DharmaPragya
Anushasana Parva, Adhyaya 48
Containing 49 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 1
Verse 1 of 49
SANSKRIT TEXT
अर्थाश्रयाद्वा कामाद्वा वर्णानां वाप्यनिश्चयात् अज्ञानाद्वापि वर्णानां जायते वर्णसंकरः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 2
Verse 2 of 49
SANSKRIT TEXT
तेषामेतेन विधिना जातानां वर्णसंकरे को धर्मः कानि कर्माणि तन्मे ब्रूहि पितामह
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 3
Verse 3 of 49
SANSKRIT TEXT
चातुर्वर्ण्यस्य कर्माणि चातुर्वर्ण्यं च केवलम् असृजत्स ह यज्ञार्थे पूर्वमेव प्रजापतिः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 4
Verse 4 of 49
SANSKRIT TEXT
भार्याश्चतस्रो विप्रस्य द्वयोरात्मास्य जायते आनुपूर्व्याद्द्वयोर्हीनौ मातृजात्यौ प्रसूयतः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 5
Verse 5 of 49
SANSKRIT TEXT
परं शवाद्ब्राह्मणस्यैष पुत्रः; शूद्रापुत्रं पारशवं तमाहुः शुश्रूषकः स्वस्य कुलस्य स स्या;त्स्वं चारित्रं नित्यमथो न जह्यात्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 6
Verse 6 of 49
SANSKRIT TEXT
सर्वानुपायानपि संप्रधार्य; समुद्धरेत्स्वस्य कुलस्य तन्तुम् ज्येष्ठो यवीयानपि यो द्विजस्य; शुश्रूषवान्दानपरायणः स्यात्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 7
Verse 7 of 49
SANSKRIT TEXT
तिस्रः क्षत्रियसंबन्धाद्द्वयोरात्मास्य जायते हीनवर्णस्तृतीयायां शूद्र उग्र इति स्मृतः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 8
Verse 8 of 49
SANSKRIT TEXT
द्वे चापि भार्ये वैश्यस्य द्वयोरात्मास्य जायते शूद्रा शूद्रस्य चाप्येका शूद्रमेव प्रजायते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 9
Verse 9 of 49
SANSKRIT TEXT
अतो विशिष्टस्त्वधमो गुरुदारप्रधर्षकः बाह्यं वर्णं जनयति चातुर्वर्ण्यविगर्हितम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 10
Verse 10 of 49
SANSKRIT TEXT
अयाज्यं क्षत्रियो व्रात्यं सूतं स्तोमक्रियापरम् वैश्यो वैदेहकं चापि मौद्गल्यमपवर्जितम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 11
Verse 11 of 49
SANSKRIT TEXT
शूद्रश्चण्डालमत्युग्रं वध्यघ्नं बाह्यवासिनम् ब्राह्मण्यां संप्रजायन्त इत्येते कुलपांसनाः एते मतिमतां श्रेष्ठ वर्णसंकरजाः प्रभो
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 12
Verse 12 of 49
SANSKRIT TEXT
बन्दी तु जायते वैश्यान्मागधो वाक्यजीवनः शूद्रान्निषादो मत्स्यघ्नः क्षत्रियायां व्यतिक्रमात्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 13
Verse 13 of 49
SANSKRIT TEXT
शूद्रादायोगवश्चापि वैश्यायां ग्रामधर्मिणः ब्राह्मणैरप्रतिग्राह्यस्तक्षा स वनजीवनः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 14
Verse 14 of 49
SANSKRIT TEXT
एतेऽपि सदृशं वर्णं जनयन्ति स्वयोनिषु मातृजात्यां प्रसूयन्ते प्रवरा हीनयोनिषु
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 15
Verse 15 of 49
SANSKRIT TEXT
यथा चतुर्षु वर्णेषु द्वयोरात्मास्य जायते आनन्तर्यात्तु जायन्ते तथा बाह्याः प्रधानतः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 16
Verse 16 of 49
SANSKRIT TEXT
ते चापि सदृशं वर्णं जनयन्ति स्वयोनिषु परस्परस्य वर्तन्तो जनयन्ति विगर्हितान्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 17
Verse 17 of 49
SANSKRIT TEXT
यथा च शूद्रो ब्राह्मण्यां जन्तुं बाह्यं प्रसूयते एवं बाह्यतराद्बाह्यश्चातुर्वर्ण्यात्प्रसूयते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 18
Verse 18 of 49
SANSKRIT TEXT
प्रतिलोमं तु वर्तन्तो बाह्याद्बाह्यतरं पुनः हीना हीनात्प्रसूयन्ते वर्णाः पञ्चदशैव ते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 19
Verse 19 of 49
SANSKRIT TEXT
अगम्यागमनाच्चैव वर्तते वर्णसंकरः व्रात्यानामत्र जायन्ते सैरन्ध्रा मागधेषु च प्रसाधनोपचारज्ञमदासं दासजीवनम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 20
Verse 20 of 49
SANSKRIT TEXT
अतश्चायोगवं सूते वागुरावनजीवनम् मैरेयकं च वैदेहः संप्रसूतेऽथ माधुकम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 21
Verse 21 of 49
SANSKRIT TEXT
निषादो मुद्गरं सूते दाशं नावोपजीविनम् मृतपं चापि चण्डालः श्वपाकमतिकुत्सितम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 22
Verse 22 of 49
SANSKRIT TEXT
चतुरो मागधी सूते क्रूरान्मायोपजीविनः मांसस्वादुकरं सूदं सौगन्धमिति संज्ञितम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 23
Verse 23 of 49
SANSKRIT TEXT
वैदेहकाच्च पापिष्ठं क्रूरं भार्योपजीविनम् निषादान्मद्रनाभं च खरयानप्रयायिनम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 24
Verse 24 of 49
SANSKRIT TEXT
चण्डालात्पुल्कसं चापि खराश्वगजभोजिनम् मृतचेलप्रतिच्छन्नं भिन्नभाजनभोजिनम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 25
Verse 25 of 49
SANSKRIT TEXT
आयोगवीषु जायन्ते हीनवर्णासु ते त्रयः क्षुद्रो वैदेहकादन्ध्रो बहिर्ग्रामप्रतिश्रयः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 26
Verse 26 of 49
SANSKRIT TEXT
कारावरो निषाद्यां तु चर्मकारात्प्रजायते चण्डालात्पाण्डुसौपाकस्त्वक्सारव्यवहारवान्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 27
Verse 27 of 49
SANSKRIT TEXT
आहिण्डिको निषादेन वैदेह्यां संप्रजायते चण्डालेन तु सौपाको मौद्गल्यसमवृत्तिमान्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 28
Verse 28 of 49
SANSKRIT TEXT
निषादी चापि चण्डालात्पुत्रमन्तावसायिनम् श्मशानगोचरं सूते बाह्यैरपि बहिष्कृतम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 29
Verse 29 of 49
SANSKRIT TEXT
इत्येताः संकरे जात्यः पितृमातृव्यतिक्रमात् प्रच्छन्ना वा प्रकाशा वा वेदितव्याः स्वकर्मभिः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 30
Verse 30 of 49
SANSKRIT TEXT
चतुर्णामेव वर्णानां धर्मो नान्यस्य विद्यते वर्णानां धर्महीनेषु संज्ञा नास्तीह कस्यचित्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 31
Verse 31 of 49
SANSKRIT TEXT
यदृच्छयोपसंपन्नैर्यज्ञसाधुबहिष्कृतैः बाह्या बाह्यैस्तु जायन्ते यथावृत्ति यथाश्रयम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 32
Verse 32 of 49
SANSKRIT TEXT
चतुष्पथश्मशानानि शैलांश्चान्यान्वनस्पतीन् युञ्जन्ते चाप्यलंकारांस्तथोपकरणानि च
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 33
Verse 33 of 49
SANSKRIT TEXT
गोब्राह्मणार्थे साहाय्यं कुर्वाणा वै न संशयः आनृशंस्यमनुक्रोशः सत्यवाक्यमथ क्षमा
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 34
Verse 34 of 49
SANSKRIT TEXT
स्वशरीरैः परित्राणं बाह्यानां सिद्धिकारकम् मनुजव्याघ्र भवति तत्र मे नास्ति संशयः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 35
Verse 35 of 49
SANSKRIT TEXT
यथोपदेशं परिकीर्तितासु; नरः प्रजायेत विचार्य बुद्धिमान् विहीनयोनिर्हि सुतोऽवसादये;त्तितीर्षमाणं सलिले यथोपलम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 36
Verse 36 of 49
SANSKRIT TEXT
अविद्वांसमलं लोके विद्वांसमपि वा पुनः नयन्ते ह्युत्पथं नार्यः कामक्रोधवशानुगम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 37
Verse 37 of 49
SANSKRIT TEXT
स्वभावश्चैव नारीणां नराणामिह दूषणम् इत्यर्थं न प्रसज्जन्ते प्रमदासु विपश्चितः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 38
Verse 38 of 49
SANSKRIT TEXT
वर्णापेतमविज्ञातं नरं कलुषयोनिजम् आर्यरूपमिवानार्यं कथं विद्यामहे नृप
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 39
Verse 39 of 49
SANSKRIT TEXT
योनिसंकलुषे जातं नानाचारसमाहितम् कर्मभिः सज्जनाचीर्णैर्विज्ञेया योनिशुद्धता
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 40
Verse 40 of 49
SANSKRIT TEXT
अनार्यत्वमनाचारः क्रूरत्वं निष्क्रियात्मता पुरुषं व्यञ्जयन्तीह लोके कलुषयोनिजम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 41
Verse 41 of 49
SANSKRIT TEXT
पित्र्यं वा भजते शीलं मातृजं वा तथोभयम् न कथंचन संकीर्णः प्रकृतिं स्वां नियच्छति
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 42
Verse 42 of 49
SANSKRIT TEXT
यथैव सदृशो रूपे मातापित्रोर्हि जायते व्याघ्रश्चित्रैस्तथा योनिं पुरुषः स्वां नियच्छति
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 43
Verse 43 of 49
SANSKRIT TEXT
कुलस्रोतसि संछन्ने यस्य स्याद्योनिसंकरः संश्रयत्येव तच्छीलं नरोऽल्पमपि वा बहु
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 44
Verse 44 of 49
SANSKRIT TEXT
आर्यरूपसमाचारं चरन्तं कृतके पथि स्ववर्णमन्यवर्णं वा स्वशीलं शास्ति निश्चये
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 45
Verse 45 of 49
SANSKRIT TEXT
नानावृत्तेषु भूतेषु नानाकर्मरतेषु च जन्मवृत्तसमं लोके सुश्लिष्टं न विरज्यते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 46
Verse 46 of 49
SANSKRIT TEXT
शरीरमिह सत्त्वेन नरस्य परिकृष्यते ज्येष्ठमध्यावरं सत्त्वं तुल्यसत्त्वं प्रमोदते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 47
Verse 47 of 49
SANSKRIT TEXT
ज्यायांसमपि शीलेन विहीनं नैव पूजयेत् अपि शूद्रं तु सद्वृत्तं धर्मज्ञमभिपूजयेत्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 48
Verse 48 of 49
SANSKRIT TEXT
आत्मानमाख्याति हि कर्मभिर्नरः; स्वशीलचारित्रकृतैः शुभाशुभैः प्रनष्टमप्यात्मकुलं तथा नरः; पुनः प्रकाशं कुरुते स्वकर्मभिः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 48, Verse 49
Verse 49 of 49
SANSKRIT TEXT
योनिष्वेतासु सर्वासु संकीर्णास्वितरासु च यत्रात्मानं न जनयेद्बुधस्ताः परिवर्जयेत्
No translation available in english for this verse.