DharmaPragya
Shanti Parva, Adhyaya 84
Containing 54 sacred Sanskrit shlokas with multi-author commentaries and translations.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 1
Verse 1 of 54
SANSKRIT TEXT
ह्रीनिषेधाः सदा सन्तः सत्यार्जवसमन्विताः शक्ताः कथयितुं सम्यक्ते तव स्युः सभासदः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 2
Verse 2 of 54
SANSKRIT TEXT
अत्याढ्यांश्चातिशूरांश्च ब्राह्मणांश्च बहुश्रुतान् सुसंतुष्टांश्च कौन्तेय महोत्साहांश्च कर्मसु
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 3
Verse 3 of 54
SANSKRIT TEXT
एतान्सहायाँल्लिप्सेथाः सर्वास्वापत्सु भारत कुलीनः पूजितो नित्यं न हि शक्तिं निगूहति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 4
Verse 4 of 54
SANSKRIT TEXT
प्रसन्नं ह्यप्रसन्नं वा पीडितं हृतमेव वा आवर्तयति भूयिष्ठं तदेको ह्यनुपालितः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 5
Verse 5 of 54
SANSKRIT TEXT
कुलीना देशजाः प्राज्ञा रूपवन्तो बहुश्रुताः प्रगल्भाश्चानुरक्ताश्च ते तव स्युः परिच्छदाः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 6
Verse 6 of 54
SANSKRIT TEXT
दौष्कुलेयाश्च लुब्धाश्च नृशंसा निरपत्रपाः ते त्वां तात निषेवेयुर्यावदार्द्रकपाणयः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 7
Verse 7 of 54
SANSKRIT TEXT
अर्थमानार्घ्यसत्कारैर्भोगैरुच्चावचैः प्रियान् यानर्थभाजो मन्येथास्ते ते स्युः सुखभागिनः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 8
Verse 8 of 54
SANSKRIT TEXT
अभिन्नवृत्ता विद्वांसः सद्वृत्ताश्चरितव्रताः न त्वां नित्यार्थिनो जह्युरक्षुद्राः सत्यवादिनः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 9
Verse 9 of 54
SANSKRIT TEXT
अनार्या ये न जानन्ति समयं मन्दचेतसः तेभ्यः प्रतिजुगुप्सेथा जानीयाः समयच्युतान्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 10
Verse 10 of 54
SANSKRIT TEXT
नैकमिच्छेद्गणं हित्वा स्याच्चेदन्यतरग्रहः यस्त्वेको बहुभिः श्रेयान्कामं तेन गणं त्यजेत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 11
Verse 11 of 54
SANSKRIT TEXT
श्रेयसो लक्षणं ह्येतद्विक्रमो यस्य दृश्यते कीर्तिप्रधानो यश्च स्यात्समये यश्च तिष्ठति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 12
Verse 12 of 54
SANSKRIT TEXT
समर्थान्पूजयेद्यश्च नास्पर्ध्यैः स्पर्धते च यः न च कामाद्भयात्क्रोधाल्लोभाद्वा धर्ममुत्सृजेत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 13
Verse 13 of 54
SANSKRIT TEXT
अमानी सत्यवाक्शक्तो जितात्मा मान्यमानिता स ते मन्त्रसहायः स्यात्सर्वावस्थं परीक्षितः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 14
Verse 14 of 54
SANSKRIT TEXT
कुलीनः सत्यसंपन्नस्तितिक्षुर्दक्ष आत्मवान् शूरः कृतज्ञः सत्यश्च श्रेयसः पार्थ लक्षणम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 15
Verse 15 of 54
SANSKRIT TEXT
तस्यैवं वर्तमानस्य पुरुषस्य विजानतः अमित्राः संप्रसीदन्ति ततो मित्रीभवन्त्यपि
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 16
Verse 16 of 54
SANSKRIT TEXT
अत ऊर्ध्वममात्यानां परीक्षेत गुणागुणान् संयतात्मा कृतप्रज्ञो भूतिकामश्च भूमिपः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 17
Verse 17 of 54
SANSKRIT TEXT
संबद्धाः पुरुषैराप्तैरभिजातैः स्वदेशजैः अहार्यैरव्यभीचारैः सर्वतः सुपरीक्षितैः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 18
Verse 18 of 54
SANSKRIT TEXT
योधाः स्रौवास्तथा मौलास्तथैवान्येऽप्यवस्कृताः कर्तव्या भूतिकामेन पुरुषेण बुभूषता
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 19
Verse 19 of 54
SANSKRIT TEXT
येषां वैनयिकी बुद्धिः प्रकृता चैव शोभना तेजो धैर्यं क्षमा शौचमनुराग स्थितिर्धृतिः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 20
Verse 20 of 54
SANSKRIT TEXT
परीक्षितगुणान्नित्यं प्रौढभावान्धुरंधरान् पञ्चोपधाव्यतीतांश्च कुर्याद्राजार्थकारिणः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 21
Verse 21 of 54
SANSKRIT TEXT
पर्याप्तवचनान्वीरान्प्रतिपत्तिविशारदान् कुलीनान्सत्यसंपन्नानिङ्गितज्ञाननिष्ठुरान्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 22
Verse 22 of 54
SANSKRIT TEXT
देशकालविधानज्ञान्भर्तृकार्यहितैषिणः नित्यमर्थेषु सर्वेषु राजा कुर्वीत मन्त्रिणः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 23
Verse 23 of 54
SANSKRIT TEXT
हीनतेजा ह्यसंहृष्टो नैव जातु व्यवस्यति अवश्यं जनयत्येव सर्वकर्मसु संशयान्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 24
Verse 24 of 54
SANSKRIT TEXT
एवमल्पश्रुतो मन्त्री कल्याणाभिजनोऽप्युत धर्मार्थकामयुक्तोऽपि नालं मन्त्रं परीक्षितुम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 25
Verse 25 of 54
SANSKRIT TEXT
तथैवानभिजातोऽपि काममस्तु बहुश्रुतः अनायक इवाचक्षुर्मुह्यत्यूह्येषु कर्मसु
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 26
Verse 26 of 54
SANSKRIT TEXT
यो वा ह्यस्थिरसंकल्पो बुद्धिमानागतागमः उपायज्ञोऽपि नालं स कर्म यापयितुं चिरम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 27
Verse 27 of 54
SANSKRIT TEXT
केवलात्पुनराचारात्कर्मणो नोपपद्यते परिमर्शो विशेषाणामश्रुतस्येह दुर्मतेः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 28
Verse 28 of 54
SANSKRIT TEXT
मन्त्रिण्यननुरक्ते तु विश्वासो न हि विद्यते तस्मादननुरक्ताय नैव मन्त्रं प्रकाशयेत्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 29
Verse 29 of 54
SANSKRIT TEXT
व्यथयेद्धि स राजानं मन्त्रिभिः सहितोऽनृजुः मारुतोपहतच्छिद्रैः प्रविश्याग्निरिव द्रुमम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 30
Verse 30 of 54
SANSKRIT TEXT
संक्रुध्यत्येकदा स्वामी स्थानाच्चैवापकर्षति वाचा क्षिपति संरब्धस्ततः पश्चात्प्रसीदति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 31
Verse 31 of 54
SANSKRIT TEXT
तानि तान्यनुरक्तेन शक्यान्यनुतितिक्षितुम् मन्त्रिणां च भवेत्क्रोधो विस्फूर्जितमिवाशनेः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 32
Verse 32 of 54
SANSKRIT TEXT
यस्तु संहरते तानि भर्तुः प्रियचिकीर्षया समानसुखदुःखं तं पृच्छेदर्थेषु मानवम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 33
Verse 33 of 54
SANSKRIT TEXT
अनृजुस्त्वनुरक्तोऽपि संपन्नश्चेतरैर्गुणैः राज्ञः प्रज्ञानयुक्तोऽपि न मन्त्रं श्रोतुमर्हति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 34
Verse 34 of 54
SANSKRIT TEXT
योऽमित्रैः सह संबद्धो न पौरान्बहु मन्यते स सुहृत्तादृशो राज्ञो न मन्त्रं श्रोतुमर्हति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 35
Verse 35 of 54
SANSKRIT TEXT
अविद्वानशुचिः स्तब्धः शत्रुसेवी विकत्थनः स सुहृत्क्रोधनो लुब्धो न मन्त्रं श्रोतुमर्हति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 36
Verse 36 of 54
SANSKRIT TEXT
आगन्तुश्चानुरक्तोऽपि काममस्तु बहुश्रुतः सत्कृतः संविभक्तो वा न मन्त्रं श्रोतुमर्हति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 37
Verse 37 of 54
SANSKRIT TEXT
यस्त्वल्पेनापि कार्येण सकृदाक्षारितो भवेत् पुनरन्यैर्गुणैर्युक्तो न मन्त्रं श्रोतुमर्हति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 38
Verse 38 of 54
SANSKRIT TEXT
कृतप्रज्ञश्च मेधावी बुधो जानपदः शुचिः सर्वकर्मसु यः शुद्धः स मन्त्रं श्रोतुमर्हति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 39
Verse 39 of 54
SANSKRIT TEXT
ज्ञानविज्ञानसंपन्नः प्रकृतिज्ञः परात्मनोः सुहृदात्मसमो राज्ञः स मन्त्रं श्रोतुमर्हति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 40
Verse 40 of 54
SANSKRIT TEXT
सत्यवाक्शीलसंपन्नो गम्भीरः सत्रपो मृदुः पितृपैतामहो यः स्यात्स मन्त्रं श्रोतुमर्हति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 41
Verse 41 of 54
SANSKRIT TEXT
संतुष्टः संमतः सत्यः शौटीरो द्वेष्यपापकः मन्त्रवित्कालविच्छूरः स मन्त्रं श्रोतुमर्हति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 42
Verse 42 of 54
SANSKRIT TEXT
सर्वलोकं समं शक्तः सान्त्वेन कुरुते वशे तस्मै मन्त्रः प्रयोक्तव्यो दण्डमाधित्सता नृप
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 43
Verse 43 of 54
SANSKRIT TEXT
पौरजानपदा यस्मिन्विश्वासं धर्मतो गताः योद्धा नयविपश्चिच्च स मन्त्रं श्रोतुमर्हति
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 44
Verse 44 of 54
SANSKRIT TEXT
तस्मात्सर्वैर्गुणैरेतैरुपपन्नाः सुपूजिताः मन्त्रिणः प्रकृतिज्ञाः स्युस्त्र्यवरा महदीप्सवः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 45
Verse 45 of 54
SANSKRIT TEXT
स्वासु प्रकृतिषु छिद्रं लक्षयेरन्परस्य च मन्त्रिणो मन्त्रमूलं हि राज्ञो राष्ट्रं विवर्धते
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 46
Verse 46 of 54
SANSKRIT TEXT
नास्य छिद्रं परः पश्येच्छिद्रेषु परमन्वियात् गूहेत्कूर्म इवाङ्गानि रक्षेद्विवरमात्मनः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 47
Verse 47 of 54
SANSKRIT TEXT
मन्त्रग्राहा हि राज्यस्य मन्त्रिणो ये मनीषिणः मन्त्रसंहननो राजा मन्त्राङ्गानीतरो जनः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 48
Verse 48 of 54
SANSKRIT TEXT
राज्यं प्रणिधिमूलं हि मन्त्रसारं प्रचक्षते स्वामिनं त्वनुवर्तन्ति वृत्त्यर्थमिह मन्त्रिणः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 49
Verse 49 of 54
SANSKRIT TEXT
स विनीय मदक्रोधौ मानमीर्ष्यां च निर्वृतः नित्यं पञ्चोपधातीतैर्मन्त्रयेत्सह मन्त्रिभिः
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 50
Verse 50 of 54
SANSKRIT TEXT
तेषां त्रयाणां विविधं विमर्शं; बुध्येत चित्तं विनिवेश्य तत्र स्वनिश्चयं तं परनिश्चयं च; निवेदयेदुत्तरमन्त्रकाले
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 51
Verse 51 of 54
SANSKRIT TEXT
धर्मार्थकामज्ञमुपेत्य पृच्छे;द्युक्तो गुरुं ब्राह्मणमुत्तमार्थम् निष्ठा कृता तेन यदा सह स्या;त्तं तत्र मार्गं प्रणयेदसक्तम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 52
Verse 52 of 54
SANSKRIT TEXT
एवं सदा मन्त्रयितव्यमाहु;र्ये मन्त्रतत्त्वार्थविनिश्चयज्ञाः तस्मात्त्वमेवं प्रणयेः सदैव; मन्त्रं प्रजासंग्रहणे समर्थम्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 53
Verse 53 of 54
SANSKRIT TEXT
न वामनाः कुब्जकृशा न खञ्जा; नान्धा जडाः स्त्री न नपुंसकं च न चात्र तिर्यङ्न पुरो न पश्चा;न्नोर्ध्वं न चाधः प्रचरेत कश्चित्
No translation available in english for this verse.
Shanti Parva, Adhyaya 84, Verse 54
Verse 54 of 54
SANSKRIT TEXT
आरुह्य वातायनमेव शून्यं; स्थलं प्रकाशं कुशकाशहीनम् वागङ्गदोषान्परिहृत्य मन्त्रं; संमन्त्रयेत्कार्यमहीनकालम्
No translation available in english for this verse.