Anushasana Parva, Adhyaya 62

कानि दानानि लोकेऽस्मिन्दातुकामो महीपतिः

गुणाधिकेभ्यो विप्रेभ्यो दद्याद्भरतसत्तम

केन तुष्यन्ति ते सद्यस्तुष्टाः किं प्रदिशन्त्युत

शंस मे तन्महाबाहो फलं पुण्यकृतं महत्

दत्तं किं फलवद्राजन्निह लोके परत्र च

भवतः श्रोतुमिच्छामि तन्मे विस्तरतो वद

इममर्थं पुरा पृष्टो नारदो देवदर्शनः

यदुक्तवानसौ तन्मे गदतः शृणु भारत

अन्नमेव प्रशंसन्ति देवाः सर्षिगणाः पुरा

लोकतन्त्रं हि यज्ञाश्च सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम्

अन्नेन सदृशं दानं न भूतं न भविष्यति

तस्मादन्नं विशेषेण दातुमिच्छन्ति मानवाः

अन्नमूर्जस्करं लोके प्राणाश्चान्ने प्रतिष्ठिताः

अन्नेन धार्यते सर्वं विश्वं जगदिदं प्रभो

अन्नाद्गृहस्था लोकेऽस्मिन्भिक्षवस्तत एव च

अन्नात्प्रभवति प्राणः प्रत्यक्षं नात्र संशयः

कुटुम्बं पीडयित्वापि ब्राह्मणाय महात्मने

दातव्यं भिक्षवे चान्नमात्मनो भूतिमिच्छता

ब्राह्मणायाभिरूपाय यो दद्यादन्नमर्थिने

निदधाति निधिं श्रेष्ठं पारलौकिकमात्मनः

श्रान्तमध्वनि वर्तन्तं वृद्धमर्हमुपस्थितम्

अर्चयेद्भूतिमन्विच्छन्गृहस्थो गृहमागतम्

क्रोधमुत्पतितं हित्वा सुशीलो वीतमत्सरः

अन्नदः प्राप्नुते राजन्दिवि चेह च यत्सुखम्

नावमन्येदभिगतं न प्रणुद्यात्कथंचन

अपि श्वपाके शुनि वा न दानं विप्रणश्यति

यो दद्यादपरिक्लिष्टमन्नमध्वनि वर्तते

श्रान्तायादृष्टपूर्वाय स महद्धर्ममाप्नुयात्

पितॄन्देवानृषीन्विप्रानतिथींश्च जनाधिप

यो नरः प्रीणयत्यन्नैस्तस्य पुण्यफलं महत्

कृत्वापि पापकं कर्म यो दद्यादन्नमर्थिने

ब्राह्मणाय विशेषेण न स पापेन युज्यते

ब्राह्मणेष्वक्षयं दानमन्नं शूद्रे महाफलम्

अन्नदानं च शूद्रे च ब्राह्मणे च विशिष्यते

न पृच्छेद्गोत्रचरणं स्वाध्यायं देशमेव वा

भिक्षितो ब्राह्मणेनेह जन्म वान्नं प्रयाचितः

अन्नदस्यान्नवृक्षाश्च सर्वकामफलान्विताः

भवन्तीहाथ वामुत्र नृपते नात्र संशयः

आशंसन्ते हि पितरः सुवृष्टिमिव कर्षकाः

अस्माकमपि पुत्रो वा पौत्रो वान्नं प्रदास्यति

ब्राह्मणो हि महद्भूतं स्वयं देहीति याचते

अकामो वा सकामो वा दत्त्वा पुण्यमवाप्नुयात्

ब्राह्मणः सर्वभूतानामतिथिः प्रसृताग्रभुक्

विप्रा यमभिगच्छन्ति भिक्षमाणा गृहं सदा

सत्कृताश्च निवर्तन्ते तदतीव प्रवर्धते

महाभोगे कुले जन्म प्रेत्य प्राप्नोति भारत

दत्त्वा त्वन्नं नरो लोके तथा स्थानमनुत्तमम्

मृष्टमृष्टान्नदायी तु स्वर्गे वसति सत्कृतः

अन्नं प्राणा नराणां हि सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम्

अन्नदः पशुमान्पुत्री धनवान्भोगवानपि

प्राणवांश्चापि भवति रूपवांश्च तथा नृप

अन्नदः प्राणदो लोके सर्वदः प्रोच्यते तु सः

अन्नं हि दत्त्वातिथये ब्राह्मणाय यथाविधि

प्रदाता सुखमाप्नोति देवैश्चाप्यभिपूज्यते

ब्राह्मणो हि महद्भूतं क्षेत्रं चरति पादवत्

उप्यते तत्र यद्बीजं तद्धि पुण्यफलं महत्

प्रत्यक्षं प्रीतिजननं भोक्तृदात्रोर्भवत्युत

सर्वाण्यन्यानि दानानि परोक्षफलवन्त्युत

अन्नाद्धि प्रसवं विद्धि रतिमन्नाद्धि भारत

धर्मार्थावन्नतो विद्धि रोगनाशं तथान्नतः