Shanti Parva, Adhyaya 312

स मोक्षमनुचिन्त्यैव शुकः पितरमभ्यगात्

प्राहाभिवाद्य च गुरुं श्रेयोर्थी विनयान्वितः

मोक्षधर्मेषु कुशलो भगवान्प्रब्रवीतु मे

यथा मे मनसः शान्तिः परमा संभवेत्प्रभो

श्रुत्वा पुत्रस्य वचनं परमर्षिरुवाच तम्

अधीष्व पुत्र मोक्षं वै धर्मांश्च विविधानपि

पितुर्नियोगाज्जग्राह शुको ब्रह्मविदां वरः

योगशास्त्रं च निखिलं कापिलं चैव भारत

स तं ब्राह्म्या श्रिया युक्तं ब्रह्मतुल्यपराक्रमम्

मेने पुत्रं यदा व्यासो मोक्षविद्याविशारदम्

उवाच गच्छेति तदा जनकं मिथिलेश्वरम्

स ते वक्ष्यति मोक्षार्थं निखिलेन विशेषतः

पितुर्नियोगादगमन्मैथिलं जनकं नृपम्

प्रष्टुं धर्मस्य निष्ठां वै मोक्षस्य च परायणम्

उक्तश्च मानुषेण त्वं पथा गच्छेत्यविस्मितः

न प्रभावेण गन्तव्यमन्तरिक्षचरेण वै

आर्जवेणैव गन्तव्यं न सुखान्वेषिणा पथा

नान्वेष्टव्या विशेषास्तु विशेषा हि प्रसङ्गिनः

अहंकारो न कर्तव्यो याज्ये तस्मिन्नराधिपे

स्थातव्यं च वशे तस्य स ते छेत्स्यति संशयम्

स धर्मकुशलो राजा मोक्षशास्त्रविशारदः

याज्यो मम स यद्ब्रूयात्तत्कार्यमविशङ्कया

एवमुक्तः स धर्मात्मा जगाम मिथिलां मुनिः

पद्भ्यां शक्तोऽन्तरिक्षेण क्रान्तुं भूमिं ससागराम्

स गिरींश्चाप्यतिक्रम्य नदीस्तीर्त्वा सरांसि च

बहुव्यालमृगाकीर्णा विविधाश्चाटवीस्तथा

मेरोर्हरेश्च द्वे वर्षे वर्षं हैमवतं तथा

क्रमेणैव व्यतिक्रम्य भारतं वर्षमासदत्

स देशान्विविधान्पश्यंश्चीनहूणनिषेवितान्

आर्यावर्तमिमं देशमाजगाम महामुनिः

पितुर्वचनमाज्ञाय तमेवार्थं विचिन्तयन्

अध्वानं सोऽतिचक्राम खेऽचरः खे चरन्निव

पत्तनानि च रम्याणि स्फीतानि नगराणि च

रत्नानि च विचित्राणि शुकः पश्यन्न पश्यति

उद्यानानि च रम्याणि तथैवायतनानि च

पुण्यानि चैव तीर्थानि सोऽतिक्रम्य तथाध्वनः

सोऽचिरेणैव कालेन विदेहानाससाद ह

रक्षितान्धर्मराजेन जनकेन महात्मना

तत्र ग्रामान्बहून्पश्यन्बह्वन्नरसभोजनान्

पल्लीघोषान्समृद्धांश्च बहुगोकुलसंकुलान्

स्फीतांश्च शालियवसैर्हंससारससेवितान्

पद्मिनीभिश्च शतशः श्रीमतीभिरलंकृतान्

स विदेहानतिक्रम्य समृद्धजनसेवितान्

मिथिलोपवनं रम्यमाससाद महर्द्धिमत्

हस्त्यश्वरथसंकीर्णं नरनारीसमाकुलम्

पश्यन्नपश्यन्निव तत्समतिक्रामदच्युतः

मनसा तं वहन्भारं तमेवार्थं विचिन्तयन्

आत्मारामः प्रसन्नात्मा मिथिलामाससाद ह

तस्या द्वारं समासाद्य द्वारपालैर्निवारितः

स्थितो ध्यानपरो मुक्तो विदितः प्रविवेश ह

स राजमार्गमासाद्य समृद्धजनसंकुलम्

पार्थिवक्षयमासाद्य निःशङ्कः प्रविवेश ह

तत्रापि द्वारपालास्तमुग्रवाचो न्यषेधयन्

तथैव च शुकस्तत्र निर्मन्युः समतिष्ठत

न चातपाध्वसंतप्तः क्षुत्पिपासाश्रमान्वितः

प्रताम्यति ग्लायति वा नापैति च तथातपात्

तेषां तु द्वारपालानामेकः शोकसमन्वितः

मध्यंगतमिवादित्यं दृष्ट्वा शुकमवस्थितम्

पूजयित्वा यथान्यायमभिवाद्य कृताञ्जलिः

प्रावेशयत्ततः कक्ष्यां द्वितीयां राजवेश्मनः