Shanti Parva, Adhyaya 326

एवं स्तुतः स भगवान्गुह्यैस्तथ्यैश्च नामभिः

तं मुनिं दर्शयामास नारदं विश्वरूपधृक्

किंचिच्चन्द्रविशुद्धात्मा किंचिच्चन्द्राद्विशेषवान्

कृशानुवर्णः किंचिच्च किंचिद्धिष्ण्याकृतिः प्रभुः

शुकपत्रवर्णः किंचिच्च किंचित्स्फटिकसप्रभः

नीलाञ्जनचयप्रख्यो जातरूपप्रभः क्वचित्

प्रवालाङ्कुरवर्णश्च श्वेतवर्णः क्वचिद्बभौ

क्वचित्सुवर्णवर्णाभो वैडूर्यसदृशः क्वचित्

नीलवैडूर्यसदृश इन्द्रनीलनिभः क्वचित्

मयूरग्रीववर्णाभो मुक्ताहारनिभः क्वचित्

एतान्वर्णान्बहुविधान्रूपे बिभ्रत्सनातनः

सहस्रनयनः श्रीमाञ्शतशीर्षः सहस्रपात्

सहस्रोदरबाहुश्च अव्यक्त इति च क्वचित्

ओंकारमुद्गिरन्वक्त्रात्सावित्रीं च तदन्वयाम्

शेषेभ्यश्चैव वक्त्रेभ्यश्चतुर्वेदोद्गतं वसु

आरण्यकं जगौ देवो हरिर्नारायणो वशी

वेदीं कमण्डलुं दर्भान्मणिरूपानथोपलान्

अजिनं दण्डकाष्ठं च ज्वलितं च हुताशनम्

धारयामास देवेशो हस्तैर्यज्ञपतिस्तदा

तं प्रसन्नं प्रसन्नात्मा नारदो द्विजसत्तमः

वाग्यतः प्रयतो भूत्वा ववन्दे परमेश्वरम्

तमुवाच नतं मूर्ध्ना देवानामादिरव्ययः

एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैव महर्षयः

इमं देशमनुप्राप्ता मम दर्शनलालसाः

न च मां ते ददृशिरे न च द्रक्ष्यति कश्चन

ऋते ह्येकान्तिकश्रेष्ठात्त्वं चैवैकान्तिको मतः

ममैतास्तनवः श्रेष्ठा जाता धर्मगृहे द्विज

तास्त्वं भजस्व सततं साधयस्व यथागतम्

वृणीष्व च वरं विप्र मत्तस्त्वं यमिहेच्छसि

प्रसन्नोऽहं तवाद्येह विश्वमूर्तिरिहाव्ययः

अद्य मे तपसो देव यमस्य नियमस्य च

सद्यः फलमवाप्तं वै दृष्टो यद्भगवान्मया

वर एष ममात्यन्तं दृष्टस्त्वं यत्सनातनः

भगवान्विश्वदृक्सिंहः सर्वमूर्तिर्महाप्रभुः

एवं संदर्शयित्वा तु नारदं परमेष्ठिजम्

उवाच वचनं भूयो गच्छ नारद माचिरम्

इमे ह्यनिन्द्रियाहारा मद्भक्ताश्चन्द्रवर्चसः

एकाग्राश्चिन्तयेयुर्मां नैषां विघ्नो भवेदिति

सिद्धाश्चैते महाभागाः पुरा ह्येकान्तिनोऽभवन्

तमोरजोविनिर्मुक्ता मां प्रवेक्ष्यन्त्यसंशयम्

न दृश्यश्चक्षुषा योऽसौ न स्पृश्यः स्पर्शनेन च

न घ्रेयश्चैव गन्धेन रसेन च विवर्जितः

सत्त्वं रजस्तमश्चैव न गुणास्तं भजन्ति वै

यश्च सर्वगतः साक्षी लोकस्यात्मेति कथ्यते

भूतग्रामशरीरेषु नश्यत्सु न विनश्यति

अजो नित्यः शाश्वतश्च निर्गुणो निष्कलस्तथा

द्विर्द्वादशेभ्यस्तत्त्वेभ्यः ख्यातो यः पञ्चविंशकः

पुरुषो निष्क्रियश्चैव ज्ञानदृश्यश्च कथ्यते

यं प्रविश्य भवन्तीह मुक्ता वै द्विजसत्तम

स वासुदेवो विज्ञेयः परमात्मा सनातनः

पश्य देवस्य माहात्म्यं महिमानं च नारद

शुभाशुभैः कर्मभिर्यो न लिप्यति कदाचन

सत्त्वं रजस्तमश्चैव गुणानेतान्प्रचक्षते

एते सर्वशरीरेषु तिष्ठन्ति विचरन्ति च

एतान्गुणांस्तु क्षेत्रज्ञो भुङ्क्ते नैभिः स भुज्यते

निर्गुणो गुणभुक्चैव गुणस्रष्टा गुणाधिकः

जगत्प्रतिष्ठा देवर्षे पृथिव्यप्सु प्रलीयते

ज्योतिष्यापः प्रलीयन्ते ज्योतिर्वायौ प्रलीयते

खे वायुः प्रलयं याति मनस्याकाशमेव च

मनो हि परमं भूतं तदव्यक्ते प्रलीयते

अव्यक्तं पुरुषे ब्रह्मन्निष्क्रिये संप्रलीयते

नास्ति तस्मात्परतरं पुरुषाद्वै सनातनात्