DharmaPragya
Anushasana Parva, Adhyaya 44
Containing 54 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 1
Verse 1 of 54
SANSKRIT TEXT
यन्मूलं सर्वधर्माणां प्रजनस्य गृहस्य च पितृदेवातिथीनां च तन्मे ब्रूहि पितामह
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 2
Verse 2 of 54
SANSKRIT TEXT
अयं हि सर्वधर्माणां धर्मश्चिन्त्यतमो मतः कीदृशाय प्रदेया स्यात्कन्येति वसुधाधिप
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 3
Verse 3 of 54
SANSKRIT TEXT
शीलवृत्ते समाज्ञाय विद्यां योनिं च कर्म च अद्भिरेव प्रदातव्या कन्या गुणवते वरे ब्राह्मणानां सतामेष धर्मो नित्यं युधिष्ठिर
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 4
Verse 4 of 54
SANSKRIT TEXT
आवाह्यमावहेदेवं यो दद्यादनुकूलतः शिष्टानां क्षत्रियाणां च धर्म एष सनातनः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 5
Verse 5 of 54
SANSKRIT TEXT
आत्माभिप्रेतमुत्सृज्य कन्याभिप्रेत एव यः अभिप्रेता च या यस्य तस्मै देया युधिष्ठिर गान्धर्वमिति तं धर्मं प्राहुर्धर्मविदो जनाः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 6
Verse 6 of 54
SANSKRIT TEXT
धनेन बहुना क्रीत्वा संप्रलोभ्य च बान्धवान् असुराणां नृपैतं वै धर्ममाहुर्मनीषिणः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 7
Verse 7 of 54
SANSKRIT TEXT
हत्वा छित्त्वा च शीर्षाणि रुदतां रुदतीं गृहात् प्रसह्य हरणं तात राक्षसं धर्मलक्षणम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 8
Verse 8 of 54
SANSKRIT TEXT
पञ्चानां तु त्रयो धर्म्या द्वावधर्म्यौ युधिष्ठिर पैशाच आसुरश्चैव न कर्तव्यौ कथंचन
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 9
Verse 9 of 54
SANSKRIT TEXT
ब्राह्मः क्षात्रोऽथ गान्धर्व एते धर्म्या नरर्षभ पृथग्वा यदि वा मिश्राः कर्तव्या नात्र संशयः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 10
Verse 10 of 54
SANSKRIT TEXT
तिस्रो भार्या ब्राह्मणस्य द्वे भार्ये क्षत्रियस्य तु वैश्यः स्वजातिं विन्देत तास्वपत्यं समं भवेत्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 11
Verse 11 of 54
SANSKRIT TEXT
ब्राह्मणी तु भवेज्ज्येष्ठा क्षत्रिया क्षत्रियस्य तु रत्यर्थमपि शूद्रा स्यान्नेत्याहुरपरे जनाः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 12
Verse 12 of 54
SANSKRIT TEXT
अपत्यजन्म शूद्रायां न प्रशंसन्ति साधवः शूद्रायां जनयन्विप्रः प्रायश्चित्ती विधीयते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 13
Verse 13 of 54
SANSKRIT TEXT
त्रिंशद्वर्षो दशवर्षां भार्यां विन्देत नग्निकाम् एकविंशतिवर्षो वा सप्तवर्षामवाप्नुयात्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 14
Verse 14 of 54
SANSKRIT TEXT
यस्यास्तु न भवेद्भ्राता पिता वा भरतर्षभ नोपयच्छेत तां जातु पुत्रिकाधर्मिणी हि सा
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 15
Verse 15 of 54
SANSKRIT TEXT
त्रीणि वर्षाण्युदीक्षेत कन्या ऋतुमती सती चतुर्थे त्वथ संप्राप्ते स्वयं भर्तारमर्जयेत्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 16
Verse 16 of 54
SANSKRIT TEXT
प्रजनो हीयते तस्या रतिश्च भरतर्षभ अतोऽन्यथा वर्तमाना भवेद्वाच्या प्रजापतेः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 17
Verse 17 of 54
SANSKRIT TEXT
असपिण्डा च या मातुरसगोत्रा च या पितुः इत्येतामनुगच्छेत तं धर्मं मनुरब्रवीत्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 18
Verse 18 of 54
SANSKRIT TEXT
शुल्कमन्येन दत्तं स्याद्ददानीत्याह चापरः बलादन्यः प्रभाषेत धनमन्यः प्रदर्शयेत्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 19
Verse 19 of 54
SANSKRIT TEXT
पाणिग्रहीता त्वन्यः स्यात्कस्य कन्या पितामह तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 20
Verse 20 of 54
SANSKRIT TEXT
यत्किंचित्कर्म मानुष्यं संस्थानाय प्रकृष्यते मन्त्रवन्मन्त्रितं तस्य मृषावादस्तु पातकः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 21
Verse 21 of 54
SANSKRIT TEXT
भार्यापत्यृत्विगाचार्याः शिष्योपाध्याय एव च मृषोक्ते दण्डमर्हन्ति नेत्याहुरपरे जनाः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 22
Verse 22 of 54
SANSKRIT TEXT
न ह्यकामेन संवादं मनुरेवं प्रशंसति अयशस्यमधर्म्यं च यन्मृषा धर्मकोपनम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 23
Verse 23 of 54
SANSKRIT TEXT
नैकान्तदोष एकस्मिंस्तद्दानं नोपलभ्यते धर्मतो यां प्रयच्छन्ति यां च क्रीणन्ति भारत
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 24
Verse 24 of 54
SANSKRIT TEXT
बन्धुभिः समनुज्ञातो मन्त्रहोमौ प्रयोजयेत् तथा सिध्यन्ति ते मन्त्रा नादत्तायाः कथंचन
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 25
Verse 25 of 54
SANSKRIT TEXT
यस्त्वत्र मन्त्रसमयो भार्यापत्योर्मिथः कृतः तमेवाहुर्गरीयांसं यश्चासौ ज्ञातिभिः कृतः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 26
Verse 26 of 54
SANSKRIT TEXT
देवदत्तां पतिर्भार्यां वेत्ति धर्मस्य शासनात् सा दैवीं मानुषीं वाचमनृतां पर्युदस्यति
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 27
Verse 27 of 54
SANSKRIT TEXT
कन्यायां प्राप्तशुल्कायां ज्यायांश्चेदाव्रजेद्वरः धर्मकामार्थसंपन्नो वाच्यमत्रानृतं न वा
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 28
Verse 28 of 54
SANSKRIT TEXT
तस्मिन्नुभयतो दोषे कुर्वञ्छ्रेयः समाचरेत् अयं नः सर्वधर्माणां धर्मश्चिन्त्यतमो मतः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 29
Verse 29 of 54
SANSKRIT TEXT
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् तदेतत्सर्वमाचक्ष्व न हि तृप्यामि कथ्यताम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 30
Verse 30 of 54
SANSKRIT TEXT
न वै निष्ठाकरं शुल्कं ज्ञात्वासीत्तेन नाहृतम् न हि शुल्कपराः सन्तः कन्यां ददति कर्हिचित्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 31
Verse 31 of 54
SANSKRIT TEXT
अन्यैर्गुणैरुपेतं तु शुल्कं याचन्ति बान्धवाः अलंकृत्वा वहस्वेति यो दद्यादनुकूलतः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 32
Verse 32 of 54
SANSKRIT TEXT
तच्च तां च ददात्येव न शुल्कं विक्रयो न सः प्रतिगृह्य भवेद्देयमेष धर्मः सनातनः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 33
Verse 33 of 54
SANSKRIT TEXT
दास्यामि भवते कन्यामिति पूर्वं नभाषितम् ये चैवाहुर्ये च नाहुर्ये चावश्यं वदन्त्युत
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 34
Verse 34 of 54
SANSKRIT TEXT
तस्मादा ग्रहणात्पाणेर्याचयन्ति परस्परम् कन्यावरः पुरा दत्तो मरुद्भिरिति नः श्रुतम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 35
Verse 35 of 54
SANSKRIT TEXT
नानिष्टाय प्रदातव्या कन्या इत्यृषिचोदितम् तन्मूलं काममूलस्य प्रजनस्येति मे मतिः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 36
Verse 36 of 54
SANSKRIT TEXT
समीक्ष्य च बहून्दोषान्संवासाद्विद्विषाणयोः यथा निष्ठाकरं शुल्कं न जात्वासीत्तथा शृणु
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 37
Verse 37 of 54
SANSKRIT TEXT
अहं विचित्रवीर्याय द्वे कन्ये समुदावहम् जित्वा च मागधान्सर्वान्काशीनथ च कोसलान् गृहीतपाणिरेकासीत्प्राप्तशुल्कापराभवत्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 38
Verse 38 of 54
SANSKRIT TEXT
पाणौ गृहीता तत्रैव विसृज्या इति मे पिता अब्रवीदितरां कन्यामावहत्स तु कौरवः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 39
Verse 39 of 54
SANSKRIT TEXT
अप्यन्यामनुपप्रच्छ शङ्कमानः पितुर्वचः अतीव ह्यस्य धर्मेप्सा पितुर्मेऽभ्यधिकाभवत्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 40
Verse 40 of 54
SANSKRIT TEXT
ततोऽहमब्रुवं राजन्नाचारेप्सुरिदं वचः आचारं तत्त्वतो वेत्तुमिच्छामीति पुनः पुनः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 41
Verse 41 of 54
SANSKRIT TEXT
ततो मयैवमुक्ते तु वाक्ये धर्मभृतां वरः पिता मम महाराज बाह्लीको वाक्यमब्रवीत्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 42
Verse 42 of 54
SANSKRIT TEXT
यदि वः शुल्कतो निष्ठा न पाणिग्रहणं तथा लाजान्तरमुपासीत प्राप्तशुल्का पतिं वृतम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 43
Verse 43 of 54
SANSKRIT TEXT
न हि धर्मविदः प्राहुः प्रमाणं वाक्यतः स्मृतम् येषां वै शुल्कतो निष्ठा न पाणिग्रहणात्तथा
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 44
Verse 44 of 54
SANSKRIT TEXT
प्रसिद्धं भाषितं दाने तेषां प्रत्यसनं पुनः ये मन्यन्ते क्रयं शुल्कं न ते धर्मविदो जनाः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 45
Verse 45 of 54
SANSKRIT TEXT
न चैतेभ्यः प्रदातव्या न वोढव्या तथाविधा न ह्येव भार्या क्रेतव्या न विक्रेया कथंचन
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 46
Verse 46 of 54
SANSKRIT TEXT
ये च क्रीणन्ति दासीवद्ये च विक्रीणते जनाः भवेत्तेषां तथा निष्ठा लुब्धानां पापचेतसाम्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 47
Verse 47 of 54
SANSKRIT TEXT
अस्मिन्धर्मे सत्यवन्तं पर्यपृच्छन्त वै जनाः कन्यायाः प्राप्तशुल्कायाः शुल्कदः प्रशमं गतः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 48
Verse 48 of 54
SANSKRIT TEXT
पाणिग्रहीता चान्यः स्यादत्र नो धर्मसंशयः तन्नश्छिन्धि महाप्राज्ञ त्वं हि वै प्राज्ञसंमतः तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान्
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 49
Verse 49 of 54
SANSKRIT TEXT
तानेवं ब्रुवतः सर्वान्सत्यवान्वाक्यमब्रवीत् यत्रेष्टं तत्र देया स्यान्नात्र कार्या विचारणा कुर्वते जीवतोऽप्येवं मृते नैवास्ति संशयः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 50
Verse 50 of 54
SANSKRIT TEXT
देवरं प्रविशेत्कन्या तप्येद्वापि महत्तपः तमेवानुव्रता भूत्वा पाणिग्राहस्य नाम सा
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 51
Verse 51 of 54
SANSKRIT TEXT
लिखन्त्येव तु केषांचिदपरेषां शनैरपि इति ये संवदन्त्यत्र त एतं निश्चयं विदुः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 52
Verse 52 of 54
SANSKRIT TEXT
तत्पाणिग्रहणात्पूर्वमुत्तरं यत्र वर्तते सर्वमङ्गलमन्त्रं वै मृषावादस्तु पातकः
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 53
Verse 53 of 54
SANSKRIT TEXT
पाणिग्रहणमन्त्राणां निष्ठा स्यात्सप्तमे पदे पाणिग्राहस्य भार्या स्याद्यस्य चाद्भिः प्रदीयते
No translation available in english for this verse.
Anushasana Parva, Adhyaya 44, Verse 54
Verse 54 of 54
SANSKRIT TEXT
अनुकूलामनुवंशां भ्रात्रा दत्तामुपाग्निकाम् परिक्रम्य यथान्यायं भार्यां विन्देद्द्विजोत्तमः
No translation available in english for this verse.