Anushasana Parva, Adhyaya 107, Verse 1
शतायुरुक्तः पुरुषः शतवीर्यश्च वैदिके
कस्मान्म्रियन्ते पुरुषा बाला अपि पितामह
Containing 148 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
शतायुरुक्तः पुरुषः शतवीर्यश्च वैदिके
कस्मान्म्रियन्ते पुरुषा बाला अपि पितामह
आयुष्मान्केन भवति स्वल्पायुर्वापि मानवः
केन वा लभते कीर्तिं केन वा लभते श्रियम्
तपसा ब्रह्मचर्येण जपैर्होमैस्तथौषधैः
जन्मना यदि वाचारात्तन्मे ब्रूहि पितामह
अत्र ते वर्तयिष्यामि यन्मां त्वमनुपृच्छसि
अल्पायुर्येन भवति दीर्घायुर्वापि मानवः
येन वा लभते कीर्तिं येन वा लभते श्रियम्
यथा च वर्तन्पुरुषः श्रेयसा संप्रयुज्यते
आचाराल्लभते ह्यायुराचाराल्लभते श्रियम्
आचारात्कीर्तिमाप्नोति पुरुषः प्रेत्य चेह च
दुराचारो हि पुरुषो नेहायुर्विन्दते महत्
त्रसन्ति यस्माद्भूतानि तथा परिभवन्ति च
तस्मात्कुर्यादिहाचारं य इच्छेद्भूतिमात्मनः
अपि पापशरीरस्य आचारो हन्त्यलक्षणम्
आचारलक्षणो धर्मः सन्तश्चाचारलक्षणाः
साधूनां च यथा वृत्तमेतदाचारलक्षणम्
अप्यदृष्टं श्रुतं वापि पुरुषं धर्मचारिणम्
भूतिकर्माणि कुर्वाणं तं जनाः कुर्वते प्रियम्
ये नास्तिका निष्क्रियाश्च गुरुशास्त्रातिलङ्घिनः
अधर्मज्ञा दुराचारास्ते भवन्ति गतायुषः
विशीला भिन्नमर्यादा नित्यं संकीर्णमैथुनाः
अल्पायुषो भवन्तीह नरा निरयगामिनः
सर्वलक्षणहीनोऽपि समुदाचारवान्नरः
श्रद्दधानोऽनसूयश्च शतं वर्षाणि जीवति
अक्रोधनः सत्यवादी भूतानामविहिंसकः
अनसूयुरजिह्मश्च शतं वर्षाणि जीवति
लोष्टमर्दी तृणच्छेदी नखखादी च यो नरः
नित्योच्छिष्टः संकुसुको नेहायुर्विन्दते महत्
ब्राह्मे मुहूर्ते बुध्येत धर्मार्थौ चानुचिन्तयेत्
उत्थायाचम्य तिष्ठेत पूर्वां संध्यां कृताञ्जलिः
एवमेवापरां संध्यां समुपासीत वाग्यतः
नेक्षेतादित्यमुद्यन्तं नास्तं यान्तं कदाचन
ऋषयो दीर्घसंध्यत्वाद्दीर्घमायुरवाप्नुवन्
तस्मात्तिष्ठेत्सदा पूर्वां पश्चिमां चैव वाग्यतः
ये च पूर्वामुपासन्ते द्विजाः संध्यां न पश्चिमाम्
सर्वांस्तान्धार्मिको राजा शूद्रकर्माणि कारयेत्
परदारा न गन्तव्याः सर्ववर्णेषु कर्हिचित्
न हीदृशमनायुष्यं लोके किंचन विद्यते
यादृशं पुरुषस्येह परदारोपसेवनम्
प्रसाधनं च केशानामञ्जनं दन्तधावनम्
पूर्वाह्ण एव कुर्वीत देवतानां च पूजनम्
पुरीषमूत्रे नोदीक्षेन्नाधितिष्ठेत्कदाचन
उदक्यया च संभाषां न कुर्वीत कदाचन
नोत्सृजेत पुरीषं च क्षेत्रे ग्रामस्य चान्तिके
उभे मूत्रपुरीषे तु नाप्सु कुर्यात्कदाचन
प्राङ्मुखो नित्यमश्नीयाद्वाग्यतोऽन्नमकुत्सयन्
प्रस्कन्दयेच्च मनसा भुक्त्वा चाग्निमुपस्पृशेत्
आयुष्यं प्राङ्मुखो भुङ्क्ते यशस्यं दक्षिणामुखः
धन्यं पश्चान्मुखो भुङ्क्ते ऋतं भुङ्क्ते उदङ्मुखः
नाधितिष्ठेत्तुषाञ्जातु केशभस्मकपालिकाः
अन्यस्य चाप्युपस्थानं दूरतः परिवर्जयेत्
शान्तिहोमांश्च कुर्वीत सावित्राणि च कारयेत्
निषण्णश्चापि खादेत न तु गच्छन्कथंचन
मूत्रं न तिष्ठता कार्यं न भस्मनि न गोव्रजे
आर्द्रपादस्तु भुञ्जीत नार्द्रपादस्तु संविशेत्
आर्द्रपादस्तु भुञ्जानो वर्षाणां जीवते शतम्
त्रीणि तेजांसि नोच्छिष्ट आलभेत कदाचन
अग्निं गां ब्राह्मणं चैव तथास्यायुर्न रिष्यते