DharmaPragya
Shanti Parva, Adhyaya 287
Containing 45 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 1
Verse 1 of 45
SANSKRIT TEXT
पुनरेव तु पप्रच्छ जनको मिथिलाधिपः पराशरं महात्मानं धर्मे परमनिश्चयम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 2
Verse 2 of 45
SANSKRIT TEXT
किं श्रेयः का गतिर्ब्रह्मन्किं कृतं न विनश्यति क्व गतो न निवर्तेत तन्मे ब्रूहि महामुने
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 3
Verse 3 of 45
SANSKRIT TEXT
असङ्गः श्रेयसो मूलं ज्ञानं ज्ञानगतिः परा चीर्णं तपो न प्रणश्येद्वापः क्षेत्रे न नश्यति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 4
Verse 4 of 45
SANSKRIT TEXT
छित्त्वाधर्ममयं पाशं यदा धर्मेऽभिरज्यते दत्त्वाभयकृतं दानं तदा सिद्धिमवाप्नुयात्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 5
Verse 5 of 45
SANSKRIT TEXT
यो ददाति सहस्राणि गवामश्वशतानि च अभयं सर्वभूतेभ्यस्तद्दानमतिवर्तते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 6
Verse 6 of 45
SANSKRIT TEXT
वसन्विषयमध्येऽपि न वसत्येव बुद्धिमान् संवसत्येव दुर्बुद्धिरसत्सु विषयेष्वपि
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 7
Verse 7 of 45
SANSKRIT TEXT
नाधर्मः श्लिष्यते प्राज्ञमापः पुष्करपर्णवत् अप्राज्ञमधिकं पापं श्लिष्यते जतु काष्ठवत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 8
Verse 8 of 45
SANSKRIT TEXT
नाधर्मः कारणापेक्षी कर्तारमभिमुञ्चति कर्ता खलु यथाकालं तत्सर्वमभिपद्यते न भिद्यन्ते कृतात्मान आत्मप्रत्ययदर्शिनः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 9
Verse 9 of 45
SANSKRIT TEXT
बुद्धिकर्मेन्द्रियाणां हि प्रमत्तो यो न बुध्यते शुभाशुभेषु सक्तात्मा प्राप्नोति सुमहद्भयम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 10
Verse 10 of 45
SANSKRIT TEXT
वीतरागो जितक्रोधः सम्यग्भवति यः सदा विषये वर्तमानोऽपि न स पापेन युज्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 11
Verse 11 of 45
SANSKRIT TEXT
मर्यादायां धर्मसेतुर्निबद्धो नैव सीदति पुष्टस्रोत इवायत्तः स्फीतो भवति संचयः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 12
Verse 12 of 45
SANSKRIT TEXT
यथा भानुगतं तेजो मणिः शुद्धः समाधिना आदत्ते राजशार्दूल तथा योगः प्रवर्तते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 13
Verse 13 of 45
SANSKRIT TEXT
यथा तिलानामिह पुष्पसंश्रया;त्पृथक्पृथग्याति गुणोऽतिसौम्यताम् तथा नराणां भुवि भावितात्मनां; यथाश्रयं सत्त्वगुणः प्रवर्तते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 14
Verse 14 of 45
SANSKRIT TEXT
जहाति दारानिहते न संपदः; सदश्वयानं विविधाश्च याः क्रियाः त्रिविष्टपे जातमतिर्यदा नर;स्तदास्य बुद्धिर्विषयेषु भिद्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 15
Verse 15 of 45
SANSKRIT TEXT
प्रसक्तबुद्धिर्विषयेषु यो नरो; यो बुध्यते ह्यात्महितं कदा च न स सर्वभावानुगतेन चेतसा; नृपामिषेणेव झषो विकृष्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 16
Verse 16 of 45
SANSKRIT TEXT
संघातवान्मर्त्यलोकः परस्परमपाश्रितः कदलीगर्भनिःसारो नौरिवाप्सु निमज्जति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 17
Verse 17 of 45
SANSKRIT TEXT
न धर्मकालः पुरुषस्य निश्चितो; न चापि मृत्युः पुरुषं प्रतीक्षते क्रिया हि धर्मस्य सदैव शोभना; यदा नरो मृत्युमुखेऽभिवर्तते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 18
Verse 18 of 45
SANSKRIT TEXT
यथान्धः स्वगृहे युक्तो ह्यभ्यासादेव गच्छति तथा युक्तेन मनसा प्राज्ञो गच्छति तां गतिम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 19
Verse 19 of 45
SANSKRIT TEXT
मरणं जन्मनि प्रोक्तं जन्म वै मरणाश्रितम् अविद्वान्मोक्षधर्मेषु बद्धो भ्रमति चक्रवत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 20
Verse 20 of 45
SANSKRIT TEXT
यथा मृणालोऽनुगतमाशु मुञ्चति कर्दमम् तथात्मा पुरुषस्येह मनसा परिमुच्यते मनः प्रणयतेऽऽत्मानं स एनमभियुञ्जति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 21
Verse 21 of 45
SANSKRIT TEXT
परार्थे वर्तमानस्तु स्वकार्यं योऽभिमन्यते इन्द्रियार्थेषु सक्तः सन्स्वकार्यात्परिहीयते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 22
Verse 22 of 45
SANSKRIT TEXT
अधस्तिर्यग्गतिं चैव स्वर्गे चैव परां गतिम् प्राप्नोति स्वकृतैरात्मा प्राज्ञस्येहेतरस्य च
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 23
Verse 23 of 45
SANSKRIT TEXT
मृन्मये भाजने पक्वे यथा वै न्यस्यते द्रवः तथा शरीरं तपसा तप्तं विषयमश्नुते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 24
Verse 24 of 45
SANSKRIT TEXT
विषयानश्नुते यस्तु न स भोक्ष्यत्यसंशयम् यस्तु भोगांस्त्यजेदात्मा स वै भोक्तुं व्यवस्यति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 25
Verse 25 of 45
SANSKRIT TEXT
नीहारेण हि संवीतः शिश्नोदरपरायणः जात्यन्ध इव पन्थानमावृतात्मा न बुध्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 26
Verse 26 of 45
SANSKRIT TEXT
वणिग्यथा समुद्राद्वै यथार्थं लभते धनम् तथा मर्त्यार्णवे जन्तोः कर्मविज्ञानतो गतिः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 27
Verse 27 of 45
SANSKRIT TEXT
अहोरात्रमये लोके जरारूपेण संचरन् मृत्युर्ग्रसति भूतानि पवनं पन्नगो यथा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 28
Verse 28 of 45
SANSKRIT TEXT
स्वयं कृतानि कर्माणि जातो जन्तुः प्रपद्यते नाकृतं लभते कश्चित्किंचिदत्र प्रियाप्रियम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 29
Verse 29 of 45
SANSKRIT TEXT
शयानं यान्तमासीनं प्रवृत्तं विषयेषु च शुभाशुभानि कर्माणि प्रपद्यन्ते नरं सदा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 30
Verse 30 of 45
SANSKRIT TEXT
न ह्यन्यत्तीरमासाद्य पुनस्तर्तुं व्यवस्यति दुर्लभो दृश्यते ह्यस्य विनिपातो महार्णवे
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 31
Verse 31 of 45
SANSKRIT TEXT
यथा भारावसक्ता हि नौर्महाम्भसि तन्तुना तथा मनोऽभियोगाद्वै शरीरं प्रतिकर्षति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 32
Verse 32 of 45
SANSKRIT TEXT
यथा समुद्रमभितः संस्यूताः सरितोऽपराः तथाद्या प्रकृतिर्योगादभिसंस्यूयते सदा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 33
Verse 33 of 45
SANSKRIT TEXT
स्नेहपाशैर्बहुविधैरासक्तमनसो नराः प्रकृतिस्था विषीदन्ति जले सैकतवेश्मवत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 34
Verse 34 of 45
SANSKRIT TEXT
शरीरगृहसंस्थस्य शौचतीर्थस्य देहिनः बुद्धिमार्गप्रयातस्य सुखं त्विह परत्र च
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 35
Verse 35 of 45
SANSKRIT TEXT
विस्तराः क्लेशसंयुक्ताः संक्षेपास्तु सुखावहाः परार्थं विस्तराः सर्वे त्यागमात्महितं विदुः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 36
Verse 36 of 45
SANSKRIT TEXT
संकल्पजो मित्रवर्गो ज्ञातयः कारणात्मकाः भार्या दासाश्च पुत्राश्च स्वमर्थमनुयुञ्जते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 37
Verse 37 of 45
SANSKRIT TEXT
न माता न पिता किंचित्कस्यचित्प्रतिपद्यते दानपथ्योदनो जन्तुः स्वकर्मफलमश्नुते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 38
Verse 38 of 45
SANSKRIT TEXT
माता पुत्रः पिता भ्राता भार्या मित्रजनस्तथा अष्टापदपदस्थाने त्वक्षमुद्रेव न्यस्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 39
Verse 39 of 45
SANSKRIT TEXT
सर्वाणि कर्माणि पुरा कृतानि; शुभाशुभान्यात्मनो यान्ति जन्तोः उपस्थितं कर्मफलं विदित्वा; बुद्धिं तथा चोदयतेऽन्तरात्मा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 40
Verse 40 of 45
SANSKRIT TEXT
व्यवसायं समाश्रित्य सहायान्योऽधिगच्छति न तस्य कश्चिदारम्भः कदाचिदवसीदति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 41
Verse 41 of 45
SANSKRIT TEXT
अद्वैधमनसं युक्तं शूरं धीरं विपश्चितम् न श्रीः संत्यजते नित्यमादित्यमिव रश्मयः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 42
Verse 42 of 45
SANSKRIT TEXT
आस्तिक्यव्यवसायाभ्यामुपायाद्विस्मयाद्धिया यमारभत्यनिन्द्यात्मा न सोऽर्थः परिसीदति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 43
Verse 43 of 45
SANSKRIT TEXT
सर्वः स्वानि शुभाशुभानि नियतं कर्माणि जन्तुः स्वयं; गर्भात्संप्रतिपद्यते तदुभयं यत्तेन पूर्वं कृतम् मृत्युश्चापरिहारवान्समगतिः कालेन विच्छेदिता; दारोश्चूर्णमिवाश्मसारविहितं कर्मान्तिकं प्रापयेत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 44
Verse 44 of 45
SANSKRIT TEXT
स्वरूपतामात्मकृतं च विस्तरं; कुलान्वयं द्रव्यसमृद्धिसंचयम् नरो हि सर्वो लभते यथाकृतं; शुभाशुभेनात्मकृतेन कर्मणा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 287, Verse 45
Verse 45 of 45
SANSKRIT TEXT
इत्युक्तो जनको राजन्यथातथ्यं मनीषिणा श्रुत्वा धर्मविदां श्रेष्ठः परां मुदमवाप ह
No translation available in english for this verse.