Anushasana Parva, Adhyaya 57

मुह्यामीव निशम्याद्य चिन्तयानः पुनः पुनः

हीनां पार्थिवसंघातैः श्रीमद्भिः पृथिवीमिमाम्

प्राप्य राज्यानि शतशो महीं जित्वापि भारत

कोटिशः पुरुषान्हत्वा परितप्ये पितामह

का नु तासां वरस्त्रीणामवस्थाद्य भविष्यति

या हीनाः पतिभिः पुत्रैर्मातुलैर्भ्रातृभिस्तथा

वयं हि तान्गुरून्हत्वा ज्ञातींश्च सुहृदोऽपि च

अवाक्शीर्षाः पतिष्यामो नरके नात्र संशयः

शरीरं योक्तुमिच्छामि तपसोग्रेण भारत

उपदिष्टमिहेच्छामि तत्त्वतोऽहं विशां पते

युधिष्ठिरस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा भीष्मो महामनाः

परीक्ष्य निपुणं बुद्ध्या युधिष्ठिरमभाषत

रहस्यमद्भुतं चैव शृणु वक्ष्यामि यत्त्वयि

या गतिः प्राप्यते येन प्रेत्यभावेषु भारत

तपसा प्राप्यते स्वर्गस्तपसा प्राप्यते यशः

आयुःप्रकर्षो भोगाश्च लभ्यन्ते तपसा विभो

ज्ञानं विज्ञानमारोग्यं रूपं संपत्तथैव च

सौभाग्यं चैव तपसा प्राप्यते भरतर्षभ

धनं प्राप्नोति तपसा मौनं ज्ञानं प्रयच्छति

उपभोगांस्तु दानेन ब्रह्मचर्येण जीवितम्

अहिंसायाः फलं रूपं दीक्षाया जन्म वै कुले

फलमूलाशिनां राज्यं स्वर्गः पर्णाशिनां भवेत्

पयोभक्षो दिवं याति स्नानेन द्रविणाधिकः

गुरुशुश्रूषया विद्या नित्यश्राद्धेन संततिः

गवाढ्यः शाकदीक्षाभिः स्वर्गमाहुस्तृणाशनात्

स्त्रियस्त्रिषवणस्नानाद्वायुं पीत्वा क्रतुं लभेत्

नित्यस्नायी भवेद्दक्षः संध्ये तु द्वे जपन्द्विजः

मरुं साधयतो राज्यं नाकपृष्ठमनाशके

स्थण्डिले शयमानानां गृहाणि शयनानि च

चीरवल्कलवासोभिर्वासांस्याभरणानि च

शय्यासनानि यानानि योगयुक्ते तपोधने

अग्निप्रवेशे नियतं ब्रह्मलोको विधीयते

रसानां प्रतिसंहारात्सौभाग्यमिह विन्दति

आमिषप्रतिसंहारात्प्रजास्यायुष्मती भवेत्

उदवासं वसेद्यस्तु स नराधिपतिर्भवेत्

सत्यवादी नरश्रेष्ठ दैवतैः सह मोदते

कीर्तिर्भवति दानेन तथारोग्यमहिंसया

द्विजशुश्रूषया राज्यं द्विजत्वं वापि पुष्कलम्

पानीयस्य प्रदानेन कीर्तिर्भवति शाश्वती

अन्नपानप्रदानेन तृप्यते कामभोगतः

सान्त्वदः सर्वभूतानां सर्वशोकैर्विमुच्यते

देवशुश्रूषया राज्यं दिव्यं रूपं नियच्छति

दीपालोकप्रदानेन चक्षुष्मान्भवते नरः

प्रेक्षणीयप्रदानेन स्मृतिं मेधां च विन्दति

गन्धमाल्यनिवृत्त्या तु कीर्तिर्भवति पुष्कला

केशश्मश्रून्धारयतामग्र्या भवति संततिः

उपवासं च दीक्षां च अभिषेकं च पार्थिव

कृत्वा द्वादश वर्षाणि वीरस्थानाद्विशिष्यते

दासीदासमलंकारान्क्षेत्राणि च गृहाणि च

ब्रह्मदेयां सुतां दत्त्वा प्राप्नोति मनुजर्षभ

क्रतुभिश्चोपवासैश्च त्रिदिवं याति भारत

लभते च चिरं स्थानं बलिपुष्पप्रदो नरः

सुवर्णशृङ्गैस्तु विभूषितानां; गवां सहस्रस्य नरः प्रदाता

प्राप्नोति पुण्यं दिवि देवलोक;मित्येवमाहुर्मुनिदेवसंघाः

प्रयच्छते यः कपिलां सचैलां; कांस्योपदोहां कनकाग्रशृङ्गीम्

तैस्तैर्गुणैः कामदुघास्य भूत्वा; नरं प्रदातारमुपैति सा गौः

यावन्ति लोमानि भवन्ति धेन्वा;स्तावत्फलं प्राप्नुते गोप्रदाता

पुत्रांश्च पौत्रांश्च कुलं च सर्व;मासप्तमं तारयते परत्र

सदक्षिणां काञ्चनचारुशृङ्गीं; कांस्योपदोहां द्रविणोत्तरीयाम्

धेनुं तिलानां ददतो द्विजाय; लोका वसूनां सुलभा भवन्ति