DharmaPragya

DharmaPragya

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261

Containing 61 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 1

Verse 1 of 61

SANSKRIT TEXT

एतावदनुपश्यन्तो यतयो यान्ति मार्गगाः नैषां सर्वेषु लोकेषु कश्चिदस्ति व्यतिक्रमः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 2

Verse 2 of 61

SANSKRIT TEXT

निर्द्वंद्वा निर्नमस्कारा निराशीर्बन्धना बुधाः विमुक्ताः सर्वपापेभ्यश्चरन्ति शुचयोऽमलाः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 3

Verse 3 of 61

SANSKRIT TEXT

अपवर्गेऽथ संत्यागे बुद्धौ च कृतनिश्चयाः ब्रह्मिष्ठा ब्रह्मभूताश्च ब्रह्मण्येव कृतालयाः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 4

Verse 4 of 61

SANSKRIT TEXT

विशोका नष्टरजसस्तेषां लोकाः सनातनाः तेषां गतिं परां प्राप्य गार्हस्थ्ये किं प्रयोजनम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 5

Verse 5 of 61

SANSKRIT TEXT

यद्येषा परमा निष्ठा यद्येषा परमा गतिः गृहस्थानव्यपाश्रित्य नाश्रमोऽन्यः प्रवर्तते

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 6

Verse 6 of 61

SANSKRIT TEXT

यथा मातरमाश्रित्य सर्वे जीवन्ति जन्तवः एवं गृहस्थमाश्रित्य वर्तन्त इतरेऽऽश्रमाः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 7

Verse 7 of 61

SANSKRIT TEXT

गृहस्थ एव यजते गृहस्थस्तप्यते तपः गार्हस्थ्यमस्य धर्मस्य मूलं यत्किंचिदेजते

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 8

Verse 8 of 61

SANSKRIT TEXT

प्रजनाद्ध्यभिनिर्वृत्ताः सर्वे प्राणभृतो मुने प्रजनं चाप्युतान्यत्र न कथंचन विद्यते

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 9

Verse 9 of 61

SANSKRIT TEXT

यास्ताः स्युर्बहिरोषध्यो बह्वरण्यास्तथा द्विज ओषधिभ्यो बहिर्यस्मात्प्राणी कश्चिन्न विद्यते कस्यैषा वाग्भवेत्सत्या मोक्षो नास्ति गृहादिति

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 10

Verse 10 of 61

SANSKRIT TEXT

अश्रद्दधानैरप्राज्ञैः सूक्ष्मदर्शनवर्जितैः निराशैरलसैः श्रान्तैस्तप्यमानैः स्वकर्मभिः श्रमस्योपरमो दृष्टः प्रव्रज्या नाम पण्डितैः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 11

Verse 11 of 61

SANSKRIT TEXT

त्रैलोक्यस्यैव हेतुर्हि मर्यादा शाश्वती ध्रुवा ब्राह्मणो नाम भगवाञ्जन्मप्रभृति पूज्यते

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 12

Verse 12 of 61

SANSKRIT TEXT

प्राग्गर्भाधानान्मन्त्रा हि प्रवर्तन्ते द्विजातिषु अविश्रम्भेषु वर्तन्ते विश्रम्भेष्वप्यसंशयम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 13

Verse 13 of 61

SANSKRIT TEXT

दाहः पुनः संश्रयणे संस्थिते पात्रभोजनम् दानं गवां पशूनां वा पिण्डानां चाप्सु मज्जनम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 14

Verse 14 of 61

SANSKRIT TEXT

अर्चिष्मन्तो बर्हिषदः क्रव्यादाः पितरः स्मृताः मृतस्याप्यनुमन्यन्ते मन्त्रा मन्त्राश्च कारणम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 15

Verse 15 of 61

SANSKRIT TEXT

एवं क्रोशत्सु वेदेषु कुतो मोक्षोऽस्ति कस्यचित् ऋणवन्तो यदा मर्त्याः पितृदेवद्विजातिषु

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 16

Verse 16 of 61

SANSKRIT TEXT

श्रिया विहीनैरलसैः पण्डितैरपलापितम् वेदवादापरिज्ञानं सत्याभासमिवानृतम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 17

Verse 17 of 61

SANSKRIT TEXT

न वै पापैर्ह्रियते कृष्यते वा; यो ब्राह्मणो यजते वेदशास्त्रैः ऊर्ध्वं यज्ञः पशुभिः सार्धमेति; संतर्पितस्तर्पयते च कामैः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 18

Verse 18 of 61

SANSKRIT TEXT

न वेदानां परिभवान्न शाठ्येन न मायया महत्प्राप्नोति पुरुषो ब्रह्म ब्रह्मणि विन्दति

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 19

Verse 19 of 61

SANSKRIT TEXT

दर्शं च पौर्णमासं च अग्निहोत्रं च धीमताम् चातुर्मास्यानि चैवासंस्तेषु यज्ञः सनातनः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 20

Verse 20 of 61

SANSKRIT TEXT

अनारम्भाः सुधृतयः शुचयो ब्रह्मसंश्रिताः ब्रह्मणैव स्म ते देवांस्तर्पयन्त्यमृतैषिणः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 21

Verse 21 of 61

SANSKRIT TEXT

सर्वभूतात्मभूतस्य सर्वभूतानि पश्यतः देवापि मार्गे मुह्यन्ति अपदस्य पदैषिणः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 22

Verse 22 of 61

SANSKRIT TEXT

चतुर्द्वारं पुरुषं चतुर्मुखं; चतुर्धा चैनमुपयाति निन्दा बाहुभ्यां वाच उदरादुपस्था;त्तेषां द्वारं द्वारपालो बुभूषेत्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 23

Verse 23 of 61

SANSKRIT TEXT

नाक्षैर्दीव्येन्नाददीतान्यवित्तं; न वायोनीयस्य शृतं प्रगृह्णेत् क्रुद्धो न चैव प्रहरेत धीमां;स्तथास्य तत्पाणिपादं सुगुप्तम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 24

Verse 24 of 61

SANSKRIT TEXT

नाक्रोशमर्छेन्न मृषा वदेच्च; न पैशुनं जनवादं च कुर्यात् सत्यव्रतो मितभाषोऽप्रमत्त;स्तथास्य वाग्द्वारमथो सुगुप्तम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 25

Verse 25 of 61

SANSKRIT TEXT

नानाशनः स्यान्न महाशनः स्या;दलोलुपः साधुभिरागतः स्यात् यात्रार्थमाहारमिहाददीत; तथास्य स्याज्जाठरी द्वारगुप्तिः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 26

Verse 26 of 61

SANSKRIT TEXT

न वीरपत्नीं विहरेत नारीं; न चापि नारीमनृतावाह्वयीत भार्याव्रतं ह्यात्मनि धारयीत; तथास्योपस्थद्वारगुप्तिर्भवेत

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 27

Verse 27 of 61

SANSKRIT TEXT

द्वाराणि यस्य सर्वाणि सुगुप्तानि मनीषिणः उपस्थमुदरं बाहू वाक्चतुर्थी स वै द्विजः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 28

Verse 28 of 61

SANSKRIT TEXT

मोघान्यगुप्तद्वारस्य सर्वाण्येव भवन्त्युत किं तस्य तपसा कार्यं किं यज्ञेन किमात्मना

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 29

Verse 29 of 61

SANSKRIT TEXT

अनुत्तरीयवसनमनुपस्तीर्णशायिनम् बाहूपधानं शाम्यन्तं तं देवा ब्राह्मणं विदुः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 30

Verse 30 of 61

SANSKRIT TEXT

द्वंद्वारामेषु सर्वेषु य एको रमते मुनिः परेषामननुध्यायंस्तं देवा ब्राह्मणं विदुः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 31

Verse 31 of 61

SANSKRIT TEXT

येन सर्वमिदं बुद्धं प्रकृतिर्विकृतिश्च या गतिज्ञः सर्वभूतानां तं देवा ब्राह्मणं विदुः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 32

Verse 32 of 61

SANSKRIT TEXT

अभयं सर्वभूतेभ्यः सर्वेषामभयं यतः सर्वभूतात्मभूतो यस्तं देवा ब्राह्मणं विदुः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 33

Verse 33 of 61

SANSKRIT TEXT

नान्तरेणानुजानन्ति वेदानां यत्क्रियाफलम् अनुज्ञाय च तत्सर्वमन्यद्रोचयतेऽफलम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 34

Verse 34 of 61

SANSKRIT TEXT

फलवन्ति च कर्माणि व्युष्टिमन्ति ध्रुवाणि च विगुणानि च पश्यन्ति तथानैकान्तिकानि च

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 35

Verse 35 of 61

SANSKRIT TEXT

गुणाश्चात्र सुदुर्ज्ञेया ज्ञाताश्चापि सुदुष्कराः अनुष्ठिताश्चान्तवन्त इति त्वमनुपश्यसि

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 36

Verse 36 of 61

SANSKRIT TEXT

यथा च वेदप्रामाण्यं त्यागश्च सफलो यथा तौ पन्थानावुभौ व्यक्तौ भगवंस्तद्ब्रवीहि मे

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 37

Verse 37 of 61

SANSKRIT TEXT

प्रत्यक्षमिह पश्यन्ति भवन्तः सत्पथे स्थिताः प्रत्यक्षं तु किमत्रास्ति यद्भवन्त उपासते

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 38

Verse 38 of 61

SANSKRIT TEXT

स्यूमरश्मिरहं ब्रह्मञ्जिज्ञासार्थमिहागतः श्रेयस्कामः प्रत्यवोचमार्जवान्न विवक्षया इमं च संशयं घोरं भगवान्प्रब्रवीतु मे

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 39

Verse 39 of 61

SANSKRIT TEXT

प्रत्यक्षमिह पश्यन्तो भवन्तः सत्पथे स्थिताः किमत्र प्रत्यक्षतमं भवन्तो यदुपासते अन्यत्र तर्कशास्त्रेभ्य आगमाच्च यथागमम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 40

Verse 40 of 61

SANSKRIT TEXT

आगमो वेदवादस्तु तर्कशास्त्राणि चागमः यथागममुपासीत आगमस्तत्र सिध्यति सिद्धिः प्रत्यक्षरूपा च दृश्यत्यागमनिश्चयात्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 41

Verse 41 of 61

SANSKRIT TEXT

नौर्नावीव निबद्धा हि स्रोतसा सनिबन्धना ह्रियमाणा कथं विप्र कुबुद्धींस्तारयिष्यति एतद्ब्रवीतु भगवानुपपन्नोऽस्म्यधीहि भोः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 42

Verse 42 of 61

SANSKRIT TEXT

नैव त्यागी न संतुष्टो नाशोको न निरामयः न निर्विवित्सो नावृत्तो नापवृत्तोऽस्ति कश्चन

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 43

Verse 43 of 61

SANSKRIT TEXT

भवन्तोऽपि च हृष्यन्ति शोचन्ति च यथा वयम् इन्द्रियार्थाश्च भवतां समानाः सर्वजन्तुषु

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 44

Verse 44 of 61

SANSKRIT TEXT

एवं चतुर्णां वर्णानामाश्रमाणां प्रवृत्तिषु एकमालम्बमानानां निर्णये किं निरामयम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 45

Verse 45 of 61

SANSKRIT TEXT

यद्यदाचरते शास्त्रमथ सर्वप्रवृत्तिषु यस्य यत्र ह्यनुष्ठानं तत्र तत्र निरामयम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 46

Verse 46 of 61

SANSKRIT TEXT

सर्वं पावयते ज्ञानं यो ज्ञानं ह्यनुवर्तते ज्ञानादपेत्य या वृत्तिः सा विनाशयति प्रजाः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 47

Verse 47 of 61

SANSKRIT TEXT

भवन्तो ज्ञानिनो नित्यं सर्वतश्च निरागमाः ऐकात्म्यं नाम कश्चिद्धि कदाचिदभिपद्यते

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 48

Verse 48 of 61

SANSKRIT TEXT

शास्त्रं ह्यबुद्ध्वा तत्त्वेन केचिद्वादबला जनाः कामद्वेषाभिभूतत्वादहंकारवशं गताः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 49

Verse 49 of 61

SANSKRIT TEXT

याथातथ्यमविज्ञाय शास्त्राणां शास्त्रदस्यवः ब्रह्मस्तेना निरारम्भा अपक्वमतयोऽशिवाः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 50

Verse 50 of 61

SANSKRIT TEXT

वैगुण्यमेव पश्यन्ति न गुणाननुयुञ्जते तेषां तमःशरीराणां तम एव परायणम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 51

Verse 51 of 61

SANSKRIT TEXT

यो यथाप्रकृतिर्जन्तुः प्रकृतेः स्याद्वशानुगः तस्य द्वेषश्च कामश्च क्रोधो दम्भोऽनृतं मदः नित्यमेवाभिवर्तन्ते गुणाः प्रकृतिसंभवाः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 52

Verse 52 of 61

SANSKRIT TEXT

एतद्बुद्ध्यानुपश्यन्तः संत्यजेयुः शुभाशुभम् परां गतिमभीप्सन्तो यतयः संयमे रताः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 53

Verse 53 of 61

SANSKRIT TEXT

सर्वमेतन्मया ब्रह्मञ्शास्त्रतः परिकीर्तितम् न ह्यविज्ञाय शास्त्रार्थं प्रवर्तन्ते प्रवृत्तयः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 54

Verse 54 of 61

SANSKRIT TEXT

यः कश्चिन्न्याय्य आचारः सर्वं शास्त्रमिति श्रुतिः यदन्याय्यमशास्त्रं तदित्येषा श्रूयते श्रुतिः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 55

Verse 55 of 61

SANSKRIT TEXT

न प्रवृत्तिरृते शास्त्रात्काचिदस्तीति निश्चयः यदन्यद्वेदवादेभ्यस्तदशास्त्रमिति श्रुतिः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 56

Verse 56 of 61

SANSKRIT TEXT

शास्त्रादपेतं पश्यन्ति बहवो व्यक्तमानिनः शास्त्रदोषान्न पश्यन्ति इह चामुत्र चापरे अविज्ञानहतप्रज्ञा हीनप्रज्ञास्तमोवृताः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 57

Verse 57 of 61

SANSKRIT TEXT

शक्यं त्वेकेन मुक्तेन कृतकृत्येन सर्वशः पिण्डमात्रं व्यपाश्रित्य चरितुं सर्वतोदिशम् वेदवादं व्यपाश्रित्य मोक्षोऽस्तीति प्रभाषितुम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 58

Verse 58 of 61

SANSKRIT TEXT

इदं तु दुष्करं कर्म कुटुम्बमभिसंश्रितम् दानमध्ययनं यज्ञः प्रजासंतानमार्जवम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 59

Verse 59 of 61

SANSKRIT TEXT

यद्येतदेवं कृत्वापि न विमोक्षोऽस्ति कस्यचित् धिक्कर्तारं च कार्यं च श्रमश्चायं निरर्थकः

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 60

Verse 60 of 61

SANSKRIT TEXT

नास्तिक्यमन्यथा च स्याद्वेदानां पृष्ठतःक्रिया एतस्यानन्त्यमिच्छामि भगवञ्श्रोतुमञ्जसा

Translations (english)

No translation available in english for this verse.

Mahabharata

Shanti Parva, Adhyaya 261, Verse 61

Verse 61 of 61

SANSKRIT TEXT

तथ्यं वदस्व मे ब्रह्मन्नुपसन्नोऽस्म्यधीहि भोः यथा ते विदितो मोक्षस्तथेच्छाम्युपशिक्षितुम्

Translations (english)

No translation available in english for this verse.