Anushasana Parva, Adhyaya 83

उक्तं पितामहेनेदं गवां दानमनुत्तमम्

विशेषेण नरेन्द्राणामिति धर्ममवेक्षताम्

राज्यं हि सततं दुःखमाश्रमाश्च सुदुर्विदाः

परिवारेण वै दुःखं दुर्धरं चाकृतात्मभिः

भूयिष्ठं च नरेन्द्राणां विद्यते न शुभा गतिः

पूयन्ते तेऽत्र नियतं प्रयच्छन्तो वसुंधराम्

पूर्वं च कथिता धर्मास्त्वया मे कुरुनन्दन

एवमेव गवामुक्तं प्रदानं ते नृगेण ह

ऋषिणा नाचिकेतेन पूर्वमेव निदर्शितम्

वेदोपनिषदे चैव सर्वकर्मसु दक्षिणा

सर्वक्रतुषु चोद्दिष्टं भूमिर्गावोऽथ काञ्चनम्

तत्र श्रुतिस्तु परमा सुवर्णं दक्षिणेति वै

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं पितामह यथातथम्

किं सुवर्णं कथं जातं कस्मिन्काले किमात्मकम्

किं दानं किं फलं चैव कस्माच्च परमुच्यते

कस्माद्दानं सुवर्णस्य पूजयन्ति मनीषिणः

कस्माच्च दक्षिणार्थं तद्यज्ञकर्मसु शस्यते

कस्माच्च पावनं श्रेष्ठं भूमेर्गोभ्यश्च काञ्चनम्

परमं दक्षिणार्थे च तद्ब्रवीहि पितामह

शृणु राजन्नवहितो बहुकारणविस्तरम्

जातरूपसमुत्पत्तिमनुभूतं च यन्मया

पिता मम महातेजाः शंतनुर्निधनं गतः

तस्य दित्सुरहं श्राद्धं गङ्गाद्वारमुपागमम्

तत्रागम्य पितुः पुत्र श्राद्धकर्म समारभम्

माता मे जाह्नवी चैव साहाय्यमकरोत्तदा

ततोऽग्रतस्तपःसिद्धानुपवेश्य बहूनृषीन्

तोयप्रदानात्प्रभृति कार्याण्यहमथारभम्

तत्समाप्य यथोद्दिष्टं पूर्वकर्म समाहितः

दातुं निर्वपणं सम्यग्यथावदहमारभम्

ततस्तं दर्भविन्यासं भित्त्वा सुरुचिराङ्गदः

प्रलम्बाभरणो बाहुरुदतिष्ठद्विशां पते

तमुत्थितमहं दृष्ट्वा परं विस्मयमागमम्

प्रतिग्रहीता साक्षान्मे पितेति भरतर्षभ

ततो मे पुनरेवासीत्संज्ञा संचिन्त्य शास्त्रतः

नायं वेदेषु विहितो विधिर्हस्त इति प्रभो

पिण्डो देयो नरेणेह ततो मतिरभून्मम

साक्षान्नेह मनुष्यस्य पितरोऽन्तर्हिताः क्वचित्

गृह्णन्ति विहितं त्वेवं पिण्डो देयः कुशेष्विति

ततोऽहं तदनादृत्य पितुर्हस्तनिदर्शनम्

शास्त्रप्रमाणात्सूक्ष्मं तु विधिं पार्थिव संस्मरन्

ततो दर्भेषु तत्सर्वमददं भरतर्षभ

शास्त्रमार्गानुसारेण तद्विद्धि मनुजर्षभ

ततः सोऽन्तर्हितो बाहुः पितुर्मम नराधिप

ततो मां दर्शयामासुः स्वप्नान्ते पितरस्तदा

प्रीयमाणास्तु मामूचुः प्रीताः स्म भरतर्षभ

विज्ञानेन तवानेन यन्न मुह्यसि धर्मतः

त्वया हि कुर्वता शास्त्रं प्रमाणमिह पार्थिव

आत्मा धर्मः श्रुतं वेदाः पितरश्च महर्षिभिः

साक्षात्पितामहो ब्रह्मा गुरवोऽथ प्रजापतिः

प्रमाणमुपनीता वै स्थितिश्च न विचालिता

तदिदं सम्यगारब्धं त्वयाद्य भरतर्षभ

किं तु भूमेर्गवां चार्थे सुवर्णं दीयतामिति

एवं वयं च धर्मश्च सर्वे चास्मत्पितामहाः

पाविता वै भविष्यन्ति पावनं परमं हि तत्

दश पूर्वान्दश परांस्तथा संतारयन्ति ते

सुवर्णं ये प्रयच्छन्ति एवं मे पितरोऽब्रुवन्

ततोऽहं विस्मितो राजन्प्रतिबुद्धो विशां पते

सुवर्णदानेऽकरवं मतिं भरतसत्तम

इतिहासमिमं चापि शृणु राजन्पुरातनम्

जामदग्न्यं प्रति विभो धन्यमायुष्यमेव च

जामदग्न्येन रामेण तीव्ररोषान्वितेन वै

त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवी कृता निःक्षत्रिया पुरा