Shanti Parva, Adhyaya 222

किंशीलः किंसमाचारः किंविद्यः किंपरायणः

प्राप्नोति ब्रह्मणः स्थानं यत्परं प्रकृतेर्ध्रुवम्

मोक्षधर्मेषु नियतो लघ्वाहारो जितेन्द्रियः

प्राप्नोति ब्रह्मणः स्थानं यत्परं प्रकृतेर्ध्रुवम्

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्

जैगीषव्यस्य संवादमसितस्य च भारत

जैगीषव्यं महाप्राज्ञं धर्माणामागतागमम्

अक्रुध्यन्तमहृष्यन्तमसितो देवलोऽब्रवीत्

न प्रीयसे वन्द्यमानो निन्द्यमानो न कुप्यसि

का ते प्रज्ञा कुतश्चैषा किं चैतस्याः परायणम्

इति तेनानुयुक्तः स तमुवाच महातपाः

महद्वाक्यमसंदिग्धं पुष्कलार्थपदं शुचि

या गतिर्या परा निष्ठा या शान्तिः पुण्यकर्मणाम्

तां तेऽहं संप्रवक्ष्यामि यन्मां पृच्छसि वै द्विज

निन्दत्सु च समो नित्यं प्रशंसत्सु च देवल

निह्नुवन्ति च ये तेषां समयं सुकृतं च ये

उक्ताश्च न विवक्षन्ति वक्तारमहिते रतम्

प्रतिहन्तुं न चेच्छन्ति हन्तारं वै मनीषिणः

नाप्राप्तमनुशोचन्ति प्राप्तकालानि कुर्वते

न चातीतानि शोचन्ति न चैनान्प्रतिजानते

संप्राप्तानां च पूज्यानां कामादर्थेषु देवल

यथोपपत्तिं कुर्वन्ति शक्तिमन्तः कृतव्रताः

पक्वविद्या महाप्राज्ञा जितक्रोधा जितेन्द्रियाः

मनसा कर्मणा वाचा नापराध्यन्ति कस्यचित्

अनीर्षवो न चान्योन्यं विहिंसन्ति कदाचन

न च जातूपतप्यन्ते धीराः परसमृद्धिभिः

निन्दाप्रशंसे चात्यर्थं न वदन्ति परस्य ये

न च निन्दाप्रशंसाभ्यां विक्रियन्ते कदाचन

सर्वतश्च प्रशान्ता ये सर्वभूतहिते रताः

न क्रुध्यन्ति न हृष्यन्ति नापराध्यन्ति कस्यचित्

विमुच्य हृदयग्रन्थींश्चङ्क्रम्यन्ते यथासुखम्

न येषां बान्धवाः सन्ति ये चान्येषां न बान्धवाः

अमित्राश्च न सन्त्येषां ये चामित्रा न कस्यचित्

य एवं कुर्वते मर्त्याः सुखं जीवन्ति सर्वदा

धर्ममेवानुवर्तन्ते धर्मज्ञा द्विजसत्तम

ये ह्यतो विच्युता मार्गात्ते हृष्यन्त्युद्विजन्ति च

आस्थितस्तमहं मार्गमसूयिष्यामि कं कथम्

निन्द्यमानः प्रशस्तो वा हृष्येयं केन हेतुना

यद्यदिच्छन्ति तन्मार्गमभिगच्छन्ति मानवाः

न मे निन्दाप्रशंसाभ्यां ह्रासवृद्धी भविष्यतः

अमृतस्येव संतृप्येदवमानस्य तत्त्ववित्

विषस्येवोद्विजेन्नित्यं संमानस्य विचक्षणः

अवज्ञातः सुखं शेते इह चामुत्र चोभयोः

विमुक्तः सर्वपापेभ्यो योऽवमन्ता स बध्यते

परां गतिं च ये केचित्प्रार्थयन्ति मनीषिणः

एतद्व्रतं समाश्रित्य सुखमेधन्ति ते जनाः

सर्वतश्च समाहृत्य क्रतून्सर्वाञ्जितेन्द्रियः

प्राप्नोति ब्रह्मणः स्थानं यत्परं प्रकृतेर्ध्रुवम्

नास्य देवा न गन्धर्वा न पिशाचा न राक्षसाः

पदमन्ववरोहन्ति प्राप्तस्य परमां गतिम्