DharmaPragya
Shanti Parva, Adhyaya 316
Containing 59 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 1
Verse 1 of 59
SANSKRIT TEXT
एतस्मिन्नन्तरे शून्ये नारदः समुपागमत् शुकं स्वाध्यायनिरतं वेदार्थान्वक्तुमीप्सितान्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 2
Verse 2 of 59
SANSKRIT TEXT
देवर्षिं तु शुको दृष्ट्वा नारदं समुपस्थितम् अर्घ्यपूर्वेण विधिना वेदोक्तेनाभ्यपूजयत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 3
Verse 3 of 59
SANSKRIT TEXT
नारदोऽथाब्रवीत्प्रीतो ब्रूहि ब्रह्मविदां वर केन त्वां श्रेयसा तात योजयामीति हृष्टवत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 4
Verse 4 of 59
SANSKRIT TEXT
नारदस्य वचः श्रुत्वा शुकः प्रोवाच भारत अस्मिँल्लोके हितं यत्स्यात्तेन मां योक्तुमर्हसि
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 5
Verse 5 of 59
SANSKRIT TEXT
तत्त्वं जिज्ञासतां पूर्वमृषीणां भावितात्मनाम् सनत्कुमारो भगवानिदं वचनमब्रवीत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 6
Verse 6 of 59
SANSKRIT TEXT
नास्ति विद्यासमं चक्षुर्नास्ति विद्यासमं तपः नास्ति रागसमं दुःखं नास्ति त्यागसमं सुखम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 7
Verse 7 of 59
SANSKRIT TEXT
निवृत्तिः कर्मणः पापात्सततं पुण्यशीलता सद्वृत्तिः समुदाचारः श्रेय एतदनुत्तमम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 8
Verse 8 of 59
SANSKRIT TEXT
मानुष्यमसुखं प्राप्य यः सज्जति स मुह्यति नालं स दुःखमोक्षाय सङ्गो वै दुःखलक्षणम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 9
Verse 9 of 59
SANSKRIT TEXT
सक्तस्य बुद्धिश्चलति मोहजालविवर्धिनी मोहजालावृतो दुःखमिह चामुत्र चाश्नुते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 10
Verse 10 of 59
SANSKRIT TEXT
सर्वोपायेन कामस्य क्रोधस्य च विनिग्रहः कार्यः श्रेयोर्थिना तौ हि श्रेयोघातार्थमुद्यतौ
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 11
Verse 11 of 59
SANSKRIT TEXT
नित्यं क्रोधात्तपो रक्षेच्छ्रियं रक्षेत मत्सरात् विद्यां मानावमानाभ्यामात्मानं तु प्रमादतः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 12
Verse 12 of 59
SANSKRIT TEXT
आनृशंस्यं परो धर्मः क्षमा च परमं बलम् आत्मज्ञानं परं ज्ञानं न सत्याद्विद्यते परम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 13
Verse 13 of 59
SANSKRIT TEXT
सत्यस्य वचनं श्रेयः सत्यादपि हितं भवेत् यद्भूतहितमत्यन्तमेतत्सत्यं मतं मम
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 14
Verse 14 of 59
SANSKRIT TEXT
सर्वारम्भफलत्यागी निराशीर्निष्परिग्रहः येन सर्वं परित्यक्तं स विद्वान्स च पण्डितः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 15
Verse 15 of 59
SANSKRIT TEXT
इन्द्रियैरिन्द्रियार्थेभ्यश्चरत्यात्मवशैरिह असज्जमानः शान्तात्मा निर्विकारः समाहितः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 16
Verse 16 of 59
SANSKRIT TEXT
आत्मभूतैरतद्भूतः सह चैव विनैव च स विमुक्तः परं श्रेयो नचिरेणाधिगच्छति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 17
Verse 17 of 59
SANSKRIT TEXT
अदर्शनमसंस्पर्शस्तथासंभाषणं सदा यस्य भूतैः सह मुने स श्रेयो विन्दते परम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 18
Verse 18 of 59
SANSKRIT TEXT
न हिंस्यात्सर्वभूतानि मैत्रायणगतश्चरेत् नेदं जन्म समासाद्य वैरं कुर्वीत केनचित्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 19
Verse 19 of 59
SANSKRIT TEXT
आकिंचन्यं सुसंतोषो निराशीष्ट्वमचापलम् एतदाहुः परं श्रेय आत्मज्ञस्य जितात्मनः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 20
Verse 20 of 59
SANSKRIT TEXT
परिग्रहं परित्यज्य भव तात जितेन्द्रियः अशोकं स्थानमातिष्ठ इह चामुत्र चाभयम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 21
Verse 21 of 59
SANSKRIT TEXT
निरामिषा न शोचन्ति त्यजेहामिषमात्मनः परित्यज्यामिषं सौम्य दुःखतापाद्विमोक्ष्यसे
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 22
Verse 22 of 59
SANSKRIT TEXT
तपोनित्येन दान्तेन मुनिना संयतात्मना अजितं जेतुकामेन भाव्यं सङ्गेष्वसङ्गिना
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 23
Verse 23 of 59
SANSKRIT TEXT
गुणसङ्गेष्वनासक्त एकचर्यारतः सदा ब्राह्मणो नचिरादेव सुखमायात्यनुत्तमम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 24
Verse 24 of 59
SANSKRIT TEXT
द्वंद्वारामेषु भूतेषु य एको रमते मुनिः विद्धि प्रज्ञानतृप्तं तं ज्ञानतृप्तो न शोचति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 25
Verse 25 of 59
SANSKRIT TEXT
शुभैर्लभति देवत्वं व्यामिश्रैर्जन्म मानुषम् अशुभैश्चाप्यधोजन्म कर्मभिर्लभतेऽवशः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 26
Verse 26 of 59
SANSKRIT TEXT
तत्र मृत्युजरादुःखैः सततं समभिद्रुतः संसारे पच्यते जन्तुस्तत्कथं नावबुध्यसे
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 27
Verse 27 of 59
SANSKRIT TEXT
अहिते हितसंज्ञस्त्वमध्रुवे ध्रुवसंज्ञकः अनर्थे चार्थसंज्ञस्त्वं किमर्थं नावबुध्यसे
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 28
Verse 28 of 59
SANSKRIT TEXT
संवेष्ट्यमानं बहुभिर्मोहतन्तुभिरात्मजैः कोशकारवदात्मानं वेष्टयन्नावबुध्यसे
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 29
Verse 29 of 59
SANSKRIT TEXT
अलं परिग्रहेणेह दोषवान्हि परिग्रहः कृमिर्हि कोशकारस्तु बध्यते स्वपरिग्रहात्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 30
Verse 30 of 59
SANSKRIT TEXT
पुत्रदारकुटुम्बेषु सक्ताः सीदन्ति जन्तवः सरःपङ्कार्णवे मग्ना जीर्णा वनगजा इव
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 31
Verse 31 of 59
SANSKRIT TEXT
महाजालसमाकृष्टान्स्थले मत्स्यानिवोद्धृतान् स्नेहजालसमाकृष्टान्पश्य जन्तून्सुदुःखितान्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 32
Verse 32 of 59
SANSKRIT TEXT
कुटुम्बं पुत्रदारं च शरीरं द्रव्यसंचयाः पारक्यमध्रुवं सर्वं किं स्वं सुकृतदुष्कृतम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 33
Verse 33 of 59
SANSKRIT TEXT
यदा सर्वं परित्यज्य गन्तव्यमवशेन ते अनर्थे किं प्रसक्तस्त्वं स्वमर्थं नानुतिष्ठसि
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 34
Verse 34 of 59
SANSKRIT TEXT
अविश्रान्तमनालम्बमपाथेयमदैशिकम् तमःकान्तारमध्वानं कथमेको गमिष्यसि
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 35
Verse 35 of 59
SANSKRIT TEXT
न हि त्वा प्रस्थितं कश्चित्पृष्ठतोऽनुगमिष्यति सुकृतं दुष्कृतं च त्वा यास्यन्तमनुयास्यति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 36
Verse 36 of 59
SANSKRIT TEXT
विद्या कर्म च शौर्यं च ज्ञानं च बहुविस्तरम् अर्थार्थमनुसार्यन्ते सिद्धार्थस्तु विमुच्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 37
Verse 37 of 59
SANSKRIT TEXT
निबन्धनी रज्जुरेषा या ग्रामे वसतो रतिः छित्त्वैनां सुकृतो यान्ति नैनां छिन्दन्ति दुष्कृतः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 38
Verse 38 of 59
SANSKRIT TEXT
रूपकूलां मनःस्रोतां स्पर्शद्वीपां रसावहाम् गन्धपङ्कां शब्दजलां स्वर्गमार्गदुरावहाम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 39
Verse 39 of 59
SANSKRIT TEXT
क्षमारित्रां सत्यमयीं धर्मस्थैर्यवटाकराम् त्यागवाताध्वगां शीघ्रां बुद्धिनावा नदीं तरेत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 40
Verse 40 of 59
SANSKRIT TEXT
त्यज धर्ममधर्मं च उभे सत्यानृते त्यज उभे सत्यानृते त्यक्त्वा येन त्यजसि तं त्यज
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 41
Verse 41 of 59
SANSKRIT TEXT
त्यज धर्ममसंकल्पादधर्मं चाप्यहिंसया उभे सत्यानृते बुद्ध्या बुद्धिं परमनिश्चयात्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 42
Verse 42 of 59
SANSKRIT TEXT
अस्थिस्थूणं स्नायुयुतं मांसशोणितलेपनम् चर्मावनद्धं दुर्गन्धि पूर्णं मूत्रपुरीषयोः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 43
Verse 43 of 59
SANSKRIT TEXT
जराशोकसमाविष्टं रोगायतनमातुरम् रजस्वलमनित्यं च भूतावासं समुत्सृज
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 44
Verse 44 of 59
SANSKRIT TEXT
इदं विश्वं जगत्सर्वमजगच्चापि यद्भवेत् महाभूतात्मकं सर्वं महद्यत्परमाणु यत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 45
Verse 45 of 59
SANSKRIT TEXT
इन्द्रियाणि च पञ्चैव तमः सत्त्वं रजस्तथा इत्येष सप्तदशको राशिरव्यक्तसंज्ञकः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 46
Verse 46 of 59
SANSKRIT TEXT
सर्वैरिहेन्द्रियार्थैश्च व्यक्ताव्यक्तैर्हि संहितः पञ्चविंशक इत्येष व्यक्ताव्यक्तमयो गुणः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 47
Verse 47 of 59
SANSKRIT TEXT
एतैः सर्वैः समायुक्तः पुमानित्यभिधीयते त्रिवर्गोऽत्र सुखं दुःखं जीवितं मरणं तथा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 48
Verse 48 of 59
SANSKRIT TEXT
य इदं वेद तत्त्वेन स वेद प्रभवाप्ययौ पाराशर्येह बोद्धव्यं ज्ञानानां यच्च किंचन
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 49
Verse 49 of 59
SANSKRIT TEXT
इन्द्रियैर्गृह्यते यद्यत्तत्तद्व्यक्तमिति स्थितिः अव्यक्तमिति विज्ञेयं लिङ्गग्राह्यमतीन्द्रियम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 50
Verse 50 of 59
SANSKRIT TEXT
इन्द्रियैर्नियतैर्देही धाराभिरिव तर्प्यते लोके विततमात्मानं लोकं चात्मनि पश्यति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 51
Verse 51 of 59
SANSKRIT TEXT
परावरदृशः शक्तिर्ज्ञानवेलां न पश्यति पश्यतः सर्वभूतानि सर्वावस्थासु सर्वदा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 52
Verse 52 of 59
SANSKRIT TEXT
ब्रह्मभूतस्य संयोगो नाशुभेनोपपद्यते ज्ञानेन विविधान्क्लेशानतिवृत्तस्य मोहजान् लोके बुद्धिप्रकाशेन लोकमार्गो न रिष्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 53
Verse 53 of 59
SANSKRIT TEXT
अनादिनिधनं जन्तुमात्मनि स्थितमव्ययम् अकर्तारममूर्तं च भगवानाह तीर्थवित्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 54
Verse 54 of 59
SANSKRIT TEXT
यो जन्तुः स्वकृतैस्तैस्तैः कर्मभिर्नित्यदुःखितः स दुःखप्रतिघातार्थं हन्ति जन्तूननेकधा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 55
Verse 55 of 59
SANSKRIT TEXT
ततः कर्म समादत्ते पुनरन्यन्नवं बहु तप्यतेऽथ पुनस्तेन भुक्त्वापथ्यमिवातुरः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 56
Verse 56 of 59
SANSKRIT TEXT
अजस्रमेव मोहार्तो दुःखेषु सुखसंज्ञितः बध्यते मथ्यते चैव कर्मभिर्मन्थवत्सदा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 57
Verse 57 of 59
SANSKRIT TEXT
ततो निवृत्तो बन्धात्स्वात्कर्मणामुदयादिह परिभ्रमति संसारं चक्रवद्बहुवेदनः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 58
Verse 58 of 59
SANSKRIT TEXT
स त्वं निवृत्तबन्धस्तु निवृत्तश्चापि कर्मतः सर्ववित्सर्वजित्सिद्धो भव भावविवर्जितः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 316, Verse 59
Verse 59 of 59
SANSKRIT TEXT
संयमेन नवं बन्धं निवर्त्य तपसो बलात् संप्राप्ता बहवः सिद्धिमप्यबाधां सुखोदयाम्
No translation available in english for this verse.