Anushasana Parva, Adhyaya 101

आलोकदानं नामैतत्कीदृशं भरतर्षभ

कथमेतत्समुत्पन्नं फलं चात्र ब्रवीहि मे

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्

मनोः प्रजापतेर्वादं सुवर्णस्य च भारत

तपस्वी कश्चिदभवत्सुवर्णो नाम नामतः

वर्णतो हेमवर्णः स सुवर्ण इति पप्रथे

कुलशीलगुणोपेतः स्वाध्याये च परं गतः

बहून्स्ववंशप्रभवान्समतीतः स्वकैर्गुणैः

स कदाचिन्मनुं विप्रो ददर्शोपससर्प च

कुशलप्रश्नमन्योन्यं तौ च तत्र प्रचक्रतुः

ततस्तौ सिद्धसंकल्पौ मेरौ काञ्चनपर्वते

रमणीये शिलापृष्ठे सहितौ संन्यषीदताम्

तत्र तौ कथयामास्तां कथा नानाविधाश्रयाः

ब्रह्मर्षिदेवदैत्यानां पुराणानां महात्मनाम्

सुवर्णस्त्वब्रवीद्वाक्यं मनुं स्वायंभुवं प्रभुम्

हितार्थं सर्वभूतानां प्रश्नं मे वक्तुमर्हसि

सुमनोभिर्यदिज्यन्ते दैवतानि प्रजेश्वर

किमेतत्कथमुत्पन्नं फलयोगं च शंस मे

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्

शुक्रस्य च बलेश्चैव संवादं वै समागमे

बलेर्वैरोचनस्येह त्रैलोक्यमनुशासतः

समीपमाजगामाशु शुक्रो भृगुकुलोद्वहः

तमर्घ्यादिभिरभ्यर्च्य भार्गवं सोऽसुराधिपः

निषसादासने पश्चाद्विधिवद्भूरिदक्षिणः

कथेयमभवत्तत्र या त्वया परिकीर्तिता

सुमनोधूपदीपानां संप्रदाने फलं प्रति

ततः पप्रच्छ दैत्येन्द्रः कवीन्द्रं प्रश्नमुत्तमम्

सुमनोधूपदीपानां किं फलं ब्रह्मवित्तम

प्रदानस्य द्विजश्रेष्ठ तद्भवान्वक्तुमर्हति

तपः पूर्वं समुत्पन्नं धर्मस्तस्मादनन्तरम्

एतस्मिन्नन्तरे चैव वीरुदोषध्य एव च

सोमस्यात्मा च बहुधा संभूतः पृथिवीतले

अमृतं च विषं चैव याश्चान्यास्तुल्यजातयः

अमृतं मनसः प्रीतिं सद्यः पुष्टिं ददाति च

मनो ग्लपयते तीव्रं विषं गन्धेन सर्वशः

अमृतं मङ्गलं विद्धि महद्विषममङ्गलम्

ओषध्यो ह्यमृतं सर्वं विषं तेजोऽग्निसंभवम्

मनो ह्लादयते यस्माच्छ्रियं चापि दधाति ह

तस्मात्सुमनसः प्रोक्ता नरैः सुकृतकर्मभिः

देवताभ्यः सुमनसो यो ददाति नरः शुचिः

तस्मात्सुमनसः प्रोक्ता यस्मात्तुष्यन्ति देवताः

यं यमुद्दिश्य दीयेरन्देवं सुमनसः प्रभो

मङ्गलार्थं स तेनास्य प्रीतो भवति दैत्यप

ज्ञेयास्तूग्राश्च सौम्याश्च तेजस्विन्यश्च ताः पृथक्

ओषध्यो बहुवीर्याश्च बहुरूपास्तथैव च

यज्ञियानां च वृक्षाणामयज्ञियान्निबोध मे

आसुराणि च माल्यानि दैवतेभ्यो हितानि च

राक्षसानां सुराणां च यक्षाणां च तथा प्रियाः

पितॄणां मानुषाणां च कान्ता यास्त्वनुपूर्वशः

वन्या ग्राम्याश्चेह तथा कृष्टोप्ताः पर्वताश्रयाः

अकण्टकाः कण्टकिन्यो गन्धरूपरसान्विताः

द्विविधो हि स्मृतो गन्ध इष्टोऽनिष्टश्च पुष्पजः

इष्टगन्धानि देवानां पुष्पाणीति विभावयेत्

अकण्टकानां वृक्षाणां श्वेतप्रायाश्च वर्णतः

तेषां पुष्पाणि देवानामिष्टानि सततं प्रभो

जलजानि च माल्यानि पद्मादीनि च यानि च

गन्धर्वनागयक्षेभ्यस्तानि दद्याद्विचक्षणः

ओषध्यो रक्तपुष्पाश्च कटुकाः कण्टकान्विताः

शत्रूणामभिचारार्थमथर्वसु निदर्शिताः

तीक्ष्णवीर्यास्तु भूतानां दुरालम्भाः सकण्टकाः

रक्तभूयिष्ठवर्णाश्च कृष्णाश्चैवोपहारयेत्