DharmaPragya
Shanti Parva, Adhyaya 290
Containing 110 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 1
Verse 1 of 110
SANSKRIT TEXT
सम्यक्त्वयायं नृपते वर्णितः शिष्टसंमतः योगमार्गो यथान्यायं शिष्यायेह हितैषिणा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 2
Verse 2 of 110
SANSKRIT TEXT
सांख्ये त्विदानीं कार्त्स्न्येन विधिं प्रब्रूहि पृच्छते त्रिषु लोकेषु यज्ज्ञानं सर्वं तद्विदितं हि ते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 3
Verse 3 of 110
SANSKRIT TEXT
शृणु मे त्वमिदं शुद्धं सांख्यानां विदितात्मनाम् विहितं यतिभिर्बुद्धैः कपिलादिभिरीश्वरैः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 4
Verse 4 of 110
SANSKRIT TEXT
यस्मिन्न विभ्रमाः केचिद्दृश्यन्ते मनुजर्षभ गुणाश्च यस्मिन्बहवो दोषहानिश्च केवला
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 5
Verse 5 of 110
SANSKRIT TEXT
ज्ञानेन परिसंख्याय सदोषान्विषयान्नृप मानुषान्दुर्जयान्कृत्स्नान्पैशाचान्विषयांस्तथा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 6
Verse 6 of 110
SANSKRIT TEXT
राक्षसान्विषयाञ्ज्ञात्वा यक्षाणां विषयांस्तथा विषयानौरगाञ्ज्ञात्वा गान्धर्वविषयांस्तथा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 7
Verse 7 of 110
SANSKRIT TEXT
पितॄणां विषयाञ्ज्ञात्वा तिर्यक्षु चरतां नृप सुपर्णविषयाञ्ज्ञात्वा मरुतां विषयांस्तथा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 8
Verse 8 of 110
SANSKRIT TEXT
राजर्षिविषयाञ्ज्ञात्वा ब्रह्मर्षिविषयांस्तथा आसुरान्विषयाञ्ज्ञात्वा वैश्वदेवांस्तथैव च
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 9
Verse 9 of 110
SANSKRIT TEXT
देवर्षिविषयाञ्ज्ञात्वा योगानामपि चेश्वरान् विषयांश्च प्रजेशानां ब्रह्मणो विषयांस्तथा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 10
Verse 10 of 110
SANSKRIT TEXT
आयुषश्च परं कालं लोके विज्ञाय तत्त्वतः सुखस्य च परं तत्त्वं विज्ञाय वदतां वर
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 11
Verse 11 of 110
SANSKRIT TEXT
प्राप्ते काले च यद्दुःखं पततां विषयैषिणाम् तिर्यक्च पततां दुःखं पततां नरके च यत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 12
Verse 12 of 110
SANSKRIT TEXT
स्वर्गस्य च गुणान्कृत्स्नान्दोषान्सर्वांश्च भारत वेदवादे च ये दोषा गुणा ये चापि वैदिकाः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 13
Verse 13 of 110
SANSKRIT TEXT
ज्ञानयोगे च ये दोषा गुणा योगे च ये नृप सांख्यज्ञाने च ये दोषास्तथैव च गुणा नृप
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 14
Verse 14 of 110
SANSKRIT TEXT
सत्त्वं दशगुणं ज्ञात्वा रजो नवगुणं तथा तमश्चाष्टगुणं ज्ञात्वा बुद्धिं सप्तगुणां तथा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 15
Verse 15 of 110
SANSKRIT TEXT
षड्गुणं च नभो ज्ञात्वा मनः पञ्चगुणं तथा बुद्धिं चतुर्गुणां ज्ञात्वा तमश्च त्रिगुणं महत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 16
Verse 16 of 110
SANSKRIT TEXT
द्विगुणं च रजो ज्ञात्वा सत्त्वमेकगुणं पुनः मार्गं विज्ञाय तत्त्वेन प्रलये प्रेक्षणं तथा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 17
Verse 17 of 110
SANSKRIT TEXT
ज्ञानविज्ञानसंपन्नाः कारणैर्भाविताः शुभैः प्राप्नुवन्ति शुभं मोक्षं सूक्ष्मा इव नभः परम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 18
Verse 18 of 110
SANSKRIT TEXT
रूपेण दृष्टिं संयुक्तां घ्राणं गन्धगुणेन च शब्दे सक्तं तथा श्रोत्रं जिह्वां रसगुणेषु च
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 19
Verse 19 of 110
SANSKRIT TEXT
तनुं स्पर्शे तथा सक्तां वायुं नभसि चाश्रितम् मोहं तमसि संसक्तं लोभमर्थेषु संश्रितम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 20
Verse 20 of 110
SANSKRIT TEXT
विष्णुं क्रान्ते बले शक्रं कोष्ठे सक्तं तथानलम् अप्सु देवीं तथा सक्तामपस्तेजसि चाश्रिताः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 21
Verse 21 of 110
SANSKRIT TEXT
तेजो वायौ तु संसक्तं वायुं नभसि चाश्रितम् नभो महति संयुक्तं महद्बुद्धौ च संश्रितम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 22
Verse 22 of 110
SANSKRIT TEXT
बुद्धिं तमसि संसक्तां तमो रजसि चाश्रितम् रजः सत्त्वे तथा सक्तं सत्त्वं सक्तं तथात्मनि
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 23
Verse 23 of 110
SANSKRIT TEXT
सक्तमात्मानमीशे च देवे नारायणे तथा देवं मोक्षे च संसक्तं मोक्षं सक्तं तु न क्वचित्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 24
Verse 24 of 110
SANSKRIT TEXT
ज्ञात्वा सत्त्वयुतं देहं वृतं षोडशभिर्गुणैः स्वभावं चेतनां चैव ज्ञात्वा वै देहमाश्रिते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 25
Verse 25 of 110
SANSKRIT TEXT
मध्यस्थमेकमात्मानं पापं यस्मिन्न विद्यते द्वितीयं कर्म विज्ञाय नृपते विषयैषिणाम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 26
Verse 26 of 110
SANSKRIT TEXT
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थांश्च सर्वानात्मनि संश्रितान् प्राणापानौ समानं च व्यानोदानौ च तत्त्वतः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 27
Verse 27 of 110
SANSKRIT TEXT
अवाक्चैवानिलं ज्ञात्वा प्रवहं चानिलं पुनः सप्त वातांस्तथा शेषान्सप्तधा विधिवत्पुनः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 28
Verse 28 of 110
SANSKRIT TEXT
प्रजापतीनृषींश्चैव मार्गांश्च सुबहून्वरान् सप्तर्षींश्च बहूञ्ज्ञात्वा राजर्षींश्च परंतप
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 29
Verse 29 of 110
SANSKRIT TEXT
सुरर्षीन्महतश्चान्यान्महर्षीन्सूर्यसंनिभान् ऐश्वर्याच्च्याविताञ्ज्ञात्वा कालेन महता नृप
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 30
Verse 30 of 110
SANSKRIT TEXT
महतां भूतसंघानां श्रुत्वा नाशं च पार्थिव गतिं चाप्यशुभां ज्ञात्वा नृपते पापकर्मणाम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 31
Verse 31 of 110
SANSKRIT TEXT
वैतरण्यां च यद्दुःखं पतितानां यमक्षये योनीषु च विचित्रासु संसारानशुभांस्तथा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 32
Verse 32 of 110
SANSKRIT TEXT
जठरे चाशुभे वासं शोणितोदकभाजने श्लेष्ममूत्रपुरीषे च तीव्रगन्धसमन्विते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 33
Verse 33 of 110
SANSKRIT TEXT
शुक्रशोणितसंघाते मज्जास्नायुपरिग्रहे सिराशतसमाकीर्णे नवद्वारे पुरेऽशुचौ
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 34
Verse 34 of 110
SANSKRIT TEXT
विज्ञायाहितमात्मानं योगांश्च विविधान्नृप तामसानां च जन्तूनां रमणीयावृतात्मनाम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 35
Verse 35 of 110
SANSKRIT TEXT
सात्त्विकानां च जन्तूनां कुत्सितं भरतर्षभ गर्हितं महतामर्थे सांख्यानां विदितात्मनाम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 36
Verse 36 of 110
SANSKRIT TEXT
उपप्लवांस्तथा घोराञ्शशिनस्तेजसस्तथा ताराणां पतनं दृष्ट्वा नक्षत्राणां च पर्ययम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 37
Verse 37 of 110
SANSKRIT TEXT
द्वंद्वानां विप्रयोगं च विज्ञाय कृपणं नृप अन्योन्यभक्षणं दृष्ट्वा भूतानामपि चाशुभम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 38
Verse 38 of 110
SANSKRIT TEXT
बाल्ये मोहं च विज्ञाय क्षयं देहस्य चाशुभम् रागे मोहे च संप्राप्ते क्वचित्सत्त्वं समाश्रितम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 39
Verse 39 of 110
SANSKRIT TEXT
सहस्रेषु नरः कश्चिन्मोक्षबुद्धिं समाश्रितः दुर्लभत्वं च मोक्षस्य विज्ञाय श्रुतिपूर्वकम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 40
Verse 40 of 110
SANSKRIT TEXT
बहुमानमलब्धेषु लब्धे मध्यस्थतां पुनः विषयाणां च दौरात्म्यं विज्ञाय नृपते पुनः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 41
Verse 41 of 110
SANSKRIT TEXT
गतासूनां च कौन्तेय देहान्दृष्ट्वा तथाशुभान् वासं कुलेषु जन्तूनां दुःखं विज्ञाय भारत
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 42
Verse 42 of 110
SANSKRIT TEXT
ब्रह्मघ्नानां गतिं ज्ञात्वा पतितानां सुदारुणाम् सुरापाने च सक्तानां ब्राह्मणानां दुरात्मनाम् गुरुदारप्रसक्तानां गतिं विज्ञाय चाशुभाम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 43
Verse 43 of 110
SANSKRIT TEXT
जननीषु च वर्तन्ते ये न सम्यग्युधिष्ठिर सदेवकेषु लोकेषु ये न वर्तन्ति मानवाः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 44
Verse 44 of 110
SANSKRIT TEXT
तेन ज्ञानेन विज्ञाय गतिं चाशुभकर्मणाम् तिर्यग्योनिगतानां च विज्ञाय गतयः पृथक्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 45
Verse 45 of 110
SANSKRIT TEXT
वेदवादांस्तथा चित्रानृतूनां पर्ययांस्तथा क्षयं संवत्सराणां च मासानां प्रक्षयं तथा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 46
Verse 46 of 110
SANSKRIT TEXT
पक्षक्षयं तथा दृष्ट्वा दिवसानां च संक्षयम् क्षयं वृद्धिं च चन्द्रस्य दृष्ट्वा प्रत्यक्षतस्तथा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 47
Verse 47 of 110
SANSKRIT TEXT
वृद्धिं दृष्ट्वा समुद्राणां क्षयं तेषां तथा पुनः क्षयं धनानां च तथा पुनर्वृद्धिं तथैव च
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 48
Verse 48 of 110
SANSKRIT TEXT
संयोगानां क्षयं दृष्ट्वा युगानां च विशेषतः क्षयं च दृष्ट्वा शैलानां क्षयं च सरितां तथा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 49
Verse 49 of 110
SANSKRIT TEXT
वर्णानां च क्षयं दृष्ट्वा क्षयान्तं च पुनः पुनः जरामृत्युं तथा जन्म दृष्ट्वा दुःखानि चैव ह
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 50
Verse 50 of 110
SANSKRIT TEXT
देहदोषांस्तथा ज्ञात्वा तेषां दुःखं च तत्त्वतः देहविक्लवतां चैव सम्यग्विज्ञाय भारत
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 51
Verse 51 of 110
SANSKRIT TEXT
आत्मदोषांश्च विज्ञाय सर्वानात्मनि संश्रितान् स्वदेहादुत्थितान्गन्धांस्तथा विज्ञाय चाशुभान्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 52
Verse 52 of 110
SANSKRIT TEXT
कान्स्वगात्रोद्भवान्दोषान्पश्यस्यमितविक्रम एतन्मे संशयं कृत्स्नं वक्तुमर्हसि तत्त्वतः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 53
Verse 53 of 110
SANSKRIT TEXT
पञ्च दोषान्प्रभो देहे प्रवदन्ति मनीषिणः मार्गज्ञाः कापिलाः सांख्याः शृणु तानरिसूदन
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 54
Verse 54 of 110
SANSKRIT TEXT
कामक्रोधौ भयं निद्रा पञ्चमः श्वास उच्यते एते दोषाः शरीरेषु दृश्यन्ते सर्वदेहिनाम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 55
Verse 55 of 110
SANSKRIT TEXT
छिन्दन्ति क्षमया क्रोधं कामं संकल्पवर्जनात् सत्त्वसंशीलनान्निद्रामप्रमादाद्भयं तथा छिन्दन्ति पञ्चमं श्वासं लघ्वाहारतया नृप
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 56
Verse 56 of 110
SANSKRIT TEXT
गुणान्गुणशतैर्ज्ञात्वा दोषान्दोषशतैरपि हेतून्हेतुशतैश्चित्रैश्चित्रान्विज्ञाय तत्त्वतः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 57
Verse 57 of 110
SANSKRIT TEXT
अपां फेनोपमं लोकं विष्णोर्मायाशतैर्वृतम् चित्तभित्तिप्रतीकाशं नलसारमनर्थकम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 58
Verse 58 of 110
SANSKRIT TEXT
तमः श्वभ्रनिभं दृष्ट्वा वर्षबुद्बुदसंनिभम् नाशप्रायं सुखाद्धीनं नाशोत्तरमभावगम् रजस्तमसि संमग्नं पङ्के द्विपमिवावशम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 59
Verse 59 of 110
SANSKRIT TEXT
सांख्या राजन्महाप्राज्ञास्त्यक्त्वा देहं प्रजाकृतम् ज्ञानज्ञेयेन सांख्येन व्यापिना महता नृप
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 60
Verse 60 of 110
SANSKRIT TEXT
राजसानशुभान्गन्धांस्तामसांश्च तथाविधान् पुण्यांश्च सात्त्विकान्गन्धान्स्पर्शजान्देहसंश्रितान् छित्त्वाशु ज्ञानशस्त्रेण तपोदण्डेन भारत
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 61
Verse 61 of 110
SANSKRIT TEXT
ततो दुःखोदकं घोरं चिन्ताशोकमहाह्रदम् व्याधिमृत्युमहाग्राहं महाभयमहोरगम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 62
Verse 62 of 110
SANSKRIT TEXT
तमःकूर्मं रजोमीनं प्रज्ञया संतरन्त्युत स्नेहपङ्कं जरादुर्गं स्पर्शद्वीपमरिंदम
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 63
Verse 63 of 110
SANSKRIT TEXT
कर्मागाधं सत्यतीरं स्थितव्रतमिदं नृप हिंसाशीघ्रमहावेगं नानारसमहाकरम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 64
Verse 64 of 110
SANSKRIT TEXT
नानाप्रीतिमहारत्नं दुःखज्वरसमीरणम् शोकतृष्णामहावर्तं तीक्ष्णव्याधिमहागजम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 65
Verse 65 of 110
SANSKRIT TEXT
अस्थिसंघातसंघाटं श्लेष्मफेनमरिंदम दानमुक्ताकरं भीमं शोणितह्रदविद्रुमम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 66
Verse 66 of 110
SANSKRIT TEXT
हसितोत्क्रुष्टनिर्घोषं नानाज्ञानसुदुस्तरम् रोदनाश्रुमलक्षारं सङ्गत्यागपरायणम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 67
Verse 67 of 110
SANSKRIT TEXT
पुनराजन्मलोकौघं पुत्रबान्धवपत्तनम् अहिंसासत्यमर्यादं प्राणत्यागमहोर्मिणम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 68
Verse 68 of 110
SANSKRIT TEXT
वेदान्तगमनद्वीपं सर्वभूतदयोदधिम् मोक्षदुष्प्रापविषयं वडवामुखसागरम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 69
Verse 69 of 110
SANSKRIT TEXT
तरन्ति मुनयः सिद्धा ज्ञानयोगेन भारत तीर्त्वा च दुस्तरं जन्म विशन्ति विमलं नभः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 70
Verse 70 of 110
SANSKRIT TEXT
ततस्तान्सुकृतीन्सांख्यान्सूर्यो वहति रश्मिभिः पद्मतन्तुवदाविश्य प्रवहन्विषयान्नृप
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 71
Verse 71 of 110
SANSKRIT TEXT
तत्र तान्प्रवहो वायुः प्रतिगृह्णाति भारत वीतरागान्यतीन्सिद्धान्वीर्ययुक्तांस्तपोधनान्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 72
Verse 72 of 110
SANSKRIT TEXT
सूक्ष्मः शीतः सुगन्धी च सुखस्पर्शश्च भारत सप्तानां मरुतां श्रेष्ठो लोकान्गच्छति यः शुभान् स तान्वहति कौन्तेय नभसः परमां गतिम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 73
Verse 73 of 110
SANSKRIT TEXT
नभो वहति लोकेश रजसः परमां गतिम् रजो वहति राजेन्द्र सत्त्वस्य परमां गतिम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 74
Verse 74 of 110
SANSKRIT TEXT
सत्त्वं वहति शुद्धात्मन्परं नारायणं प्रभुम् प्रभुर्वहति शुद्धात्मा परमात्मानमात्मना
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 75
Verse 75 of 110
SANSKRIT TEXT
परमात्मानमासाद्य तद्भूतायतनामलाः अमृतत्वाय कल्पन्ते न निवर्तन्ति चाभिभो परमा सा गतिः पार्थ निर्द्वंद्वानां महात्मनाम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 76
Verse 76 of 110
SANSKRIT TEXT
स्थानमुत्तममासाद्य भगवन्तं स्थिरव्रताः आजन्ममरणं वा ते स्मरन्त्युत न वानघ
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 77
Verse 77 of 110
SANSKRIT TEXT
यदत्र तथ्यं तन्मे त्वं यथावद्वक्तुमर्हसि त्वदृते मानवं नान्यं प्रष्टुमर्हामि कौरव
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 78
Verse 78 of 110
SANSKRIT TEXT
मोक्षदोषो महानेष प्राप्य सिद्धिं गतानृषीन् यदि तत्रैव विज्ञाने वर्तन्ते यतयः परे
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 79
Verse 79 of 110
SANSKRIT TEXT
प्रवृत्तिलक्षणं धर्मं पश्यामि परमं नृप मग्नस्य हि परे ज्ञाने किं नु दुःखतरं भवेत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 80
Verse 80 of 110
SANSKRIT TEXT
यथान्यायं त्वया तात प्रश्नः पृष्टः सुसंकटः बुद्धानामपि संमोहः प्रश्नेऽस्मिन्भरतर्षभ अत्रापि तत्त्वं परमं शृणु सम्यङ्मयेरितम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 81
Verse 81 of 110
SANSKRIT TEXT
बुद्धिश्च परमा यत्र कापिलानां महात्मनाम् इन्द्रियाण्यपि बुध्यन्ते स्वदेहं देहिनो नृप कारणान्यात्मनस्तानि सूक्ष्मः पश्यति तैस्तु सः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 82
Verse 82 of 110
SANSKRIT TEXT
आत्मना विप्रहीणानि काष्ठकुड्यसमानि तु विनश्यन्ति न संदेहः फेना इव महार्णवे
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 83
Verse 83 of 110
SANSKRIT TEXT
इन्द्रियैः सह सुप्तस्य देहिनः शत्रुतापन सूक्ष्मश्चरति सर्वत्र नभसीव समीरणः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 84
Verse 84 of 110
SANSKRIT TEXT
स पश्यति यथान्यायं स्पर्शान्स्पृशति चाभिभो बुध्यमानो यथापूर्वमखिलेनेह भारत
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 85
Verse 85 of 110
SANSKRIT TEXT
इन्द्रियाणीह सर्वाणि स्वे स्वे स्थाने यथाविधि अनीशत्वात्प्रलीयन्ते सर्पा हतविषा इव
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 86
Verse 86 of 110
SANSKRIT TEXT
इन्द्रियाणां तु सर्वेषां स्वस्थानेष्वेव सर्वशः आक्रम्य गतयः सूक्ष्माश्चरत्यात्मा न संशयः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 87
Verse 87 of 110
SANSKRIT TEXT
सत्त्वस्य च गुणान्कृत्स्नान्रजसश्च गुणान्पुनः गुणांश्च तमसः सर्वान्गुणान्बुद्धेश्च भारत
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 88
Verse 88 of 110
SANSKRIT TEXT
गुणांश्च मनसस्तद्वन्नभसश्च गुणांस्तथा गुणान्वायोश्च धर्मात्मंस्तेजसश्च गुणान्पुनः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 89
Verse 89 of 110
SANSKRIT TEXT
अपां गुणांस्तथा पार्थ पार्थिवांश्च गुणानपि सर्वात्मना गुणैर्व्याप्य क्षेत्रज्ञः स युधिष्ठिर
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 90
Verse 90 of 110
SANSKRIT TEXT
आत्मा च याति क्षेत्रज्ञं कर्मणी च शुभाशुभे शिष्या इव महात्मानमिन्द्रियाणि च तं विभो
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 91
Verse 91 of 110
SANSKRIT TEXT
प्रकृतिं चाप्यतिक्रम्य गच्छत्यात्मानमव्ययम् परं नारायणात्मानं निर्द्वंद्वं प्रकृतेः परम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 92
Verse 92 of 110
SANSKRIT TEXT
विमुक्तः पुण्यपापेभ्यः प्रविष्टस्तमनामयम् परमात्मानमगुणं न निवर्तति भारत
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 93
Verse 93 of 110
SANSKRIT TEXT
शिष्टं त्वत्र मनस्तात इन्द्रियाणि च भारत आगच्छन्ति यथाकालं गुरोः संदेशकारिणः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 94
Verse 94 of 110
SANSKRIT TEXT
शक्यं चाल्पेन कालेन शान्तिं प्राप्तुं गुणार्थिना एवं युक्तेन कौन्तेय युक्तज्ञानेन मोक्षिणा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 95
Verse 95 of 110
SANSKRIT TEXT
सांख्या राजन्महाप्राज्ञा गच्छन्ति परमां गतिम् ज्ञानेनानेन कौन्तेय तुल्यं ज्ञानं न विद्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 96
Verse 96 of 110
SANSKRIT TEXT
अत्र ते संशयो मा भूज्ज्ञानं सांख्यं परं मतम् अक्षरं ध्रुवमव्यक्तं पूर्वं ब्रह्म सनातनम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 97
Verse 97 of 110
SANSKRIT TEXT
अनादिमध्यनिधनं निर्द्वंद्वं कर्तृ शाश्वतम् कूटस्थं चैव नित्यं च यद्वदन्ति शमात्मकाः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 98
Verse 98 of 110
SANSKRIT TEXT
यतः सर्वाः प्रवर्तन्ते सर्गप्रलयविक्रियाः यच्च शंसन्ति शास्त्रेषु वदन्ति परमर्षयः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 99
Verse 99 of 110
SANSKRIT TEXT
सर्वे विप्राश्च देवाश्च तथागमविदो जनाः ब्रह्मण्यं परमं देवमनन्तं परतोऽच्युतम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 100
Verse 100 of 110
SANSKRIT TEXT
प्रार्थयन्तश्च तं विप्रा वदन्ति गुणबुद्धयः सम्यग्युक्तास्तथा योगाः सांख्याश्चामितदर्शनाः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 101
Verse 101 of 110
SANSKRIT TEXT
अमूर्तेस्तस्य कौन्तेय सांख्यं मूर्तिरिति श्रुतिः अभिज्ञानानि तस्याहुर्मतं हि भरतर्षभ
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 102
Verse 102 of 110
SANSKRIT TEXT
द्विविधानीह भूतानि पृथिव्यां पृथिवीपते जङ्गमागमसंज्ञानि जङ्गमं तु विशिष्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 103
Verse 103 of 110
SANSKRIT TEXT
ज्ञानं महद्यद्धि महत्सु राज;न्वेदेषु सांख्येषु तथैव योगे यच्चापि दृष्टं विविधं पुराणं; सांख्यागतं तन्निखिलं नरेन्द्र
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 104
Verse 104 of 110
SANSKRIT TEXT
यच्चेतिहासेषु महत्सु दृष्टं; यच्चार्थशास्त्रे नृप शिष्टजुष्टे ज्ञानं च लोके यदिहास्ति किंचि;त्सांख्यागतं तच्च महन्महात्मन्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 105
Verse 105 of 110
SANSKRIT TEXT
शमश्च दृष्टः परमं बलं च; ज्ञानं च सूक्ष्मं च यथावदुक्तम् तपांसि सूक्ष्माणि सुखानि चैव; सांख्ये यथावद्विहितानि राजन्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 106
Verse 106 of 110
SANSKRIT TEXT
विपर्यये तस्य हि पार्थ देवा;न्गच्छन्ति सांख्याः सततं सुखेन तांश्चानुसंचार्य ततः कृतार्थाः; पतन्ति विप्रेषु यतेषु भूयः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 107
Verse 107 of 110
SANSKRIT TEXT
हित्वा च देहं प्रविशन्ति मोक्षं; दिवौकसो द्यामिव पार्थ सांख्याः ततोऽधिकं तेऽभिरता महार्हे; सांख्ये द्विजाः पार्थिव शिष्टजुष्टे
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 108
Verse 108 of 110
SANSKRIT TEXT
तेषां न तिर्यग्गमनं हि दृष्टं; नावाग्गतिः पापकृतां निवासः न चाबुधानामपि ते द्विजातयो; ये ज्ञानमेतन्नृपतेऽनुरक्ताः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 109
Verse 109 of 110
SANSKRIT TEXT
सांख्यं विशालं परमं पुराणं; महार्णवं विमलमुदारकान्तम् कृत्स्नं च सांख्यं नृपते महात्मा; नारायणो धारयतेऽप्रमेयम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 290, Verse 110
Verse 110 of 110
SANSKRIT TEXT
एतन्मयोक्तं नरदेव तत्त्वं; नारायणो विश्वमिदं पुराणम् स सर्गकाले च करोति सर्गं; संहारकाले च तदत्ति भूयः
No translation available in english for this verse.