Anushasana Parva, Adhyaya 116

अहिंसा परमो धर्म इत्युक्तं बहुशस्त्वया

श्राद्धेषु च भवानाह पितॄनामिषकाङ्क्षिणः

मांसैर्बहुविधैः प्रोक्तस्त्वया श्राद्धविधिः पुरा

अहत्वा च कुतो मांसमेवमेतद्विरुध्यते

जातो नः संशयो धर्मे मांसस्य परिवर्जने

दोषो भक्षयतः कः स्यात्कश्चाभक्षयतो गुणः

हत्वा भक्षयतो वापि परेणोपहृतस्य वा

हन्याद्वा यः परस्यार्थे क्रीत्वा वा भक्षयेन्नरः

एतदिच्छामि तत्त्वेन कथ्यमानं त्वयानघ

निश्चयेन चिकीर्षामि धर्ममेतं सनातनम्

कथमायुरवाप्नोति कथं भवति सत्त्ववान्

कथमव्यङ्गतामेति लक्षण्यो जायते कथम्

मांसस्य भक्षणे राजन्योऽधर्मः कुरुपुंगव

तं मे शृणु यथातत्त्वं यश्चास्य विधिरुत्तमः

रूपमव्यङ्गतामायुर्बुद्धिं सत्त्वं बलं स्मृतिम्

प्राप्तुकामैर्नरैर्हिंसा वर्जिता वै कृतात्मभिः

ऋषीणामत्र संवादो बहुशः कुरुपुंगव

बभूव तेषां तु मतं यत्तच्छृणु युधिष्ठिर

यो यजेताश्वमेधेन मासि मासि यतव्रतः

वर्जयेन्मधु मांसं च सममेतद्युधिष्ठिर

सप्तर्षयो वालखिल्यास्तथैव च मरीचिपाः

अमांसभक्षणं राजन्प्रशंसन्ति मनीषिणः

न भक्षयति यो मांसं न हन्यान्न च घातयेत्

तं मित्रं सर्वभूतानां मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत्

अधृष्यः सर्वभूतानां विश्वास्यः सर्वजन्तुषु

साधूनां संमतो नित्यं भवेन्मांसस्य वर्जनात्

स्वमांसं परमांसेन यो वर्धयितुमिच्छति

नारदः प्राह धर्मात्मा नियतं सोऽवसीदति

ददाति यजते चापि तपस्वी च भवत्यपि

मधुमांसनिवृत्त्येति प्राहैवं स बृहस्पतिः

मासि मास्यश्वमेधेन यो यजेत शतं समाः

न खादति च यो मांसं सममेतन्मतं मम

सदा यजति सत्रेण सदा दानं प्रयच्छति

सदा तपस्वी भवति मधुमांसस्य वर्जनात्

सर्वे वेदा न तत्कुर्युः सर्वयज्ञाश्च भारत

यो भक्षयित्वा मांसानि पश्चादपि निवर्तते

दुष्करं हि रसज्ञेन मांसस्य परिवर्जनम्

चर्तुं व्रतमिदं श्रेष्ठं सर्वप्राण्यभयप्रदम्

सर्वभूतेषु यो विद्वान्ददात्यभयदक्षिणाम्

दाता भवति लोके स प्राणानां नात्र संशयः

एवं वै परमं धर्मं प्रशंसन्ति मनीषिणः

प्राणा यथात्मनोऽभीष्टा भूतानामपि ते तथा

आत्मौपम्येन गन्तव्यं बुद्धिमद्भिर्महात्मभिः

मृत्युतो भयमस्तीति विदुषां भूतिमिच्छताम्

किं पुनर्हन्यमानानां तरसा जीवितार्थिनाम्

अरोगाणामपापानां पापैर्मांसोपजीविभिः

तस्माद्विद्धि महाराज मांसस्य परिवर्जनम्

धर्मस्यायतनं श्रेष्ठं स्वर्गस्य च सुखस्य च

अहिंसा परमो धर्मस्तथाहिंसा परं तपः

अहिंसा परमं सत्यं ततो धर्मः प्रवर्तते

न हि मांसं तृणात्काष्ठादुपलाद्वापि जायते

हत्वा जन्तुं ततो मांसं तस्माद्दोषोऽस्य भक्षणे

स्वाहास्वधामृतभुजो देवाः सत्यार्जवप्रियाः

क्रव्यादान्राक्षसान्विद्धि जिह्मानृतपरायणान्

कान्तारेष्वथ घोरेषु दुर्गेषु गहनेषु च

रात्रावहनि संध्यासु चत्वरेषु सभासु च

अमांसभक्षणे राजन्भयमन्ते न गच्छति

यदि चेत्खादको न स्यान्न तदा घातको भवेत्

घातकः खादकार्थाय तं घातयति वै नरः

अभक्ष्यमेतदिति वा इति हिंसा निवर्तते

खादकार्थमतो हिंसा मृगादीनां प्रवर्तते