DharmaPragya
Shanti Parva, Adhyaya 288
Containing 45 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 1
Verse 1 of 45
SANSKRIT TEXT
सत्यं क्षमां दमं प्रज्ञां प्रशंसन्ति पितामह विद्वांसो मनुजा लोके कथमेतन्मतं तव
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 2
Verse 2 of 45
SANSKRIT TEXT
अत्र ते वर्तयिष्येऽहमितिहासं पुरातनम् साध्यानामिह संवादं हंसस्य च युधिष्ठिर
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 3
Verse 3 of 45
SANSKRIT TEXT
हंसो भूत्वाथ सौवर्णस्त्वजो नित्यः प्रजापतिः स वै पर्येति लोकांस्त्रीनथ साध्यानुपागमत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 4
Verse 4 of 45
SANSKRIT TEXT
शकुने वयं स्म देवा वै साध्यास्त्वामनुयुज्महे पृच्छामस्त्वां मोक्षधर्मं भवांश्च किल मोक्षवित्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 5
Verse 5 of 45
SANSKRIT TEXT
श्रुतोऽसि नः पण्डितो धीरवादी; साधुशब्दः पतते ते पतत्रिन् किं मन्यसे श्रेष्ठतमं द्विज त्वं; कस्मिन्मनस्ते रमते महात्मन्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 6
Verse 6 of 45
SANSKRIT TEXT
तन्नः कार्यं पक्षिवर प्रशाधि; यत्कार्याणां मन्यसे श्रेष्ठमेकम् यत्कृत्वा वै पुरुषः सर्वबन्धै;र्विमुच्यते विहगेन्द्रेह शीघ्रम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 7
Verse 7 of 45
SANSKRIT TEXT
इदं कार्यममृताशाः शृणोमि; तपो दमः सत्यमात्माभिगुप्तिः ग्रन्थीन्विमुच्य हृदयस्य सर्वा;न्प्रियाप्रिये स्वं वशमानयीत
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 8
Verse 8 of 45
SANSKRIT TEXT
नारुंतुदः स्यान्न नृशंसवादी; न हीनतः परमभ्याददीत ययास्य वाचा पर उद्विजेत; न तां वदेद्रुशतीं पापलोक्याम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 9
Verse 9 of 45
SANSKRIT TEXT
वाक्सायका वदनान्निष्पतन्ति; यैराहतः शोचति रात्र्यहानि परस्य नामर्मसु ते पतन्ति; तान्पण्डितो नावसृजेत्परेषु
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 10
Verse 10 of 45
SANSKRIT TEXT
परश्चेदेनमतिवादबाणै;र्भृशं विध्येच्छम एवेह कार्यः संरोष्यमाणः प्रतिमृष्यते यः; स आदत्ते सुकृतं वै परस्य
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 11
Verse 11 of 45
SANSKRIT TEXT
क्षेपाभिमानादभिषङ्गव्यलीकं; निगृह्णाति ज्वलितं यश्च मन्युम् अदुष्टचेता मुदितोऽनसूयुः; स आदत्ते सुकृतं वै परेषाम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 12
Verse 12 of 45
SANSKRIT TEXT
आक्रुश्यमानो न वदामि किंचि;त्क्षमाम्यहं ताड्यमानश्च नित्यम् श्रेष्ठं ह्येतत्क्षममप्याहुरार्याः; सत्यं तथैवार्जवमानृशंस्यम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 13
Verse 13 of 45
SANSKRIT TEXT
वेदस्योपनिषत्सत्यं सत्यस्योपनिषद्दमः दमस्योपनिषन्मोक्ष एतत्सर्वानुशासनम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 14
Verse 14 of 45
SANSKRIT TEXT
वाचो वेगं मनसः क्रोधवेगं; विवित्सावेगमुदरोपस्थवेगम् एतान्वेगान्यो विषहत्युदीर्णां;स्तं मन्येऽहं ब्राह्मणं वै मुनिं च
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 15
Verse 15 of 45
SANSKRIT TEXT
अक्रोधनः क्रुध्यतां वै विशिष्ट;स्तथा तितिक्षुरतितिक्षोर्विशिष्टः अमानुषान्मानुषो वै विशिष्ट;स्तथाज्ञानाज्ज्ञानवान्वै प्रधानः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 16
Verse 16 of 45
SANSKRIT TEXT
आक्रुश्यमानो नाक्रोशेन्मन्युरेव तितिक्षतः आक्रोष्टारं निर्दहति सुकृतं चास्य विन्दति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 17
Verse 17 of 45
SANSKRIT TEXT
यो नात्युक्तः प्राह रूक्षं प्रियं वा; यो वा हतो न प्रतिहन्ति धैर्यात् पापं च यो नेच्छति तस्य हन्तु;स्तस्मै देवाः स्पृहयन्ते सदैव
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 18
Verse 18 of 45
SANSKRIT TEXT
पापीयसः क्षमेतैव श्रेयसः सदृशस्य च विमानितो हतोऽऽक्रुष्ट एवं सिद्धिं गमिष्यति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 19
Verse 19 of 45
SANSKRIT TEXT
सदाहमार्यान्निभृतोऽप्युपासे; न मे विवित्सा न च मेऽस्ति रोषः न चाप्यहं लिप्समानः परैमि; न चैव किंचिद्विषमेण यामि
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 20
Verse 20 of 45
SANSKRIT TEXT
नाहं शप्तः प्रतिशपामि किंचि;द्दमं द्वारं ह्यमृतस्येह वेद्मि गुह्यं ब्रह्म तदिदं वो ब्रवीमि; न मानुषाच्छ्रेष्ठतरं हि किंचित्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 21
Verse 21 of 45
SANSKRIT TEXT
विमुच्यमानः पापेभ्यो घनेभ्य इव चन्द्रमाः विरजाः कालमाकाङ्क्षन्धीरो धैर्येण सिध्यति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 22
Verse 22 of 45
SANSKRIT TEXT
यः सर्वेषां भवति ह्यर्चनीय; उत्सेचने स्तम्भ इवाभिजातः यस्मै वाचं सुप्रशस्तां वदन्ति; स वै देवान्गच्छति संयतात्मा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 23
Verse 23 of 45
SANSKRIT TEXT
न तथा वक्तुमिच्छन्ति कल्याणान्पुरुषे गुणान् यथैषां वक्तुमिच्छन्ति नैर्गुण्यमनुयुञ्जकाः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 24
Verse 24 of 45
SANSKRIT TEXT
यस्य वाङ्मनसी गुप्ते सम्यक्प्रणिहिते सदा वेदास्तपश्च त्यागश्च स इदं सर्वमाप्नुयात्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 25
Verse 25 of 45
SANSKRIT TEXT
आक्रोशनावमानाभ्यामबुधाद्वर्धते बुधः तस्मान्न वर्धयेदन्यं न चात्मानं विहिंसयेत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 26
Verse 26 of 45
SANSKRIT TEXT
अमृतस्येव संतृप्येदवमानस्य वै द्विजः सुखं ह्यवमतः शेते योऽवमन्ता स नश्यति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 27
Verse 27 of 45
SANSKRIT TEXT
यत्क्रोधनो यजते यद्ददाति; यद्वा तपस्तप्यति यज्जुहोति वैवस्वतस्तद्धरतेऽस्य सर्वं; मोघः श्रमो भवति क्रोधनस्य
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 28
Verse 28 of 45
SANSKRIT TEXT
चत्वारि यस्य द्वाराणि सुगुप्तान्यमरोत्तमाः उपस्थमुदरं हस्तौ वाक्चतुर्थी स धर्मवित्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 29
Verse 29 of 45
SANSKRIT TEXT
सत्यं दमं ह्यार्जवमानृशंस्यं; धृतिं तितिक्षामभिसेवमानः स्वाध्यायनित्योऽस्पृहयन्परेषा;मेकान्तशील्यूर्ध्वगतिर्भवेत्सः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 30
Verse 30 of 45
SANSKRIT TEXT
सर्वानेताननुचरन्वत्सवच्चतुरः स्तनान् न पावनतमं किंचित्सत्यादध्यगमं क्वचित्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 31
Verse 31 of 45
SANSKRIT TEXT
आचक्षेऽहं मनुष्येभ्यो देवेभ्यः प्रतिसंचरन् सत्यं स्वर्गस्य सोपानं पारावारस्य नौरिव
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 32
Verse 32 of 45
SANSKRIT TEXT
यादृशैः संनिवसति यादृशांश्चोपसेवते यादृगिच्छेच्च भवितुं तादृग्भवति पूरुषः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 33
Verse 33 of 45
SANSKRIT TEXT
यदि सन्तं सेवते यद्यसन्तं; तपस्विनं यदि वा स्तेनमेव वासो यथा रङ्गवशं प्रयाति; तथा स तेषां वशमभ्युपैति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 34
Verse 34 of 45
SANSKRIT TEXT
सदा देवाः साधुभिः संवदन्ते; न मानुषं विषयं यान्ति द्रष्टुम् नेन्दुः समः स्यादसमो हि वायु;रुच्चावचं विषयं यः स वेद
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 35
Verse 35 of 45
SANSKRIT TEXT
अदुष्टं वर्तमाने तु हृदयान्तरपूरुषे तेनैव देवाः प्रीयन्ते सतां मार्गस्थितेन वै
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 36
Verse 36 of 45
SANSKRIT TEXT
शिश्नोदरे येऽभिरताः सदैव; स्तेना नरा वाक्परुषाश्च नित्यम् अपेतदोषानिति तान्विदित्वा; दूराद्देवाः संपरिवर्जयन्ति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 37
Verse 37 of 45
SANSKRIT TEXT
न वै देवा हीनसत्त्वेन तोष्याः; सर्वाशिना दुष्कृतकर्मणा वा सत्यव्रता ये तु नराः कृतज्ञा; धर्मे रतास्तैः सह संभजन्ते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 38
Verse 38 of 45
SANSKRIT TEXT
अव्याहृतं व्याहृताच्छ्रेय आहुः; सत्यं वदेद्व्याहृतं तद्द्वितीयम् धर्मं वदेद्व्याहृतं तत्तृतीयं; प्रियं वदेद्व्याहृतं तच्चतुर्थम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 39
Verse 39 of 45
SANSKRIT TEXT
केनायमावृतो लोकः केन वा न प्रकाशते केन त्यजति मित्राणि केन स्वर्गं न गच्छति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 40
Verse 40 of 45
SANSKRIT TEXT
अज्ञानेनावृतो लोको मात्सर्यान्न प्रकाशते लोभात्त्यजति मित्राणि सङ्गात्स्वर्गं न गच्छति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 41
Verse 41 of 45
SANSKRIT TEXT
कः स्विदेको रमते ब्राह्मणानां; कः स्विदेको बहुभिर्जोषमास्ते कः स्विदेको बलवान्दुर्बलोऽपि; कः स्विदेषां कलहं नान्ववैति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 42
Verse 42 of 45
SANSKRIT TEXT
प्राज्ञ एको रमते ब्राह्मणानां; प्राज्ञ एको बहुभिर्जोषमास्ते प्राज्ञ एको बलवान्दुर्बलोऽपि; प्राज्ञ एषां कलहं नान्ववैति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 43
Verse 43 of 45
SANSKRIT TEXT
किं ब्राह्मणानां देवत्वं किं च साधुत्वमुच्यते असाधुत्वं च किं तेषां किमेषां मानुषं मतम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 44
Verse 44 of 45
SANSKRIT TEXT
स्वाध्याय एषां देवत्वं व्रतं साधुत्वमुच्यते असाधुत्वं परीवादो मृत्युर्मानुषमुच्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 288, Verse 45
Verse 45 of 45
SANSKRIT TEXT
संवाद इत्ययं श्रेष्ठः साध्यानां परिकीर्तितः क्षेत्रं वै कर्मणां योनिः सद्भावः सत्यमुच्यते
No translation available in english for this verse.