Shanti Parva, Adhyaya 59

ततः काल्यं समुत्थाय कृतपौर्वाह्णिकक्रियाः

ययुस्ते नगराकारै रथैः पाण्डवयादवाः

प्रपद्य च कुरुक्षेत्रं भीष्ममासाद्य चानघम्

सुखां च रजनीं पृष्ट्वा गाङ्गेयं रथिनां वरम्

व्यासादीनभिवाद्यर्षीन्सर्वैस्तैश्चाभिनन्दिताः

निषेदुरभितो भीष्मं परिवार्य समन्ततः

ततो राजा महातेजा धर्मराजो युधिष्ठिरः

अब्रवीत्प्राञ्जलिर्भीष्मं प्रतिपूज्याभिवाद्य च

य एष राजा-राजेति शब्दश्चरति भारत

कथमेष समुत्पन्नस्तन्मे ब्रूहि पितामह

तुल्यपाणिशिरोग्रीवस्तुल्यबुद्धीन्द्रियात्मकः

तुल्यदुःखसुखात्मा च तुल्यपृष्ठभुजोदरः

तुल्यशुक्रास्थिमज्जश्च तुल्यमांसासृगेव च

निःश्वासोच्छ्वासतुल्यश्च तुल्यप्राणशरीरवान्

समानजन्ममरणः समः सर्वगुणैर्नृणाम्

विशिष्टबुद्धीञ्शूरांश्च कथमेकोऽधितिष्ठति

कथमेको महीं कृत्स्नां वीरशूरार्यसंकुलाम्

रक्षत्यपि च लोकोऽस्य प्रसादमभिवाञ्छति

एकस्य च प्रसादेन कृत्स्नो लोकः प्रसीदति

व्याकुलेनाकुलः सर्वो भवतीति विनिश्चयः

एतदिच्छाम्यहं सर्वं तत्त्वेन भरतर्षभ

श्रोतुं तन्मे यथातत्त्वं प्रब्रूहि वदतां वर

नैतत्कारणमल्पं हि भविष्यति विशां पते

यदेकस्मिञ्जगत्सर्वं देववद्याति संनतिम्

नियतस्त्वं नरश्रेष्ठ शृणु सर्वमशेषतः

यथा राज्यं समुत्पन्नमादौ कृतयुगेऽभवत्

नैव राज्यं न राजासीन्न दण्डो न च दाण्डिकः

धर्मेणैव प्रजाः सर्वा रक्षन्ति च परस्परम्

पालयानास्तथान्योन्यं नरा धर्मेण भारत

खेदं परममाजग्मुस्ततस्तान्मोह आविशत्

ते मोहवशमापन्ना मानवा मनुजर्षभ

प्रतिपत्तिविमोहाच्च धर्मस्तेषामनीनशत्

नष्टायां प्रतिपत्तौ तु मोहवश्या नरास्तदा

लोभस्य वशमापन्नाः सर्वे भारतसत्तम

अप्राप्तस्याभिमर्शं तु कुर्वन्तो मनुजास्ततः

कामो नामापरस्तत्र समपद्यत वै प्रभो

तांस्तु कामवशं प्राप्तान्रागो नाम समस्पृशत्

रक्ताश्च नाभ्यजानन्त कार्याकार्यं युधिष्ठिर

अगम्यागमनं चैव वाच्यावाच्यं तथैव च

भक्ष्याभक्ष्यं च राजेन्द्र दोषादोषं च नात्यजन्

विप्लुते नरलोकेऽस्मिंस्ततो ब्रह्म ननाश ह

नाशाच्च ब्रह्मणो राजन्धर्मो नाशमथागमत्

नष्टे ब्रह्मणि धर्मे च देवास्त्रासमथागमन्

ते त्रस्ता नरशार्दूल ब्रह्माणं शरणं ययुः

प्रपद्य भगवन्तं ते देवा लोकपितामहम्

ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे दुःखशोकभयार्दिताः

भगवन्नरलोकस्थं नष्टं ब्रह्म सनातनम्

लोभमोहादिभिर्भावैस्ततो नो भयमाविशत्

ब्रह्मणश्च प्रणाशेन धर्मोऽप्यनशदीश्वर

ततः स्म समतां याता मर्त्यैस्त्रिभुवनेश्वर

अधो हि वर्षमस्माकं मर्त्यास्तूर्ध्वप्रवर्षिणः

क्रियाव्युपरमात्तेषां ततोऽगच्छाम संशयम्

अत्र निःश्रेयसं यन्नस्तद्ध्यायस्व पितामह

त्वत्प्रभावसमुत्थोऽसौ प्रभावो नो विनश्यति

तानुवाच सुरान्सर्वान्स्वयंभूर्भगवांस्ततः

श्रेयोऽहं चिन्तयिष्यामि व्येतु वो भीः सुरर्षभाः

ततोऽध्यायसहस्राणां शतं चक्रे स्वबुद्धिजम्

यत्र धर्मस्तथैवार्थः कामश्चैवानुवर्णितः

त्रिवर्ग इति विख्यातो गण एष स्वयंभुवा

चतुर्थो मोक्ष इत्येव पृथगर्थः पृथग्गणः