DharmaPragya
Shanti Parva, Adhyaya 291
Containing 48 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 1
Verse 1 of 48
SANSKRIT TEXT
किं तदक्षरमित्युक्तं यस्मान्नावर्तते पुनः किं च तत्क्षरमित्युक्तं यस्मादावर्तते पुनः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 2
Verse 2 of 48
SANSKRIT TEXT
अक्षरक्षरयोर्व्यक्तिमिच्छाम्यरिनिषूदन उपलब्धुं महाबाहो तत्त्वेन कुरुनन्दन
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 3
Verse 3 of 48
SANSKRIT TEXT
त्वं हि ज्ञाननिधिर्विप्रैरुच्यसे वेदपारगैः ऋषिभिश्च महाभागैर्यतिभिश्च महात्मभिः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 4
Verse 4 of 48
SANSKRIT TEXT
शेषमल्पं दिनानां ते दक्षिणायनभास्करे आवृत्ते भगवत्यर्के गन्तासि परमां गतिम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 5
Verse 5 of 48
SANSKRIT TEXT
त्वयि प्रतिगते श्रेयः कुतः श्रोष्यामहे वयम् कुरुवंशप्रदीपस्त्वं ज्ञानद्रव्येण दीप्यसे
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 6
Verse 6 of 48
SANSKRIT TEXT
तदेतच्छ्रोतुमिच्छामि त्वत्तः कुरुकुलोद्वह न तृप्यामीह राजेन्द्र शृण्वन्नमृतमीदृशम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 7
Verse 7 of 48
SANSKRIT TEXT
अत्र ते वर्तयिष्येऽहमितिहासं पुरातनम् वसिष्ठस्य च संवादं करालजनकस्य च
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 8
Verse 8 of 48
SANSKRIT TEXT
वसिष्ठं श्रेष्ठमासीनमृषीणां भास्करद्युतिम् पप्रच्छ जनको राजा ज्ञानं नैःश्रेयसं परम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 9
Verse 9 of 48
SANSKRIT TEXT
परमध्यात्मकुशलमध्यात्मगतिनिश्चयम् मैत्रावरुणिमासीनमभिवाद्य कृताञ्जलिः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 10
Verse 10 of 48
SANSKRIT TEXT
स्वक्षरं प्रश्रितं वाक्यं मधुरं चाप्यनुल्बणम् पप्रच्छर्षिवरं राजा करालजनकः पुरा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 11
Verse 11 of 48
SANSKRIT TEXT
भगवञ्श्रोतुमिच्छामि परं ब्रह्म सनातनम् यस्मान्न पुनरावृत्तिमाप्नुवन्ति मनीषिणः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 12
Verse 12 of 48
SANSKRIT TEXT
यच्च तत्क्षरमित्युक्तं यत्रेदं क्षरते जगत् यच्चाक्षरमिति प्रोक्तं शिवं क्षेम्यमनामयम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 13
Verse 13 of 48
SANSKRIT TEXT
श्रूयतां पृथिवीपाल क्षरतीदं यथा जगत् यन्न क्षरति पूर्वेण यावत्कालेन चाप्यथ
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 14
Verse 14 of 48
SANSKRIT TEXT
युगं द्वादशसाहस्रं कल्पं विद्धि चतुर्गुणम् दशकल्पशतावृत्तं तदहर्ब्राह्ममुच्यते रात्रिश्चैतावती राजन्यस्यान्ते प्रतिबुध्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 15
Verse 15 of 48
SANSKRIT TEXT
सृजत्यनन्तकर्माणं महान्तं भूतमग्रजम् मूर्तिमन्तममूर्तात्मा विश्वं शंभुः स्वयंभुवः अणिमा लघिमा प्राप्तिरीशानं ज्योतिरव्ययम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 16
Verse 16 of 48
SANSKRIT TEXT
सर्वतःपाणिपादान्तं सर्वतोक्षिशिरोमुखम् सर्वतःश्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 17
Verse 17 of 48
SANSKRIT TEXT
हिरण्यगर्भो भगवानेष बुद्धिरिति स्मृतः महानिति च योगेषु विरिञ्च इति चाप्युत
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 18
Verse 18 of 48
SANSKRIT TEXT
सांख्ये च पठ्यते शास्त्रे नामभिर्बहुधात्मकः विचित्ररूपो विश्वात्मा एकाक्षर इति स्मृतः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 19
Verse 19 of 48
SANSKRIT TEXT
वृतं नैकात्मकं येन कृत्स्नं त्रैलोक्यमात्मना तथैव बहुरूपत्वाद्विश्वरूप इति स्मृतः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 20
Verse 20 of 48
SANSKRIT TEXT
एष वै विक्रियापन्नः सृजत्यात्मानमात्मना अहंकारं महातेजाः प्रजापतिमहंकृतम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 21
Verse 21 of 48
SANSKRIT TEXT
अव्यक्ताद्व्यक्तमुत्पन्नं विद्यासर्गं वदन्ति तम् महान्तं चाप्यहंकारमविद्यासर्गमेव च
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 22
Verse 22 of 48
SANSKRIT TEXT
अविधिश्च विधिश्चैव समुत्पन्नौ तथैकतः विद्याविद्येति विख्याते श्रुतिशास्त्रार्थचिन्तकैः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 23
Verse 23 of 48
SANSKRIT TEXT
भूतसर्गमहंकारात्तृतीयं विद्धि पार्थिव अहंकारेषु भूतेषु चतुर्थं विद्धि वैकृतम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 24
Verse 24 of 48
SANSKRIT TEXT
वायुर्ज्योतिरथाकाशमापोऽथ पृथिवी तथा शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धस्तथैव च
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 25
Verse 25 of 48
SANSKRIT TEXT
एवं युगपदुत्पन्नं दशवर्गमसंशयम् पञ्चमं विद्धि राजेन्द्र भौतिकं सर्गमर्थवत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 26
Verse 26 of 48
SANSKRIT TEXT
श्रोत्रं त्वक्चक्षुषी जिह्वा घ्राणमेव च पञ्चमम् वाक्च हस्तौ च पादौ च पायुर्मेढ्रं तथैव च
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 27
Verse 27 of 48
SANSKRIT TEXT
बुद्धीन्द्रियाणि चैतानि तथा कर्मेन्द्रियाणि च संभूतानीह युगपन्मनसा सह पार्थिव
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 28
Verse 28 of 48
SANSKRIT TEXT
एषा तत्त्वचतुर्विंशा सर्वाकृतिषु वर्तते यां ज्ञात्वा नाभिशोचन्ति ब्राह्मणास्तत्त्वदर्शिनः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 29
Verse 29 of 48
SANSKRIT TEXT
एतद्देहं समाख्यातं त्रैलोक्ये सर्वदेहिषु वेदितव्यं नरश्रेष्ठ सदेवनरदानवे
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 30
Verse 30 of 48
SANSKRIT TEXT
सयक्षभूतगन्धर्वे सकिंनरमहोरगे सचारणपिशाचे वै सदेवर्षिनिशाचरे
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 31
Verse 31 of 48
SANSKRIT TEXT
सदंशकीटमशके सपूतिकृमिमूषके शुनि श्वपाके वैणेये सचण्डाले सपुल्कसे
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 32
Verse 32 of 48
SANSKRIT TEXT
हस्त्यश्वखरशार्दूले सवृक्षे गवि चैव ह यच्च मूर्तिमयं किंचित्सर्वत्रैतन्निदर्शनम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 33
Verse 33 of 48
SANSKRIT TEXT
जले भुवि तथाकाशे नान्यत्रेति विनिश्चयः स्थानं देहवतामस्ति इत्येवमनुशुश्रुम
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 34
Verse 34 of 48
SANSKRIT TEXT
कृत्स्नमेतावतस्तात क्षरते व्यक्तसंज्ञकम् अहन्यहनि भूतात्मा ततः क्षर इति स्मृतः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 35
Verse 35 of 48
SANSKRIT TEXT
एतदक्षरमित्युक्तं क्षरतीदं यथा जगत् जगन्मोहात्मकं प्राहुरव्यक्तं व्यक्तसंज्ञकम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 36
Verse 36 of 48
SANSKRIT TEXT
महांश्चैवाग्रजो नित्यमेतत्क्षरनिदर्शनम् कथितं ते महाराज यस्मान्नावर्तते पुनः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 37
Verse 37 of 48
SANSKRIT TEXT
पञ्चविंशतिमो विष्णुर्निस्तत्त्वस्तत्त्वसंज्ञकः तत्त्वसंश्रयणादेतत्तत्त्वमाहुर्मनीषिणः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 38
Verse 38 of 48
SANSKRIT TEXT
यदमूर्त्यसृजद्व्यक्तं तत्तन्मूर्त्यधितिष्ठति चतुर्विंशतिमो व्यक्तो ह्यमूर्तः पञ्चविंशकः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 39
Verse 39 of 48
SANSKRIT TEXT
स एव हृदि सर्वासु मूर्तिष्वातिष्ठतेऽऽत्मवान् चेतयंश्चेतनो नित्यः सर्वमूर्तिरमूर्तिमान्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 40
Verse 40 of 48
SANSKRIT TEXT
सर्गप्रलयधर्मिण्या असर्गप्रलयात्मकः गोचरे वर्तते नित्यं निर्गुणो गुणसंज्ञकः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 41
Verse 41 of 48
SANSKRIT TEXT
एवमेष महानात्मा सर्गप्रलयकोविदः विकुर्वाणः प्रकृतिमानभिमन्यत्यबुद्धिमान्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 42
Verse 42 of 48
SANSKRIT TEXT
तमःसत्त्वरजोयुक्तस्तासु तास्विह योनिषु लीयतेऽप्रतिबुद्धत्वादबुद्धजनसेवनात्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 43
Verse 43 of 48
SANSKRIT TEXT
सहवासो निवासात्मा नान्योऽहमिति मन्यते योऽहं सोऽहमिति ह्युक्त्वा गुणाननु निवर्तते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 44
Verse 44 of 48
SANSKRIT TEXT
तमसा तामसान्भावान्विविधान्प्रतिपद्यते रजसा राजसांश्चैव सात्त्विकान्सत्त्वसंश्रयात्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 45
Verse 45 of 48
SANSKRIT TEXT
शुक्ललोहितकृष्णानि रूपाण्येतानि त्रीणि तु सर्वाण्येतानि रूपाणि जानीहि प्राकृतानि वै
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 46
Verse 46 of 48
SANSKRIT TEXT
तामसा निरयं यान्ति राजसा मानुषांस्तथा सात्त्विका देवलोकाय गच्छन्ति सुखभागिनः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 47
Verse 47 of 48
SANSKRIT TEXT
निष्कैवल्येन पापेन तिर्यग्योनिमवाप्नुयात् पुण्यपापेन मानुष्यं पुण्येनैकेन देवताः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 291, Verse 48
Verse 48 of 48
SANSKRIT TEXT
एवमव्यक्तविषयं क्षरमाहुर्मनीषिणः पञ्चविंशतिमो योऽयं ज्ञानादेव प्रवर्तते
No translation available in english for this verse.