DharmaPragya
Shanti Parva, Adhyaya 212
Containing 52 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 1
Verse 1 of 52
SANSKRIT TEXT
जनको जनदेवस्तु ज्ञापितः परमर्षिणा पुनरेवानुपप्रच्छ सांपराये भवाभवौ
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 2
Verse 2 of 52
SANSKRIT TEXT
भगवन्यदिदं प्रेत्य संज्ञा भवति कस्यचित् एवं सति किमज्ञानं ज्ञानं वा किं करिष्यति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 3
Verse 3 of 52
SANSKRIT TEXT
सर्वमुच्छेदनिष्ठं स्यात्पश्य चैतद्द्विजोत्तम अप्रमत्तः प्रमत्तो वा किं विशेषं करिष्यति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 4
Verse 4 of 52
SANSKRIT TEXT
असंसर्गो हि भूतेषु संसर्गो वा विनाशिषु कस्मै क्रियेत कल्पेन निश्चयः कोऽत्र तत्त्वतः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 5
Verse 5 of 52
SANSKRIT TEXT
तमसा हि प्रतिच्छन्नं विभ्रान्तमिव चातुरम् पुनः प्रशमयन्वाक्यैः कविः पञ्चशिखोऽब्रवीत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 6
Verse 6 of 52
SANSKRIT TEXT
उच्छेदनिष्ठा नेहास्ति भावनिष्ठा न विद्यते अयं ह्यपि समाहारः शरीरेन्द्रियचेतसाम् वर्तते पृथगन्योन्यमप्यपाश्रित्य कर्मसु
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 7
Verse 7 of 52
SANSKRIT TEXT
धातवः पञ्चशाखोऽयं खं वायुर्ज्योतिरम्बु भूः ते स्वभावेन तिष्ठन्ति वियुज्यन्ते स्वभावतः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 8
Verse 8 of 52
SANSKRIT TEXT
आकाशं वायुरूष्मा च स्नेहो यच्चापि पार्थिवम् एष पञ्चसमाहारः शरीरमिति नैकधा ज्ञानमूष्मा च वायुश्च त्रिविधः कर्मसंग्रहः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 9
Verse 9 of 52
SANSKRIT TEXT
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थाश्च स्वभावश्चेतना मनः प्राणापानौ विकारश्च धातवश्चात्र निःसृताः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 10
Verse 10 of 52
SANSKRIT TEXT
श्रवणं स्पर्शनं जिह्वा दृष्टिर्नासा तथैव च इन्द्रियाणीति पञ्चैते चित्तपूर्वंगमा गुणाः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 11
Verse 11 of 52
SANSKRIT TEXT
तत्र विज्ञानसंयुक्ता त्रिविधा वेदना ध्रुवा सुखदुःखेति यामाहुरदुःखेत्यसुखेति च
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 12
Verse 12 of 52
SANSKRIT TEXT
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धश्च मूर्त्यथ एते ह्यामरणात्पञ्च षड्गुणा ज्ञानसिद्धये
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 13
Verse 13 of 52
SANSKRIT TEXT
तेषु कर्मनिसर्गश्च सर्वतत्त्वार्थनिश्चयः तमाहुः परमं शुक्रं बुद्धिरित्यव्ययं महत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 14
Verse 14 of 52
SANSKRIT TEXT
इमं गुणसमाहारमात्मभावेन पश्यतः असम्यग्दर्शनैर्दुःखमनन्तं नोपशाम्यति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 15
Verse 15 of 52
SANSKRIT TEXT
अनात्मेति च यद्दृष्टं तेनाहं न ममेत्यपि वर्तते किमधिष्ठाना प्रसक्ता दुःखसंततिः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 16
Verse 16 of 52
SANSKRIT TEXT
तत्र सम्यङ्मनो नाम त्यागशास्त्रमनुत्तमम् शृणु यत्तव मोक्षाय भाष्यमाणं भविष्यति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 17
Verse 17 of 52
SANSKRIT TEXT
त्याग एव हि सर्वेषामुक्तानामपि कर्मणाम् नित्यं मिथ्याविनीतानां क्लेशो दुःखावहो मतः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 18
Verse 18 of 52
SANSKRIT TEXT
द्रव्यत्यागे तु कर्माणि भोगत्यागे व्रतान्यपि सुखत्यागे तपोयोगः सर्वत्यागे समापना
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 19
Verse 19 of 52
SANSKRIT TEXT
तस्य मार्गोऽयमद्वैधः सर्वत्यागस्य दर्शितः विप्रहाणाय दुःखस्य दुर्गतिर्ह्यन्यथा भवेत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 20
Verse 20 of 52
SANSKRIT TEXT
पञ्च ज्ञानेन्द्रियाण्युक्त्वा मनःषष्ठानि चेतसि मनःषष्ठानि वक्ष्यामि पञ्च कर्मेन्द्रियाणि तु
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 21
Verse 21 of 52
SANSKRIT TEXT
हस्तौ कर्मेन्द्रियं ज्ञेयमथ पादौ गतीन्द्रियम् प्रजनानन्दयोः शेफो विसर्गे पायुरिन्द्रियम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 22
Verse 22 of 52
SANSKRIT TEXT
वाक्तु शब्दविशेषार्थं गतिं पञ्चान्वितां विदुः एवमेकादशैतानि बुद्ध्या त्ववसृजेन्मनः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 23
Verse 23 of 52
SANSKRIT TEXT
कर्णौ शब्दश्च चित्तं च त्रयः श्रवणसंग्रहे तथा स्पर्शे तथा रूपे तथैव रसगन्धयोः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 24
Verse 24 of 52
SANSKRIT TEXT
एवं पञ्चत्रिका ह्येते गुणास्तदुपलब्धये येन यस्त्रिविधो भावः पर्यायात्समुपस्थितः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 25
Verse 25 of 52
SANSKRIT TEXT
सात्त्विको राजसश्चैव तामसश्चैव ते त्रयः त्रिविधा वेदना येषु प्रसूता सर्वसाधना
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 26
Verse 26 of 52
SANSKRIT TEXT
प्रहर्षः प्रीतिरानन्दः सुखं संशान्तचित्तता अकुतश्चित्कुतश्चिद्वा चित्ततः सात्त्विको गुणः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 27
Verse 27 of 52
SANSKRIT TEXT
अतुष्टिः परितापश्च शोको लोभस्तथाक्षमा लिङ्गानि रजसस्तानि दृश्यन्ते हेत्वहेतुतः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 28
Verse 28 of 52
SANSKRIT TEXT
अविवेकस्तथा मोहः प्रमादः स्वप्नतन्द्रिता कथंचिदपि वर्तन्ते विविधास्तामसा गुणाः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 29
Verse 29 of 52
SANSKRIT TEXT
तत्र यत्प्रीतिसंयुक्तं काये मनसि वा भवेत् वर्तते सात्त्विको भाव इत्यपेक्षेत तत्तथा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 30
Verse 30 of 52
SANSKRIT TEXT
यत्तु संतापसंयुक्तमप्रीतिकरमात्मनः प्रवृत्तं रज इत्येव ततस्तदभिचिन्तयेत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 31
Verse 31 of 52
SANSKRIT TEXT
अथ यन्मोहसंयुक्तं काये मनसि वा भवेत् अप्रतर्क्यमविज्ञेयं तमस्तदुपधारयेत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 32
Verse 32 of 52
SANSKRIT TEXT
तद्धि श्रोत्राश्रयं भूतं शब्दः श्रोत्रं समाश्रितः नोभयं शब्दविज्ञाने विज्ञानस्येतरस्य वा
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 33
Verse 33 of 52
SANSKRIT TEXT
एवं त्वक्चक्षुषी जिह्वा नासिका चैव पञ्चमी स्पर्शे रूपे रसे गन्धे तानि चेतो मनश्च तत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 34
Verse 34 of 52
SANSKRIT TEXT
स्वकर्मयुगपद्भावो दशस्वेतेषु तिष्ठति चित्तमेकादशं विद्धि बुद्धिर्द्वादशमी भवेत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 35
Verse 35 of 52
SANSKRIT TEXT
तेषामयुगपद्भाव उच्छेदो नास्ति तामसः आस्थितो युगपद्भावे व्यवहारः स लौकिकः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 36
Verse 36 of 52
SANSKRIT TEXT
इन्द्रियाण्यवसृज्यापि दृष्ट्वा पूर्वं श्रुतागमम् चिन्तयन्नानुपर्येति त्रिभिरेवान्वितो गुणैः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 37
Verse 37 of 52
SANSKRIT TEXT
यत्तमोपहतं चित्तमाशु संचारमध्रुवम् करोत्युपरमं काले तदाहुस्तामसं सुखम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 38
Verse 38 of 52
SANSKRIT TEXT
यद्यदागमसंयुक्तं न कृत्स्नमुपशाम्यति अथ तत्राप्युपादत्ते तमो व्यक्तमिवानृतम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 39
Verse 39 of 52
SANSKRIT TEXT
एवमेष प्रसंख्यातः स्वकर्मप्रत्ययी गुणः कथंचिद्वर्तते सम्यक्केषांचिद्वा न वर्तते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 40
Verse 40 of 52
SANSKRIT TEXT
एवमाहुः समाहारं क्षेत्रमध्यात्मचिन्तकाः स्थितो मनसि यो भावः स वै क्षेत्रज्ञ उच्यते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 41
Verse 41 of 52
SANSKRIT TEXT
एवं सति क उच्छेदः शाश्वतो वा कथं भवेत् स्वभावाद्वर्तमानेषु सर्वभूतेषु हेतुतः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 42
Verse 42 of 52
SANSKRIT TEXT
यथार्णवगता नद्यो व्यक्तीर्जहति नाम च न च स्वतां नियच्छन्ति तादृशः सत्त्वसंक्षयः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 43
Verse 43 of 52
SANSKRIT TEXT
एवं सति कुतः संज्ञा प्रेत्यभावे पुनर्भवेत् प्रतिसंमिश्रिते जीवे गृह्यमाणे च मध्यतः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 44
Verse 44 of 52
SANSKRIT TEXT
इमां तु यो वेद विमोक्षबुद्धि;मात्मानमन्विच्छति चाप्रमत्तः न लिप्यते कर्मफलैरनिष्टैः; पत्रं बिसस्येव जलेन सिक्तम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 45
Verse 45 of 52
SANSKRIT TEXT
दृढैश्च पाशैर्बहुभिर्विमुक्तः; प्रजानिमित्तैरपि दैवतैश्च यदा ह्यसौ सुखदुःखे जहाति; मुक्तस्तदाग्र्यां गतिमेत्यलिङ्गः श्रुतिप्रमाणागममङ्गलैश्च; शेते जरामृत्युभयादतीतः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 46
Verse 46 of 52
SANSKRIT TEXT
क्षीणे च पुण्ये विगते च पापे; ततोनिमित्ते च फले विनष्टे अलेपमाकाशमलिङ्गमेव;मास्थाय पश्यन्ति महद्ध्यसक्ताः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 47
Verse 47 of 52
SANSKRIT TEXT
यथोर्णनाभिः परिवर्तमान;स्तन्तुक्षये तिष्ठति पात्यमानः तथा विमुक्तः प्रजहाति दुःखं; विध्वंसते लोष्ट इवाद्रिमर्च्छन्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 48
Verse 48 of 52
SANSKRIT TEXT
यथा रुरुः शृङ्गमथो पुराणं; हित्वा त्वचं वाप्युरगो यथावत् विहाय गच्छत्यनवेक्षमाण;स्तथा विमुक्तो विजहाति दुःखम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 49
Verse 49 of 52
SANSKRIT TEXT
द्रुमं यथा वाप्युदके पतन्त;मुत्सृज्य पक्षी प्रपतत्यसक्तः तथा ह्यसौ सुखदुःखे विहाय; मुक्तः परार्ध्यां गतिमेत्यलिङ्गः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 50
Verse 50 of 52
SANSKRIT TEXT
अपि च भवति मैथिलेन गीतं; नगरमुपाहितमग्निनाभिवीक्ष्य न खलु मम तुषोऽपि दह्यतेऽत्र; स्वयमिदमाह किल स्म भूमिपालः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 51
Verse 51 of 52
SANSKRIT TEXT
इदममृतपदं विदेहराजः; स्वयमिह पञ्चशिखेन भाष्यमाणः निखिलमभिसमीक्ष्य निश्चितार्थं; परमसुखी विजहार वीतशोकः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 212, Verse 52
Verse 52 of 52
SANSKRIT TEXT
इमं हि यः पठति विमोक्षनिश्चयं; न हीयते सततमवेक्षते तथा उपद्रवान्नानुभवत्यदुःखितः; प्रमुच्यते कपिलमिवैत्य मैथिलः
No translation available in english for this verse.