Shanti Parva, Adhyaya 49

शृणु कौन्तेय रामस्य मया यावत्परिश्रुतम्

महर्षीणां कथयतां कारणं तस्य जन्म च

यथा च जामदग्न्येन कोटिशः क्षत्रिया हताः

उद्भूता राजवंशेषु ये भूयो भारते हताः

जह्नोरजह्नुस्तनयो बल्लवस्तस्य चात्मजः

कुशिको नाम धर्मज्ञस्तस्य पुत्रो महीपतिः

उग्रं तपः समातिष्ठत्सहस्राक्षसमो भुवि

पुत्रं लभेयमजितं त्रिलोकेश्वरमित्युत

तमुग्रतपसं दृष्ट्वा सहस्राक्षः पुरंदरः

समर्थः पुत्रजनने स्वयमेवैत्य भारत

पुत्रत्वमगमद्राजंस्तस्य लोकेश्वरेश्वरः

गाधिर्नामाभवत्पुत्रः कौशिकः पाकशासनः

तस्य कन्याभवद्राजन्नाम्ना सत्यवती प्रभो

तां गाधिः कविपुत्राय सोर्चीकाय ददौ प्रभुः

ततः प्रीतस्तु कौन्तेय भार्गवः कुरुनन्दन

पुत्रार्थे श्रपयामास चरुं गाधेस्तथैव च

आहूय चाह तां भार्यामृचीको भार्गवस्तदा

उपयोज्यश्चरुरयं त्वया मात्राप्ययं तव

तस्या जनिष्यते पुत्रो दीप्तिमान्क्षत्रियर्षभः

अजय्यः क्षत्रियैर्लोके क्षत्रियर्षभसूदनः

तवापि पुत्रं कल्याणि धृतिमन्तं तपोन्वितम्

शमात्मकं द्विजश्रेष्ठं चरुरेष विधास्यति

इत्येवमुक्त्वा तां भार्यामृचीको भृगुनन्दनः

तपस्यभिरतो धीमाञ्जगामारण्यमेव ह

एतस्मिन्नेव काले तु तीर्थयात्रापरो नृपः

गाधिः सदारः संप्राप्त ऋचीकस्याश्रमं प्रति

चरुद्वयं गृहीत्वा तु राजन्सत्यवती तदा

भर्तुर्वाक्यादथाव्यग्रा मात्रे हृष्टा न्यवेदयत्

माता तु तस्याः कौन्तेय दुहित्रे स्वं चरुं ददौ

तस्याश्चरुमथाज्ञातमात्मसंस्थं चकार ह

अथ सत्यवती गर्भं क्षत्रियान्तकरं तदा

धारयामास दीप्तेन वपुषा घोरदर्शनम्

तामृचीकस्तदा दृष्ट्वा ध्यानयोगेन वै ततः

अब्रवीद्राजशार्दूल स्वां भार्यां वरवर्णिनीम्

मात्रासि व्यंसिता भद्रे चरुव्यत्यासहेतुना

जनिष्यते हि ते पुत्रः क्रूरकर्मा महाबलः

जनिष्यते हि ते भ्राता ब्रह्मभूतस्तपोधनः

विश्वं हि ब्रह्म तपसा मया तत्र समर्पितम्

सैवमुक्ता महाभागा भर्त्रा सत्यवती तदा

पपात शिरसा तस्मै वेपन्ती चाब्रवीदिदम्

नार्होऽसि भगवन्नद्य वक्तुमेवंविधं वचः

ब्राह्मणापसदं पुत्रं प्राप्स्यसीति महामुने

नैष संकल्पितः कामो मया भद्रे तथा त्वयि

उग्रकर्मा भवेत्पुत्रश्चरुर्माता च कारणम्

इच्छँल्लोकानपि मुने सृजेथाः किं पुनर्मम

शमात्मकमृजुं पुत्रं लभेयं जपतां वर

नोक्तपूर्वं मया भद्रे स्वैरेष्वप्यनृतं वचः

किमुताग्निं समाधाय मन्त्रवच्चरुसाधने

काममेवं भवेत्पौत्रो ममेह तव चैव ह

शमात्मकमृजुं पुत्रं लभेयं जपतां वर

पुत्रे नास्ति विशेषो मे पौत्रे वा वरवर्णिनि

यथा त्वयोक्तं तु वचस्तथा भद्रे भविष्यति

ततः सत्यवती पुत्रं जनयामास भार्गवम्

तपस्यभिरतं शान्तं जमदग्निं शमात्मकम्

विश्वामित्रं च दायादं गाधिः कुशिकनन्दनः

प्राप ब्रह्मर्षिसमितं विश्वेन ब्रह्मणा युतम्

आर्चीको जनयामास जमदग्निः सुदारुणम्

सर्वविद्यान्तगं श्रेष्ठं धनुर्वेदे च पारगम्

रामं क्षत्रियहन्तारं प्रदीप्तमिव पावकम्

एतस्मिन्नेव काले तु कृतवीर्यात्मजो बली

अर्जुनो नाम तेजस्वी क्षत्रियो हैहयान्वयः