Shanti Parva, Adhyaya 50

ततो रामस्य तत्कर्म श्रुत्वा राजा युधिष्ठिरः

विस्मयं परमं गत्वा प्रत्युवाच जनार्दनम्

अहो रामस्य वार्ष्णेय शक्रस्येव महात्मनः

विक्रमो येन वसुधा क्रोधान्निःक्षत्रिया कृता

गोभिः समुद्रेण तथा गोलाङ्गूलर्क्षवानरैः

गुप्ता रामभयोद्विग्नाः क्षत्रियाणां कुलोद्वहाः

अहो धन्यो हि लोकोऽयं सभाग्याश्च नरा भुवि

यत्र कर्मेदृशं धर्म्यं द्विजेन कृतमच्युत

तथा यान्तौ तदा तात तावच्युतयुधिष्ठिरौ

जग्मतुर्यत्र गाङ्गेयः शरतल्पगतः प्रभुः

ततस्ते ददृशुर्भीष्मं शरप्रस्तरशायिनम्

स्वरश्मिजालसंवीतं सायंसूर्यमिवानलम्

उपास्यमानं मुनिभिर्देवैरिव शतक्रतुम्

देशे परमधर्मिष्ठे नदीमोघवतीमनु

दूरादेव तमालोक्य कृष्णो राजा च धर्मराट्

चत्वारः पाण्डवाश्चैव ते च शारद्वतादयः

अवस्कन्द्याथ वाहेभ्यः संयम्य प्रचलं मनः

एकीकृत्येन्द्रियग्राममुपतस्थुर्महामुनीन्

अभिवाद्य च गोविन्दः सात्यकिस्ते च कौरवाः

व्यासादींस्तानृषीन्पश्चाद्गाङ्गेयमुपतस्थिरे

तपोवृद्धिं ततः पृष्ट्वा गाङ्गेयं यदुकौरवाः

परिवार्य ततः सर्वे निषेदुः पुरुषर्षभाः

ततो निशम्य गाङ्गेयं शाम्यमानमिवानलम्

किंचिद्दीनमना भीष्ममिति होवाच केशवः

कच्चिज्ज्ञानानि ते राजन्प्रसन्नानि यथा पुरा

कच्चिदव्याकुला चैव बुद्धिस्ते वदतां वर

शराभिघातदुःखात्ते कच्चिद्गात्रं न दूयते

मानसादपि दुःखाद्धि शारीरं बलवत्तरम्

वरदानात्पितुः कामं छन्दमृत्युरसि प्रभो

शंतनोर्धर्मशीलस्य न त्वेतच्छमकारणम्

सुसूक्ष्मोऽपीह देहे वै शल्यो जनयते रुजम्

किं पुनः शरसंघातैश्चितस्य तव भारत

कामं नैतत्तवाख्येयं प्राणिनां प्रभवाप्ययौ

भवान्ह्युपदिशेच्छ्रेयो देवानामपि भारत

यद्धि भूतं भविष्यच्च भवच्च पुरुषर्षभ

सर्वं तज्ज्ञानवृद्धस्य तव पाणाविवाहितम्

संसारश्चैव भूतानां धर्मस्य च फलोदयः

विदितस्ते महाप्राज्ञ त्वं हि ब्रह्ममयो निधिः

त्वां हि राज्ये स्थितं स्फीते समग्राङ्गमरोगिणम्

स्त्रीसहस्रैः परिवृतं पश्यामीहोर्ध्वरेतसम्

ऋते शांतनवाद्भीष्मात्त्रिषु लोकेषु पार्थिव

सत्यसंधान्महावीर्याच्छूराद्धर्मैकतत्परात्

मृत्युमावार्य तरसा शरप्रस्तरशायिनः

निसर्गप्रभवं किंचिन्न च तातानुशुश्रुम

सत्ये तपसि दाने च यज्ञाधिकरणे तथा

धनुर्वेदे च वेदे च नित्यं चैवान्ववेक्षणे

अनृशंसं शुचिं दान्तं सर्वभूतहिते रतम्

महारथं त्वत्सदृशं न कंचिदनुशुश्रुम

त्वं हि देवान्सगन्धर्वान्ससुरासुरराक्षसान्

शक्त एकरथेनैव विजेतुं नात्र संशयः

त्वं हि भीष्म महाबाहो वसूनां वासवोपमः

नित्यं विप्रैः समाख्यातो नवमोऽनवमो गुणैः

अहं हि त्वाभिजानामि यस्त्वं पुरुषसत्तम

त्रिदशेष्वपि विख्यातः स्वशक्त्या सुमहाबलः

मनुष्येषु मनुष्येन्द्र न दृष्टो न च मे श्रुतः

भवतो यो गुणैस्तुल्यः पृथिव्यां पुरुषः क्वचित्

त्वं हि सर्वैर्गुणै राजन्देवानप्यतिरिच्यसे

तपसा हि भवाञ्शक्तः स्रष्टुं लोकांश्चराचरान्

तदस्य तप्यमानस्य ज्ञातीनां संक्षयेण वै

ज्येष्ठस्य पाण्डुपुत्रस्य शोकं भीष्म व्यपानुद