Anushasana Parva, Adhyaya 41

ततः कदाचिद्देवेन्द्रो दिव्यरूपवपुर्धरः

इदमन्तरमित्येवं ततोऽभ्यागादथाश्रमम्

रूपमप्रतिमं कृत्वा लोभनीयं जनाधिप

दर्शनीयतमो भूत्वा प्रविवेश तमाश्रमम्

स ददर्श तमासीनं विपुलस्य कलेवरम्

निश्चेष्टं स्तब्धनयनं यथालेख्यगतं तथा

रुचिं च रुचिरापाङ्गीं पीनश्रोणिपयोधराम्

पद्मपत्रविशालाक्षीं संपूर्णेन्दुनिभाननाम्

सा तमालोक्य सहसा प्रत्युत्थातुमियेष ह

रूपेण विस्मिता कोऽसीत्यथ वक्तुमिहेच्छती

उत्थातुकामापि सती व्यतिष्ठद्विपुलेन सा

निगृहीता मनुष्येन्द्र न शशाक विचेष्टितुम्

तामाबभाषे देवेन्द्रः साम्ना परमवल्गुना

त्वदर्थमागतं विद्धि देवेन्द्रं मां शुचिस्मिते

क्लिश्यमानमनङ्गेन त्वत्संकल्पोद्भवेन वै

तत्पर्याप्नुहि मां सुभ्रु पुरा कालोऽतिवर्तते

तमेवंवादिनं शक्रं शुश्राव विपुलो मुनिः

गुरुपत्न्याः शरीरस्थो ददर्श च सुराधिपम्

न शशाक च सा राजन्प्रत्युत्थातुमनिन्दिता

वक्तुं च नाशकद्राजन्विष्टब्धा विपुलेन सा

आकारं गुरुपत्न्यास्तु विज्ञाय स भृगूद्वहः

निजग्राह महातेजा योगेन बलवत्प्रभो

बबन्ध योगबन्धैश्च तस्याः सर्वेन्द्रियाणि सः

तां निर्विकारां दृष्ट्वा तु पुनरेव शचीपतिः

उवाच व्रीडितो राजंस्तां योगबलमोहिताम्

एह्येहीति ततः सा तं प्रतिवक्तुमियेष च

स तां वाचं गुरोः पत्न्या विपुलः पर्यवर्तयत्

भोः किमागमने कृत्यमिति तस्याश्च निःसृता

वक्त्राच्छशाङ्कप्रतिमाद्वाणी संस्कारभूषिता

व्रीडिता सा तु तद्वाक्यमुक्त्वा परवशा तदा

पुरंदरश्च संत्रस्तो बभूव विमनास्तदा

स तद्वैकृतमालक्ष्य देवराजो विशां पते

अवैक्षत सहस्राक्षस्तदा दिव्येन चक्षुषा

ददर्श च मुनिं तस्याः शरीरान्तरगोचरम्

प्रतिबिम्बमिवादर्शे गुरुपत्न्याः शरीरगम्

स तं घोरेण तपसा युक्तं दृष्ट्वा पुरंदरः

प्रावेपत सुसंत्रस्तः शापभीतस्तदा विभो

विमुच्य गुरुपत्नीं तु विपुलः सुमहातपाः

स्वं कलेवरमाविश्य शक्रं भीतमथाब्रवीत्

अजितेन्द्रिय पापात्मन्कामात्मक पुरंदर

न चिरं पूजयिष्यन्ति देवास्त्वां मानुषास्तथा

किं नु तद्विस्मृतं शक्र न तन्मनसि ते स्थितम्

गौतमेनासि यन्मुक्तो भगाङ्कपरिचिह्नितः

जाने त्वां बालिशमतिमकृतात्मानमस्थिरम्

मयेयं रक्ष्यते मूढ गच्छ पाप यथागतम्

नाहं त्वामद्य मूढात्मन्दहेयं हि स्वतेजसा

कृपायमाणस्तु न ते दग्धुमिच्छामि वासव

स च घोरतपा धीमान्गुरुर्मे पापचेतसम्

दृष्ट्वा त्वां निर्दहेदद्य क्रोधदीप्तेन चक्षुषा

नैवं तु शक्र कर्तव्यं पुनर्मान्याश्च ते द्विजाः

मा गमः ससुतामात्योऽत्ययं ब्रह्मबलार्दितः

अमरोऽस्मीति यद्बुद्धिमेतामास्थाय वर्तसे

मावमंस्था न तपसामसाध्यं नाम किंचन

तच्छ्रुत्वा वचनं शक्रो विपुलस्य महात्मनः

अकिंचिदुक्त्वा व्रीडितस्तत्रैवान्तरधीयत

मुहूर्तयाते शक्रे तु देवशर्मा महातपाः

कृत्वा यज्ञं यथाकाममाजगाम स्वमाश्रमम्

आगतेऽथ गुरौ राजन्विपुलः प्रियकर्मकृत्

रक्षितां गुरवे भार्यां न्यवेदयदनिन्दिताम्

अभिवाद्य च शान्तात्मा स गुरुं गुरुवत्सलः

विपुलः पर्युपातिष्ठद्यथापूर्वमशङ्कितः