Anushasana Parva, Adhyaya 103

कथं स वै विपन्नश्च कथं वै पातितो भुवि

कथं चानिन्द्रतां प्राप्तस्तद्भवान्वक्तुमर्हति

एवं तयोः संवदतोः क्रियास्तस्य महात्मनः

सर्वा एवाभ्यवर्तन्त या दिव्या याश्च मानुषाः

तथैव दीपदानानि सर्वोपकरणानि च

बलिकर्म च यच्चान्यदुत्सेकाश्च पृथग्विधाः

सर्वास्तस्य समुत्पन्ना देवराज्ञो महात्मनः

देवलोके नृलोके च सदाचारा बुधैः स्मृताः

ते चेद्भवन्ति राजेन्द्र ऋध्यन्ते गृहमेधिनः

धूपप्रदानैर्दीपैश्च नमस्कारैस्तथैव च

यथा सिद्धस्य चान्नस्य द्विजायाग्रं प्रदीयते

बलयश्च गृहोद्देशे अतः प्रीयन्ति देवताः

यथा च गृहिणस्तोषो भवेद्वै बलिकर्मणा

तथा शतगुणा प्रीतिर्देवतानां स्म जायते

एवं धूपप्रदानं च दीपदानं च साधवः

प्रशंसन्ति नमस्कारैर्युक्तमात्मगुणावहम्

स्नानेनाद्भिश्च यत्कर्म क्रियते वै विपश्चिता

नमस्कारप्रयुक्तेन तेन प्रीयन्ति देवताः

गृह्याश्च देवताः सर्वाः प्रीयन्ते विधिनार्चिताः

इत्येतां बुद्धिमास्थाय नहुषः स नरेश्वरः

सुरेन्द्रत्वं महत्प्राप्य कृतवानेतदद्भुतम्

कस्यचित्त्वथ कालस्य भाग्यक्षय उपस्थिते

सर्वमेतदवज्ञाय न चकारैतदीदृशम्

ततः स परिहीणोऽभूत्सुरेन्द्रो बलिकर्मतः

धूपदीपोदकविधिं न यथावच्चकार ह

ततोऽस्य यज्ञविषयो रक्षोभिः पर्यबाध्यत

अथागस्त्यमृषिश्रेष्ठं वाहनायाजुहाव ह

द्रुतं सरस्वतीकूलात्स्मयन्निव महाबलः

ततो भृगुर्महातेजा मैत्रावरुणिमब्रवीत्

निमीलयस्व नयने जटा यावद्विशामि ते

स्थाणुभूतस्य तस्याथ जटाः प्राविशदच्युतः

भृगुः स सुमहातेजाः पातनाय नृपस्य ह

ततः स देवराट्प्राप्तस्तमृषिं वाहनाय वै

ततोऽगस्त्यः सुरपतिं वाक्यमाह विशां पते

योजयस्वेन्द्र मां क्षिप्रं कं च देशं वहामि ते

यत्र वक्ष्यसि तत्र त्वां नयिष्यामि सुराधिप

इत्युक्तो नहुषस्तेन योजयामास तं मुनिम्

भृगुस्तस्य जटासंस्थो बभूव हृषितो भृशम्

न चापि दर्शनं तस्य चकार स भृगुस्तदा

वरदानप्रभावज्ञो नहुषस्य महात्मनः

न चुकोप स चागस्त्यो युक्तोऽपि नहुषेण वै

तं तु राजा प्रतोदेन चोदयामास भारत

न चुकोप स धर्मात्मा ततः पादेन देवराट्

अगस्त्यस्य तदा क्रुद्धो वामेनाभ्यहनच्छिरः

तस्मिञ्शिरस्यभिहते स जटान्तर्गतो भृगुः

शशाप बलवत्क्रुद्धो नहुषं पापचेतसम्

यस्मात्पदाहनः क्रोधाच्छिरसीमं महामुनिम्

तस्मादाशु महीं गच्छ सर्पो भूत्वा सुदुर्मते

इत्युक्तः स तदा तेन सर्पो भूत्वा पपात ह

अदृष्टेनाथ भृगुणा भूतले भरतर्षभ

भृगुं हि यदि सोऽद्राक्षीन्नहुषः पृथिवीपते

न स शक्तोऽभविष्यद्वै पातने तस्य तेजसा

स तु तैस्तैः प्रदानैश्च तपोभिर्नियमैस्तथा

पतितोऽपि महाराज भूतले स्मृतिमानभूत्

प्रसादयामास भृगुं शापान्तो मे भवेदिति

ततोऽगस्त्यः कृपाविष्टः प्रासादयत तं भृगुम्

शापान्तार्थं महाराज स च प्रादात्कृपान्वितः

राजा युधिष्ठिरो नाम भविष्यति कुरूद्वहः

स त्वां मोक्षयिता शापादित्युक्त्वान्तरधीयत

अगस्त्योऽपि महातेजाः कृत्वा कार्यं शतक्रतोः

स्वमाश्रमपदं प्रायात्पूज्यमानो द्विजातिभिः

नहुषोऽपि त्वया राजंस्तस्माच्छापात्समुद्धृतः

जगाम ब्रह्मसदनं पश्यतस्ते जनाधिप

तदा तु पातयित्वा तं नहुषं भूतले भृगुः

जगाम ब्रह्मसदनं ब्रह्मणे च न्यवेदयत्