse 45 of 76
SANSKRIT TEXT
इज्यायज्ञश्रुतिकृतैर्यो मार्गैरबुधो जनः हन्याज्जन्तुं मांसगृद्ध्री स वै नरकभाङ्नरः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 46
Verse 46 of 76
SANSKRIT TEXT
भक्षयित्वा तु यो मांसं पश्चादपि निवर्तते तस्यापि सुमहान्धर्मो यः पापाद्विनिवर्तते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 47
Verse 47 of 76
SANSKRIT TEXT
आहर्ता चानुमन्ता च विशस्ता क्रयविक्रयी संस्कर्ता चोपभोक्ता च घातकाः सर्व एव ते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 48
Verse 48 of 76
SANSKRIT TEXT
इदमन्यत्तु वक्ष्यामि प्रमाणं विधिनिर्मितम् पुराणमृषिभिर्जुष्टं वेदेषु परिनिश्चितम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 49
Verse 49 of 76
SANSKRIT TEXT
प्रवृत्तिलक्षणे धर्मे फलार्थिभिरभिद्रुते यथोक्तं राजशार्दूल न तु तन्मोक्षकाङ्क्षिणाम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 50
Verse 50 of 76
SANSKRIT TEXT
हविर्यत्संस्कृतं मन्त्रैः प्रोक्षिताभ्युक्षितं शुचि वेदोक्तेन प्रमाणेन पितॄणां प्रक्रियासु च अतोऽन्यथा वृथामांसमभक्ष्यं मनुरब्रवीत्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 51
Verse 51 of 76
SANSKRIT TEXT
अस्वर्ग्यमयशस्यं च रक्षोवद्भरतर्षभ विधिना हि नराः पूर्वं मांसं राजन्नभक्षयन्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 52
Verse 52 of 76
SANSKRIT TEXT
य इच्छेत्पुरुषोऽत्यन्तमात्मानं निरुपद्रवम् स वर्जयेत मांसानि प्राणिनामिह सर्वशः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 53
Verse 53 of 76
SANSKRIT TEXT
श्रूयते हि पुराकल्पे नृणां व्रीहिमयः पशुः येनायजन्त यज्वानः पुण्यलोकपरायणाः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 54
Verse 54 of 76
SANSKRIT TEXT
ऋषिभिः संशयं पृष्टो वसुश्चेदिपतिः पुरा अभक्ष्यमिति मांसं स प्राह भक्ष्यमिति प्रभो
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 55
Verse 55 of 76
SANSKRIT TEXT
आकाशान्मेदिनीं प्राप्तस्ततः स पृथिवीपतिः एतदेव पुनश्चोक्त्वा विवेश धरणीतलम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 56
Verse 56 of 76
SANSKRIT TEXT
प्रजानां हितकामेन त्वगस्त्येन महात्मना आरण्याः सर्वदैवत्याः प्रोक्षितास्तपसा मृगाः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 57
Verse 57 of 76
SANSKRIT TEXT
क्रिया ह्येवं न हीयन्ते पितृदैवतसंश्रिताः प्रीयन्ते पितरश्चैव न्यायतो मांसतर्पिताः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 58
Verse 58 of 76
SANSKRIT TEXT
इदं तु शृणु राजेन्द्र कीर्त्यमानं मयानघ अभक्षणे सर्वसुखं मांसस्य मनुजाधिप
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 59
Verse 59 of 76
SANSKRIT TEXT
यस्तु वर्षशतं पूर्णं तपस्तप्येत्सुदारुणम् यश्चैकं वर्जयेन्मांसं सममेतन्मतं मम
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 60
Verse 60 of 76
SANSKRIT TEXT
कौमुदे तु विशेषेण शुक्लपक्षे नराधिप वर्जयेत्सर्वमांसानि धर्मो ह्यत्र विधीयते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 61
Verse 61 of 76
SANSKRIT TEXT
चतुरो वार्षिकान्मासान्यो मांसं परिवर्जयेत् चत्वारि भद्राण्याप्नोति कीर्तिमायुर्यशो बलम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 62
Verse 62 of 76
SANSKRIT TEXT
अथ वा मासमप्येकं सर्वमांसान्यभक्षयन् अतीत्य सर्वदुःखानि सुखी जीवेन्निरामयः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 63
Verse 63 of 76
SANSKRIT TEXT
ये वर्जयन्ति मांसानि मासशः पक्षशोऽपि वा तेषां हिंसानिवृत्तानां ब्रह्मलोको विधीयते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 64
Verse 64 of 76
SANSKRIT TEXT
मांसं तु कौमुदं पक्षं वर्जितं पार्थ राजभिः सर्वभूतात्मभूतैस्तैर्विज्ञातार्थपरावरैः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 65
Verse 65 of 76
SANSKRIT TEXT
नाभागेनाम्बरीषेण गयेन च महात्मना आयुषा चानरण्येन दिलीपरघुपूरुभिः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 66
Verse 66 of 76
SANSKRIT TEXT
कार्तवीर्यानिरुद्धाभ्यां नहुषेण ययातिना नृगेण विष्वगश्वेन तथैव शशबिन्दुना युवनाश्वेन च तथा शिबिनौशीनरेण च
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 67
Verse 67 of 76
SANSKRIT TEXT
श्येनचित्रेण राजेन्द्र सोमकेन वृकेण च रैवतेन रन्तिदेवेन वसुना सृञ्जयेन च
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 68
Verse 68 of 76
SANSKRIT TEXT
दुःषन्तेन करूषेण रामालर्कनलैस्तथा विरूपाश्वेन निमिना जनकेन च धीमता
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 69
Verse 69 of 76
SANSKRIT TEXT
सिलेन पृथुना चैव वीरसेनेन चैव ह इक्ष्वाकुणा शंभुना च श्वेतेन सगरेण च
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 70
Verse 70 of 76
SANSKRIT TEXT
एतैश्चान्यैश्च राजेन्द्र पुरा मांसं न भक्षितम् शारदं कौमुदं मासं ततस्ते स्वर्गमाप्नुवन्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 71
Verse 71 of 76
SANSKRIT TEXT
ब्रह्मलोके च तिष्ठन्ति ज्वलमानाः श्रियान्विताः उपास्यमाना गन्धर्वैः स्त्रीसहस्रसमन्विताः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 72
Verse 72 of 76
SANSKRIT TEXT
तदेतदुत्तमं धर्ममहिंसालक्षणं शुभम् ये चरन्ति महात्मानो नाकपृष्ठे वसन्ति ते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 73
Verse 73 of 76
SANSKRIT TEXT
मधु मांसं च ये नित्यं वर्जयन्तीह धार्मिकाः जन्मप्रभृति मद्यं च सर्वे ते मुनयः स्मृताः विशिष्टतां ज्ञातिषु च लभन्ते नात्र संशयः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 74
Verse 74 of 76
SANSKRIT TEXT
आपन्नश्चापदो मुच्येद्बद्धो मुच्येत बन्धनात् मुच्येत्तथातुरो रोगाद्दुःखान्मुच्येत दुःखितः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 75
Verse 75 of 76
SANSKRIT TEXT
तिर्यग्योनिं न गच्छेत रूपवांश्च भवेन्नरः बुद्धिमान्वै कुरुश्रेष्ठ प्राप्नुयाच्च महद्यशः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 116, Verse 76
Verse 76 of 76
SANSKRIT TEXT
एतत्ते कथितं राजन्मांसस्य परिवर्जने प्रवृत्तौ च निवृत्तौ च विधानमृषिनिर्मितम्
No translation available in english for this verse.