DharmaPragya

DharmaPragya

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284

Containing 39 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 1

Verse 1 of 39

SANSKRIT TEXT

एष धर्मविधिस्तात गृहस्थस्य प्रकीर्तितः तपोविधिं तु वक्ष्यामि तन्मे निगदतः शृणु

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 2

Verse 2 of 39

SANSKRIT TEXT

प्रायेण हि गृहस्थस्य ममत्वं नाम जायते सङ्गागतं नरश्रेष्ठ भावैस्तामसराजसैः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 3

Verse 3 of 39

SANSKRIT TEXT

गृहाण्याश्रित्य गावश्च क्षेत्राणि च धनानि च दाराः पुत्राश्च भृत्याश्च भवन्तीह नरस्य वै

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 4

Verse 4 of 39

SANSKRIT TEXT

एवं तस्य प्रवृत्तस्य नित्यमेवानुपश्यतः रागद्वेषौ विवर्धेते ह्यनित्यत्वमपश्यतः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 5

Verse 5 of 39

SANSKRIT TEXT

रागद्वेषाभिभूतं च नरं द्रव्यवशानुगम् मोहजाता रतिर्नाम समुपैति नराधिप

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 6

Verse 6 of 39

SANSKRIT TEXT

कृतार्थो भोगतो भूत्वा स वै रतिपरायणः लाभं ग्राम्यसुखादन्यं रतितो नानुपश्यति

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 7

Verse 7 of 39

SANSKRIT TEXT

ततो लोभाभिभूतात्मा सङ्गाद्वर्धयते जनम् पुष्ट्यर्थं चैव तस्येह जनस्यार्थं चिकीर्षति

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 8

Verse 8 of 39

SANSKRIT TEXT

स जानन्नपि चाकार्यमर्थार्थं सेवते नरः बालस्नेहपरीतात्मा तत्क्षयाच्चानुतप्यते

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 9

Verse 9 of 39

SANSKRIT TEXT

ततो मानेन संपन्नो रक्षन्नात्मपराजयम् करोति येन भोगी स्यामिति तस्माद्विनश्यति

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 10

Verse 10 of 39

SANSKRIT TEXT

तपो हि बुद्धियुक्तानां शाश्वतं ब्रह्मदर्शनम् अन्विच्छतां शुभं कर्म नराणां त्यजतां सुखम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 11

Verse 11 of 39

SANSKRIT TEXT

स्नेहायतननाशाच्च धननाशाच्च पार्थिव आधिव्याधिप्रतापाच्च निर्वेदमुपगच्छति

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 12

Verse 12 of 39

SANSKRIT TEXT

निर्वेदादात्मसंबोधः संबोधाच्छास्त्रदर्शनम् शास्त्रार्थदर्शनाद्राजंस्तप एवानुपश्यति

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 13

Verse 13 of 39

SANSKRIT TEXT

दुर्लभो हि मनुष्येन्द्र नरः प्रत्यवमर्शवान् यो वै प्रियसुखे क्षीणे तपः कर्तुं व्यवस्यति

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 14

Verse 14 of 39

SANSKRIT TEXT

तपः सर्वगतं तात हीनस्यापि विधीयते जितेन्द्रियस्य दान्तस्य स्वर्गमार्गप्रदेशकम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 15

Verse 15 of 39

SANSKRIT TEXT

प्रजापतिः प्रजाः पूर्वमसृजत्तपसा विभुः क्वचित्क्वचिद्व्रतपरो व्रतान्यास्थाय पार्थिव

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 16

Verse 16 of 39

SANSKRIT TEXT

आदित्या वसवो रुद्रास्तथैवाग्न्यश्विमारुताः विश्वेदेवास्तथा साध्याः पितरोऽथ मरुद्गणाः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 17

Verse 17 of 39

SANSKRIT TEXT

यक्षराक्षसगन्धर्वाः सिद्धाश्चान्ये दिवौकसः संसिद्धास्तपसा तात ये चान्ये स्वर्गवासिनः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 18

Verse 18 of 39

SANSKRIT TEXT

ये चादौ ब्रह्मणा सृष्टा ब्राह्मणास्तपसा पुरा ते भावयन्तः पृथिवीं विचरन्ति दिवं तथा

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 19

Verse 19 of 39

SANSKRIT TEXT

मर्त्यलोके च राजानो ये चान्ये गृहमेधिनः महाकुलेषु दृश्यन्ते तत्सर्वं तपसः फलम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 20

Verse 20 of 39

SANSKRIT TEXT

कौशिकानि च वस्त्राणि शुभान्याभरणानि च वाहनासनयानानि सर्वं तत्तपसः फलम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 21

Verse 21 of 39

SANSKRIT TEXT

मनोनुकूलाः प्रमदा रूपवत्यः सहस्रशः वासः प्रासादपृष्ठे च तत्सर्वं तपसः फलम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 22

Verse 22 of 39

SANSKRIT TEXT

शयनानि च मुख्यानि भोज्यानि विविधानि च अभिप्रेतानि सर्वाणि भवन्ति कृतकर्मणाम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 23

Verse 23 of 39

SANSKRIT TEXT

नाप्राप्यं तपसा किंचित्त्रैलोक्येऽस्मिन्परंतप उपभोगपरित्यागः फलान्यकृतकर्मणाम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 24

Verse 24 of 39

SANSKRIT TEXT

सुखितो दुःखितो वापि नरो लोभं परित्यजेत् अवेक्ष्य मनसा शास्त्रं बुद्ध्या च नृपसत्तम

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 25

Verse 25 of 39

SANSKRIT TEXT

असंतोषोऽसुखायैव लोभादिन्द्रियविभ्रमः ततोऽस्य नश्यति प्रज्ञा विद्येवाभ्यासवर्जिता

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 26

Verse 26 of 39

SANSKRIT TEXT

नष्टप्रज्ञो यदा भवति तदा न्यायं न पश्यति तस्मात्सुखक्षये प्राप्ते पुमानुग्रं तपश्चरेत्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 27

Verse 27 of 39

SANSKRIT TEXT

यदिष्टं तत्सुखं प्राहुर्द्वेष्यं दुःखमिहोच्यते कृताकृतस्य तपसः फलं पश्यस्व यादृशम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 28

Verse 28 of 39

SANSKRIT TEXT

नित्यं भद्राणि पश्यन्ति विषयांश्चोपभुञ्जते प्राकाश्यं चैव गच्छन्ति कृत्वा निष्कल्मषं तपः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 29

Verse 29 of 39

SANSKRIT TEXT

अप्रियाण्यवमानांश्च दुःखं बहुविधात्मकम् फलार्थी सत्पथत्यक्तः प्राप्नोति विषयात्मकम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 30

Verse 30 of 39

SANSKRIT TEXT

धर्मे तपसि दाने च विचिकित्सास्य जायते स कृत्वा पापकान्येव निरयं प्रतिपद्यते

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 31

Verse 31 of 39

SANSKRIT TEXT

सुखे तु वर्तमानो वै दुःखे वापि नरोत्तम स्ववृत्ताद्यो न चलति शास्त्रचक्षुः स मानवः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 32

Verse 32 of 39

SANSKRIT TEXT

इषुप्रपातमात्रं हि स्पर्शयोगे रतिः स्मृता रसने दर्शने घ्राणे श्रवणे च विशां पते

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 33

Verse 33 of 39

SANSKRIT TEXT

ततोऽस्य जायते तीव्रा वेदना तत्क्षयात्पुनः बुधा येन प्रशंसन्ति मोक्षं सुखमनुत्तमम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 34

Verse 34 of 39

SANSKRIT TEXT

ततः फलार्थं चरति भवन्ति ज्यायसो गुणाः धर्मवृत्त्या च सततं कामार्थाभ्यां न हीयते

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 35

Verse 35 of 39

SANSKRIT TEXT

अप्रयत्नागताः सेव्या गृहस्थैर्विषयाः सदा प्रयत्नेनोपगम्यश्च स्वधर्म इति मे मतिः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 36

Verse 36 of 39

SANSKRIT TEXT

मानिनां कुलजातानां नित्यं शास्त्रार्थचक्षुषाम् धर्मक्रियावियुक्तानामशक्त्या संवृतात्मनाम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 37

Verse 37 of 39

SANSKRIT TEXT

क्रियमाणं यदा कर्म नाशं गच्छति मानुषम् तेषां नान्यदृते लोके तपसः कर्म विद्यते

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 38

Verse 38 of 39

SANSKRIT TEXT

सर्वात्मना तु कुर्वीत गृहस्थः कर्मनिश्चयम् दाक्ष्येण हव्यकव्यार्थं स्वधर्मं विचरेन्नृप

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 284, Verse 39

Verse 39 of 39

SANSKRIT TEXT

यथा नदीनदाः सर्वे सागरे यान्ति संस्थितिम् एवमाश्रमिणः सर्वे गृहस्थे यान्ति संस्थितिम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.