DharmaPragya
Anushasana Parva, Adhyaya 53
Containing 69 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 1
Verse 1 of 69
SANSKRIT TEXT
तस्मिन्नन्तर्हिते विप्रे राजा किमकरोत्तदा भार्या चास्य महाभागा तन्मे ब्रूहि पितामह
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 2
Verse 2 of 69
SANSKRIT TEXT
अदृष्ट्वा स महीपालस्तमृषिं सह भार्यया परिश्रान्तो निववृते व्रीडितो नष्टचेतनः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 3
Verse 3 of 69
SANSKRIT TEXT
स प्रविश्य पुरीं दीनो नाभ्यभाषत किंचन तदेव चिन्तयामास च्यवनस्य विचेष्टितम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 4
Verse 4 of 69
SANSKRIT TEXT
अथ शून्येन मनसा प्रविवेश गृहं नृपः ददर्श शयने तस्मिञ्शयानं भृगुनन्दनम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 5
Verse 5 of 69
SANSKRIT TEXT
विस्मितौ तौ तु दृष्ट्वा तं तदाश्चर्यं विचिन्त्य च दर्शनात्तस्य च मुनेर्विश्रान्तौ संबभूवतुः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 6
Verse 6 of 69
SANSKRIT TEXT
यथास्थानं तु तौ स्थित्वा भूयस्तं संववाहतुः अथापरेण पार्श्वेन सुष्वाप स महामुनिः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 7
Verse 7 of 69
SANSKRIT TEXT
तेनैव च स कालेन प्रत्यबुध्यत वीर्यवान् न च तौ चक्रतुः किंचिद्विकारं भयशङ्कितौ
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 8
Verse 8 of 69
SANSKRIT TEXT
प्रतिबुद्धस्तु स मुनिस्तौ प्रोवाच विशां पते तैलाभ्यङ्गो दीयतां मे स्नास्येऽहमिति भारत
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 9
Verse 9 of 69
SANSKRIT TEXT
तथेति तौ प्रतिश्रुत्य क्षुधितौ श्रमकर्शितौ शतपाकेन तैलेन महार्हेणोपतस्थतुः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 10
Verse 10 of 69
SANSKRIT TEXT
ततः सुखासीनमृषिं वाग्यतौ संववाहतुः न च पर्याप्तमित्याह भार्गवः सुमहातपाः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 11
Verse 11 of 69
SANSKRIT TEXT
यदा तौ निर्विकारौ तु लक्षयामास भार्गवः तत उत्थाय सहसा स्नानशालां विवेश ह कॢप्तमेव तु तत्रासीत्स्नानीयं पार्थिवोचितम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 12
Verse 12 of 69
SANSKRIT TEXT
असत्कृत्य तु तत्सर्वं तत्रैवान्तरधीयत स मुनिः पुनरेवाथ नृपतेः पश्यतस्तदा नासूयां चक्रतुस्तौ च दंपती भरतर्षभ
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 13
Verse 13 of 69
SANSKRIT TEXT
अथ स्नातः स भगवान्सिंहासनगतः प्रभुः दर्शयामास कुशिकं सभार्यं भृगुनन्दनः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 14
Verse 14 of 69
SANSKRIT TEXT
संहृष्टवदनो राजा सभार्यः कुशिको मुनिम् सिद्धमन्नमिति प्रह्वो निर्विकारो न्यवेदयत्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 15
Verse 15 of 69
SANSKRIT TEXT
आनीयतामिति मुनिस्तं चोवाच नराधिपम् राजा च समुपाजह्रे तदन्नं सह भार्यया
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 16
Verse 16 of 69
SANSKRIT TEXT
मांसप्रकारान्विविधाञ्शाकानि विविधानि च वेसवारविकारांश्च पानकानि लघूनि च
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 17
Verse 17 of 69
SANSKRIT TEXT
रसालापूपकांश्चित्रान्मोदकानथ षाडवान् रसान्नानाप्रकारांश्च वन्यं च मुनिभोजनम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 18
Verse 18 of 69
SANSKRIT TEXT
फलानि च विचित्राणि तथा भोज्यानि भूरिशः बदरेङ्गुदकाश्मर्यभल्लातकवटानि च
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 19
Verse 19 of 69
SANSKRIT TEXT
गृहस्थानां च यद्भोज्यं यच्चापि वनवासिनाम् सर्वमाहारयामास राजा शापभयान्मुनेः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 20
Verse 20 of 69
SANSKRIT TEXT
अथ सर्वमुपन्यस्तमग्रतश्च्यवनस्य तत् ततः सर्वं समानीय तच्च शय्यासनं मुनिः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 21
Verse 21 of 69
SANSKRIT TEXT
वस्त्रैः शुभैरवच्छाद्य भोजनोपस्करैः सह सर्वमादीपयामास च्यवनो भृगुनन्दनः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 22
Verse 22 of 69
SANSKRIT TEXT
न च तौ चक्रतुः कोपं दंपती सुमहाव्रतौ तयोः संप्रेक्षतोरेव पुनरन्तर्हितोऽभवत्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 23
Verse 23 of 69
SANSKRIT TEXT
तत्रैव च स राजर्षिस्तस्थौ तां रजनीं तदा सभार्यो वाग्यतः श्रीमान्न च तं कोप आविशत्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 24
Verse 24 of 69
SANSKRIT TEXT
नित्यं संस्कृतमन्नं तु विविधं राजवेश्मनि शयनानि च मुख्यानि परिषेकाश्च पुष्कलाः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 25
Verse 25 of 69
SANSKRIT TEXT
वस्त्रं च विविधाकारमभवत्समुपार्जितम् न शशाक ततो द्रष्टुमन्तरं च्यवनस्तदा
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 26
Verse 26 of 69
SANSKRIT TEXT
पुनरेव च विप्रर्षिः प्रोवाच कुशिकं नृपम् सभार्यो मां रथेनाशु वह यत्र ब्रवीम्यहम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 27
Verse 27 of 69
SANSKRIT TEXT
तथेति च प्राह नृपो निर्विशङ्कस्तपोधनम् क्रीडारथोऽस्तु भगवन्नुत सांग्रामिको रथः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 28
Verse 28 of 69
SANSKRIT TEXT
इत्युक्तः स मुनिस्तेन राज्ञा हृष्टेन तद्वचः च्यवनः प्रत्युवाचेदं हृष्टः परपुरंजयम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 29
Verse 29 of 69
SANSKRIT TEXT
सज्जीकुरु रथं क्षिप्रं यस्ते सांग्रामिको मतः सायुधः सपताकश्च सशक्तिः कणयष्टिमान्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 30
Verse 30 of 69
SANSKRIT TEXT
किङ्किणीशतनिर्घोषो युक्तस्तोमरकल्पनैः गदाखड्गनिबद्धश्च परमेषुशतान्वितः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 31
Verse 31 of 69
SANSKRIT TEXT
ततः स तं तथेत्युक्त्वा कल्पयित्वा महारथम् भार्यां वामे धुरि तदा चात्मानं दक्षिणे तथा
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 32
Verse 32 of 69
SANSKRIT TEXT
त्रिदंष्ट्रं वज्रसूच्यग्रं प्रतोदं तत्र चादधत् सर्वमेतत्ततो दत्त्वा नृपो वाक्यमथाब्रवीत्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 33
Verse 33 of 69
SANSKRIT TEXT
भगवन्क्व रथो यातु ब्रवीतु भृगुनन्दनः यत्र वक्ष्यसि विप्रर्षे तत्र यास्यति ते रथः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 34
Verse 34 of 69
SANSKRIT TEXT
एवमुक्तस्तु भगवान्प्रत्युवाचाथ तं नृपम् इतःप्रभृति यातव्यं पदकं पदकं शनैः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 35
Verse 35 of 69
SANSKRIT TEXT
श्रमो मम यथा न स्यात्तथा मे छन्दचारिणौ सुखं चैवास्मि वोढव्यो जनः सर्वश्च पश्यतु
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 36
Verse 36 of 69
SANSKRIT TEXT
नोत्सार्यः पथिकः कश्चित्तेभ्यो दास्याम्यहं वसु ब्राह्मणेभ्यश्च ये कामानर्थयिष्यन्ति मां पथि
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 37
Verse 37 of 69
SANSKRIT TEXT
सर्वं दास्याम्यशेषेण धनं रत्नानि चैव हि क्रियतां निखिलेनैतन्मा विचारय पार्थिव
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 38
Verse 38 of 69
SANSKRIT TEXT
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राजा भृत्यानथाब्रवीत् यद्यद्ब्रूयान्मुनिस्तत्तत्सर्वं देयमशङ्कितैः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 39
Verse 39 of 69
SANSKRIT TEXT
ततो रत्नान्यनेकानि स्त्रियो युग्यमजाविकम् कृताकृतं च कनकं गजेन्द्राश्चाचलोपमाः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 40
Verse 40 of 69
SANSKRIT TEXT
अन्वगच्छन्त तमृषिं राजामात्याश्च सर्वशः हाहाभूतं च तत्सर्वमासीन्नगरमार्तिमत्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 41
Verse 41 of 69
SANSKRIT TEXT
तौ तीक्ष्णाग्रेण सहसा प्रतोदेन प्रचोदितौ पृष्ठे विद्धौ कटे चैव निर्विकारौ तमूहतुः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 42
Verse 42 of 69
SANSKRIT TEXT
वेपमानौ विराहारौ पञ्चाशद्रात्रकर्शितौ कथंचिदूहतुर्वीरौ दंपती तं रथोत्तमम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 43
Verse 43 of 69
SANSKRIT TEXT
बहुशो भृशविद्धौ तौ क्षरमाणौ क्षतोद्भवम् ददृशाते महाराज पुष्पिताविव किंशुकौ
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 44
Verse 44 of 69
SANSKRIT TEXT
तौ दृष्ट्वा पौरवर्गस्तु भृशं शोकपरायणः अभिशापभयात्त्रस्तो न च किंचिदुवाच ह
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 45
Verse 45 of 69
SANSKRIT TEXT
द्वन्द्वशश्चाब्रुवन्सर्वे पश्यध्वं तपसो बलम् क्रुद्धा अपि मुनिश्रेष्ठं वीक्षितुं नैव शक्नुमः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 46
Verse 46 of 69
SANSKRIT TEXT
अहो भगवतो वीर्यं महर्षेर्भावितात्मनः राज्ञश्चापि सभार्यस्य धैर्यं पश्यत यादृशम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 47
Verse 47 of 69
SANSKRIT TEXT
श्रान्तावपि हि कृच्छ्रेण रथमेतं समूहतुः न चैतयोर्विकारं वै ददर्श भृगुनन्दनः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 48
Verse 48 of 69
SANSKRIT TEXT
ततः स निर्विकारौ तौ दृष्ट्वा भृगुकुलोद्वहः वसु विश्राणयामास यथा वैश्रवणस्तथा
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 49
Verse 49 of 69
SANSKRIT TEXT
तत्रापि राजा प्रीतात्मा यथाज्ञप्तमथाकरोत् ततोऽस्य भगवान्प्रीतो बभूव मुनिसत्तमः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 50
Verse 50 of 69
SANSKRIT TEXT
अवतीर्य रथश्रेष्ठाद्दंपती तौ मुमोच ह विमोच्य चैतौ विधिवत्ततो वाक्यमुवाच ह
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 51
Verse 51 of 69
SANSKRIT TEXT
स्निग्धगम्भीरया वाचा भार्गवः सुप्रसन्नया ददानि वां वरं श्रेष्ठं तद्ब्रूतामिति भारत
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 52
Verse 52 of 69
SANSKRIT TEXT
सुकुमारौ च तौ विद्वान्कराभ्यां मुनिसत्तमः पस्पर्शामृतकल्पाभ्यां स्नेहाद्भरतसत्तम
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 53
Verse 53 of 69
SANSKRIT TEXT
अथाब्रवीन्नृपो वाक्यं श्रमो नास्त्यावयोरिह विश्रान्तौ स्वः प्रभावात्ते ध्यानेनैवेति भार्गव
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 54
Verse 54 of 69
SANSKRIT TEXT
अथ तौ भगवान्प्राह प्रहृष्टश्च्यवनस्तदा न वृथा व्याहृतं पूर्वं यन्मया तद्भविष्यति
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 55
Verse 55 of 69
SANSKRIT TEXT
रमणीयः समुद्देशो गङ्गातीरमिदं शुभम् कंचित्कालं व्रतपरो निवत्स्यामीह पार्थिव
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 56
Verse 56 of 69
SANSKRIT TEXT
गम्यतां स्वपुरं पुत्र विश्रान्तः पुनरेष्यसि इहस्थं मां सभार्यस्त्वं द्रष्टासि श्वो नराधिप
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 57
Verse 57 of 69
SANSKRIT TEXT
न च मन्युस्त्वया कार्यः श्रेयस्ते समुपस्थितम् यत्काङ्क्षितं हृदिस्थं ते तत्सर्वं संभविष्यति
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 58
Verse 58 of 69
SANSKRIT TEXT
इत्येवमुक्तः कुशिकः प्रहृष्टेनान्तरात्मना प्रोवाच मुनिशार्दूलमिदं वचनमर्थवत्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 59
Verse 59 of 69
SANSKRIT TEXT
न मे मन्युर्महाभाग पूतोऽस्मि भगवंस्त्वया संवृत्तौ यौवनस्थौ स्वो वपुष्मन्तौ बलान्वितौ
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 60
Verse 60 of 69
SANSKRIT TEXT
प्रतोदेन व्रणा ये मे सभार्यस्य कृतास्त्वया तान्न पश्यामि गात्रेषु स्वस्थोऽस्मि सह भार्यया
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 61
Verse 61 of 69
SANSKRIT TEXT
इमां च देवीं पश्यामि मुने दिव्याप्सरोपमाम् श्रिया परमया युक्तां यथादृष्टां मया पुरा
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 62
Verse 62 of 69
SANSKRIT TEXT
तव प्रसादात्संवृत्तमिदं सर्वं महामुने नैतच्चित्रं तु भगवंस्त्वयि सत्यपराक्रम
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 63
Verse 63 of 69
SANSKRIT TEXT
इत्युक्तः प्रत्युवाचेदं च्यवनः कुशिकं तदा आगच्छेथाः सभार्यश्च त्वमिहेति नराधिप
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 64
Verse 64 of 69
SANSKRIT TEXT
इत्युक्तः समनुज्ञातो राजर्षिरभिवाद्य तम् प्रययौ वपुषा युक्तो नगरं देवराजवत्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 65
Verse 65 of 69
SANSKRIT TEXT
तत एनमुपाजग्मुरमात्याः सपुरोहिताः बलस्था गणिकायुक्ताः सर्वाः प्रकृतयस्तथा
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 66
Verse 66 of 69
SANSKRIT TEXT
तैर्वृतः कुशिको राजा श्रिया परमया ज्वलन् प्रविवेश पुरं हृष्टः पूज्यमानोऽथ बन्दिभिः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 67
Verse 67 of 69
SANSKRIT TEXT
ततः प्रविश्य नगरं कृत्वा सर्वाह्णिकक्रियाः भुक्त्वा सभार्यो रजनीमुवास स महीपतिः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 68
Verse 68 of 69
SANSKRIT TEXT
ततस्तु तौ नवमभिवीक्ष्य यौवनं; परस्परं विगतजराविवामरौ ननन्दतुः शयनगतौ वपुर्धरौ; श्रिया युतौ द्विजवरदत्तया तया
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 53, Verse 69
Verse 69 of 69
SANSKRIT TEXT
स चाप्यृषिर्भृगुकुलकीर्तिवर्धन;स्तपोधनो वनमभिराममृद्धिमत् मनीषया बहुविधरत्नभूषितं; ससर्ज यन्नास्ति शतक्रतोरपि
No translation available in english for this verse.