DharmaPragya

DharmaPragya

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83

Containing 57 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 1

Verse 1 of 57

SANSKRIT TEXT

उक्तं पितामहेनेदं गवां दानमनुत्तमम् विशेषेण नरेन्द्राणामिति धर्ममवेक्षताम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 2

Verse 2 of 57

SANSKRIT TEXT

राज्यं हि सततं दुःखमाश्रमाश्च सुदुर्विदाः परिवारेण वै दुःखं दुर्धरं चाकृतात्मभिः भूयिष्ठं च नरेन्द्राणां विद्यते न शुभा गतिः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 3

Verse 3 of 57

SANSKRIT TEXT

पूयन्ते तेऽत्र नियतं प्रयच्छन्तो वसुंधराम् पूर्वं च कथिता धर्मास्त्वया मे कुरुनन्दन

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 4

Verse 4 of 57

SANSKRIT TEXT

एवमेव गवामुक्तं प्रदानं ते नृगेण ह ऋषिणा नाचिकेतेन पूर्वमेव निदर्शितम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 5

Verse 5 of 57

SANSKRIT TEXT

वेदोपनिषदे चैव सर्वकर्मसु दक्षिणा सर्वक्रतुषु चोद्दिष्टं भूमिर्गावोऽथ काञ्चनम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 6

Verse 6 of 57

SANSKRIT TEXT

तत्र श्रुतिस्तु परमा सुवर्णं दक्षिणेति वै एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं पितामह यथातथम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 7

Verse 7 of 57

SANSKRIT TEXT

किं सुवर्णं कथं जातं कस्मिन्काले किमात्मकम् किं दानं किं फलं चैव कस्माच्च परमुच्यते

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 8

Verse 8 of 57

SANSKRIT TEXT

कस्माद्दानं सुवर्णस्य पूजयन्ति मनीषिणः कस्माच्च दक्षिणार्थं तद्यज्ञकर्मसु शस्यते

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 9

Verse 9 of 57

SANSKRIT TEXT

कस्माच्च पावनं श्रेष्ठं भूमेर्गोभ्यश्च काञ्चनम् परमं दक्षिणार्थे च तद्ब्रवीहि पितामह

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 10

Verse 10 of 57

SANSKRIT TEXT

शृणु राजन्नवहितो बहुकारणविस्तरम् जातरूपसमुत्पत्तिमनुभूतं च यन्मया

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 11

Verse 11 of 57

SANSKRIT TEXT

पिता मम महातेजाः शंतनुर्निधनं गतः तस्य दित्सुरहं श्राद्धं गङ्गाद्वारमुपागमम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 12

Verse 12 of 57

SANSKRIT TEXT

तत्रागम्य पितुः पुत्र श्राद्धकर्म समारभम् माता मे जाह्नवी चैव साहाय्यमकरोत्तदा

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 13

Verse 13 of 57

SANSKRIT TEXT

ततोऽग्रतस्तपःसिद्धानुपवेश्य बहूनृषीन् तोयप्रदानात्प्रभृति कार्याण्यहमथारभम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 14

Verse 14 of 57

SANSKRIT TEXT

तत्समाप्य यथोद्दिष्टं पूर्वकर्म समाहितः दातुं निर्वपणं सम्यग्यथावदहमारभम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 15

Verse 15 of 57

SANSKRIT TEXT

ततस्तं दर्भविन्यासं भित्त्वा सुरुचिराङ्गदः प्रलम्बाभरणो बाहुरुदतिष्ठद्विशां पते

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 16

Verse 16 of 57

SANSKRIT TEXT

तमुत्थितमहं दृष्ट्वा परं विस्मयमागमम् प्रतिग्रहीता साक्षान्मे पितेति भरतर्षभ

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 17

Verse 17 of 57

SANSKRIT TEXT

ततो मे पुनरेवासीत्संज्ञा संचिन्त्य शास्त्रतः नायं वेदेषु विहितो विधिर्हस्त इति प्रभो पिण्डो देयो नरेणेह ततो मतिरभून्मम

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 18

Verse 18 of 57

SANSKRIT TEXT

साक्षान्नेह मनुष्यस्य पितरोऽन्तर्हिताः क्वचित् गृह्णन्ति विहितं त्वेवं पिण्डो देयः कुशेष्विति

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 19

Verse 19 of 57

SANSKRIT TEXT

ततोऽहं तदनादृत्य पितुर्हस्तनिदर्शनम् शास्त्रप्रमाणात्सूक्ष्मं तु विधिं पार्थिव संस्मरन्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 20

Verse 20 of 57

SANSKRIT TEXT

ततो दर्भेषु तत्सर्वमददं भरतर्षभ शास्त्रमार्गानुसारेण तद्विद्धि मनुजर्षभ

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 21

Verse 21 of 57

SANSKRIT TEXT

ततः सोऽन्तर्हितो बाहुः पितुर्मम नराधिप ततो मां दर्शयामासुः स्वप्नान्ते पितरस्तदा

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 22

Verse 22 of 57

SANSKRIT TEXT

प्रीयमाणास्तु मामूचुः प्रीताः स्म भरतर्षभ विज्ञानेन तवानेन यन्न मुह्यसि धर्मतः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 23

Verse 23 of 57

SANSKRIT TEXT

त्वया हि कुर्वता शास्त्रं प्रमाणमिह पार्थिव आत्मा धर्मः श्रुतं वेदाः पितरश्च महर्षिभिः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 24

Verse 24 of 57

SANSKRIT TEXT

साक्षात्पितामहो ब्रह्मा गुरवोऽथ प्रजापतिः प्रमाणमुपनीता वै स्थितिश्च न विचालिता

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 25

Verse 25 of 57

SANSKRIT TEXT

तदिदं सम्यगारब्धं त्वयाद्य भरतर्षभ किं तु भूमेर्गवां चार्थे सुवर्णं दीयतामिति

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 26

Verse 26 of 57

SANSKRIT TEXT

एवं वयं च धर्मश्च सर्वे चास्मत्पितामहाः पाविता वै भविष्यन्ति पावनं परमं हि तत्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 27

Verse 27 of 57

SANSKRIT TEXT

दश पूर्वान्दश परांस्तथा संतारयन्ति ते सुवर्णं ये प्रयच्छन्ति एवं मे पितरोऽब्रुवन्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 28

Verse 28 of 57

SANSKRIT TEXT

ततोऽहं विस्मितो राजन्प्रतिबुद्धो विशां पते सुवर्णदानेऽकरवं मतिं भरतसत्तम

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 29

Verse 29 of 57

SANSKRIT TEXT

इतिहासमिमं चापि शृणु राजन्पुरातनम् जामदग्न्यं प्रति विभो धन्यमायुष्यमेव च

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 30

Verse 30 of 57

SANSKRIT TEXT

जामदग्न्येन रामेण तीव्ररोषान्वितेन वै त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवी कृता निःक्षत्रिया पुरा

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 31

Verse 31 of 57

SANSKRIT TEXT

ततो जित्वा महीं कृत्स्नां रामो राजीवलोचनः आजहार क्रतुं वीरो ब्रह्मक्षत्रेण पूजितम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 32

Verse 32 of 57

SANSKRIT TEXT

वाजिमेधं महाराज सर्वकामसमन्वितम् पावनं सर्वभूतानां तेजोद्युतिविवर्धनम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 33

Verse 33 of 57

SANSKRIT TEXT

विपाप्मापि स तेजस्वी तेन क्रतुफलेन वै नैवात्मनोऽथ लघुतां जामदग्न्योऽभ्यगच्छत

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 34

Verse 34 of 57

SANSKRIT TEXT

स तु क्रतुवरेणेष्ट्वा महात्मा दक्षिणावता पप्रच्छागमसंपन्नानृषीन्देवांश्च भार्गवः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 35

Verse 35 of 57

SANSKRIT TEXT

पावनं यत्परं नॄणामुग्रे कर्मणि वर्तताम् तदुच्यतां महाभागा इति जातघृणोऽब्रवीत्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 36

Verse 36 of 57

SANSKRIT TEXT

देवतास्ते प्रयच्छन्ति सुवर्णं ये ददत्युत अग्निर्हि देवताः सर्वाः सुवर्णं च तदात्मकम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 37

Verse 37 of 57

SANSKRIT TEXT

तस्मात्सुवर्णं ददता दत्ताः सर्वाश्च देवताः भवन्ति पुरुषव्याघ्र न ह्यतः परमं विदुः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 38

Verse 38 of 57

SANSKRIT TEXT

भूय एव च माहात्म्यं सुवर्णस्य निबोध मे गदतो मम विप्रर्षे सर्वशस्त्रभृतां वर

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 39

Verse 39 of 57

SANSKRIT TEXT

मया श्रुतमिदं पूर्वं पुराणे भृगुनन्दन प्रजापतेः कथयतो मनोः स्वायंभुवस्य वै

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 40

Verse 40 of 57

SANSKRIT TEXT

शूलपाणेर्भगवतो रुद्रस्य च महात्मनः गिरौ हिमवति श्रेष्ठे तदा भृगुकुलोद्वह

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 41

Verse 41 of 57

SANSKRIT TEXT

देव्या विवाहे निर्वृत्ते रुद्राण्या भृगुनन्दन समागमे भगवतो देव्या सह महात्मनः ततः सर्वे समुद्विग्ना भगवन्तमुपागमन्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 42

Verse 42 of 57

SANSKRIT TEXT

ते महादेवमासीनं देवीं च वरदामुमाम् प्रसाद्य शिरसा सर्वे रुद्रमूचुर्भृगूद्वह

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 43

Verse 43 of 57

SANSKRIT TEXT

अयं समागमो देव देव्या सह तवानघ तपस्विनस्तपस्विन्या तेजस्विन्यातितेजसः अमोघतेजास्त्वं देव देवी चेयमुमा तथा

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 44

Verse 44 of 57

SANSKRIT TEXT

अपत्यं युवयोर्देव बलवद्भविता प्रभो तन्नूनं त्रिषु लोकेषु न किंचिच्छेषयिष्यति

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 45

Verse 45 of 57

SANSKRIT TEXT

तदेभ्यः प्रणतेभ्यस्त्वं देवेभ्यः पृथुलोचन वरं प्रयच्छ लोकेश त्रैलोक्यहितकाम्यया अपत्यार्थं निगृह्णीष्व तेजो ज्वलितमुत्तमम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 46

Verse 46 of 57

SANSKRIT TEXT

इति तेषां कथयतां भगवान्गोवृषध्वजः एवमस्त्विति देवांस्तान्विप्रर्षे प्रत्यभाषत

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 47

Verse 47 of 57

SANSKRIT TEXT

इत्युक्त्वा चोर्ध्वमनयत्तद्रेतो वृषवाहनः ऊर्ध्वरेताः समभवत्ततःप्रभृति चापि सः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 48

Verse 48 of 57

SANSKRIT TEXT

रुद्राणी तु ततः क्रुद्धा प्रजोच्छेदे तथा कृते देवानथाब्रवीत्तत्र स्त्रीभावात्परुषं वचः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 49

Verse 49 of 57

SANSKRIT TEXT

यस्मादपत्यकामो वै भर्ता मे विनिवर्तितः तस्मात्सर्वे सुरा यूयमनपत्या भविष्यथ

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 50

Verse 50 of 57

SANSKRIT TEXT

प्रजोच्छेदो मम कृतो यस्माद्युष्माभिरद्य वै तस्मात्प्रजा वः खगमाः सर्वेषां न भविष्यति

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 51

Verse 51 of 57

SANSKRIT TEXT

पावकस्तु न तत्रासीच्छापकाले भृगूद्वह देवा देव्यास्तथा शापादनपत्यास्तदाभवन्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 52

Verse 52 of 57

SANSKRIT TEXT

रुद्रस्तु तेजोऽप्रतिमं धारयामास तत्तदा प्रस्कन्नं तु ततस्तस्मात्किंचित्तत्रापतद्भुवि

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 53

Verse 53 of 57

SANSKRIT TEXT

तत्पपात तदा चाग्नौ ववृधे चाद्भुतोपमम् तेजस्तेजसि संपृक्तमेकयोनित्वमागतम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 54

Verse 54 of 57

SANSKRIT TEXT

एतस्मिन्नेव काले तु देवाः शक्रपुरोगमाः असुरस्तारको नाम तेन संतापिता भृशम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 55

Verse 55 of 57

SANSKRIT TEXT

आदित्या वसवो रुद्रा मरुतोऽथाश्विनावपि साध्याश्च सर्वे संत्रस्ता दैतेयस्य पराक्रमात्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 56

Verse 56 of 57

SANSKRIT TEXT

स्थानानि देवतानां हि विमानानि पुराणि च ऋषीणामाश्रमाश्चैव बभूवुरसुरैर्हृताः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Anushasana Parva, Adhyaya 83, Verse 57

Verse 57 of 57

SANSKRIT TEXT

ते दीनमनसः सर्वे देवाश्च ऋषयश्च ह प्रजग्मुः शरणं देवं ब्रह्माणमजरं प्रभुम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.